Νέες επενδύσεις, Τεχνητή Νοημοσύνη και ελευθερία ναυσιπλοΐας: οι τρεις πυλώνες για ένα ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα, σύμφωνα με τον Σουλτάν Αλ Τζάμπερ

O Δρ. Σουλτάν μπιν Άχμεντ Αλ Τζάμπερ, Υπουργός Βιομηχανίας και Προηγμένης Τεχνολογίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι (ADNOC), Πρόεδρος της Masdar και Εκτελεστικός Πρόεδρος της XRG δήλωσε σήμερα ότι απαιτούνται νέες επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές και απόλυτη δέσμευση για την διασφάλιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να ενισχυθεί η παγκόσμια ενεργειακή ανθεκτικότητα.

Μιλώντας στο Atlantic Council, ο Δρ. Αλ Τζάμπερ τόνισε ότι απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, προκειμένου να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας ενεργειακής οικονομίας.

Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία προχωρά σε μια νέα φάση υλοποίησης έργων μεγάλης κλίμακας, επιταχύνοντας μεταξύ άλλων την κατασκευή δεύτερου αγωγού που θα διπλασιάσει την εξαγωγική δυναμικότητα μέσω του λιμένα της Φουτζάιρα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.

«Σήμερα, υπερβολικά μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενέργειας εξακολουθεί να διέρχεται από ελάχιστα στρατηγικά σημεία διέλευσης.

»Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, τα ΗΑΕ αποφάσισαν πριν από περισσότερο από μία δεκαετία να επενδύσουν σε υποδομές που παρακάμπτουν τα Στενά.

»Για τον ίδιο λόγο προχωρήσαμε το 2025 στην κατασκευή του δεύτερου αγωγού μας.

»Το έργο έχει ήδη ολοκληρωθεί κατά 50% και επιταχύνουμε την υλοποίησή του με στόχο την ολοκλήρωσή του το 2027».

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ δήλωσε ότι η ADNOC παραμένει προσηλωμένη στο πενταετές επενδυτικό της πρόγραμμα κεφαλαιουχικών δαπανών, ύψους 150 δισ. δολαρίων ΗΠΑ, δηλαδή 551 δισ. ντιρχάμ, με στόχο την ενίσχυση των δραστηριοτήτων της, την προώθηση της ανάπτυξης και την κάλυψη της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης.

«Ως κλάδος, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με σοβαρό έλλειμμα επενδύσεων. Οι επενδύσεις στην ανάντη πετρελαϊκή δραστηριότητα ανέρχονται σήμερα σε περίπου 400 δισ. δολάρια ετησίως, ποσό που μόλις και μετά βίας αντισταθμίζει τους φυσικούς ρυθμούς μείωσης της παραγωγής.

»Η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα βρίσκεται περίπου στα 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως ενώ θα έπρεπε να προσεγγίζει τα 5 εκατομμύρια.

»Και μέσα σε μόλις δύο μήνες, ο κόσμος άντλησε περίπου 250 εκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματα.

»Διαθέτουμε αποθέματα που διαρκούν 30 έως 35 ημέρες. Πρέπει τουλάχιστον να τα διπλασιάσουμε».

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ εξήγησε ότι η τρέχουσα σύγκρουση ανέδειξε την ευαλωτότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, όχι μόνο στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και στα κρίσιμα χημικά προϊόντα, τα ορυκτά και τα λιπάσματα που στηρίζουν την παγκόσμια οικονομία.

«Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι μόνο υπόθεση πετρελαίου. Είναι υπόθεση που αφορά τα πάντα.

»Σκεφτείτε το: μιλάμε για υγροποιημένο φυσικό αέριο, αεροπορικά καύσιμα, λιπάσματα, αλουμίνιο, ήλιο, κρίσιμα ορυκτά, πλαστικά, καταναλωτικά αγαθά και γενικό φορτίο.

»Με άλλα λόγια, για ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα της σύγχρονης παγκόσμιας οικονομίας, από το φαγητό στο τραπέζι σας, μέχρι τα αεροπλάνα στον ουρανό και τα μικροτσίπ στο κινητό σας.

»Οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί κατά 30%, των λιπασμάτων κατά 50% και των αεροπορικών εισιτηρίων κατά 25%.

»Κάθε αγρόκτημα, κάθε εργοστάσιο και κάθε οικογένεια πληρώνει το τίμημα. Και οι πιο ευάλωτοι είναι εκείνοι που τελικά σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος».

«Ένα στοιχείο που πραγματικά ξεχωρίζει είναι το εξής: λίγο περισσότερο από 80 ημέρες μετά την έναρξη αυτής της σύγκρουσης, σχεδόν 80 χώρες έχουν ήδη λάβει έκτακτα μέτρα για να στηρίξουν τις οικονομίες τους».

Αναλύοντας τον αντίκτυπο της σύγκρουσης στις αγορές πετρελαίου, ο Δρ. Αλ Τζάμπερ σημείωσε ότι, ενώ η ADNOC μπορεί να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου της μέσα σε λίγες εβδομάδες, θα χρειαστούν τέσσερις μήνες ώστε οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ να επανέλθουν στο 80% των επιπέδων πριν από τη σύγκρουση, ενώ η πλήρης αποκατάσταση των ροών δεν αναμένεται πριν από το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2027.

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ επανέλαβε την έκκλησή του προς το Ιράν να σταματήσει αμέσως τη διατάραξη του εμπορίου μέσω των Στενών του Ορμούζ και κάλεσε τους παγκόσμιους ηγέτες να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την προάσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας σε αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό.

«Δεν πρόκειται απλώς για ένα οικονομικό πρόβλημα. Δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

»Από τη στιγμή που αποδέχεσαι ότι μία χώρα μπορεί να κρατά όμηρο τη σημαντικότερη θαλάσσια οδό του κόσμου, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, όπως τη γνωρίζουμε, έχει τελειώσει.

»Αν δεν υπερασπιστούμε αυτή την αρχή σήμερα, θα περάσουμε την επόμενη δεκαετία αμυνόμενοι απέναντι στις συνέπειες».

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ εξήγησε πώς, παρά την τρέχουσα σύγκρουση, η ηγεσία των ΗΑΕ έχει επιταχύνει τα σχέδια για την παροχή ενέργειας χαμηλού κόστους και χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε πελάτες σε όλο τον κόσμο, με την υποστήριξη της «κυρίαρχης, στρατηγικής απόφασης» να αποχωρήσει από τον Οργανισμό Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (ΟΠΕΚ) στα τέλη Απριλίου.

Η ιστορική αυτή κίνηση, όπως είπε, έγινε «με σαφήνεια, πεποίθηση και αυτοπεποίθηση».

Εξήγησε ότι τα ΗΑΕ επιθυμούν «μεγαλύτερη ευελιξία για να επενδύουν, να αναπτύσσονται, να επεκτείνονται, να συνεργάζονται και να δημιουργούν μακροπρόθεσμη αξία».

«Με τη ζήτηση για πετρέλαιο να παραμένει σταθερά πάνω από τα 100 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι τη δεκαετία του 2040, ο κόσμος χρειάζεται περισσότερο από αυτό που παράγουν τα ΗΑΕ: τα φθηνότερα και πιο φιλικά στο περιβάλλον βαρέλια που υπάρχουν.

»Και τώρα θα έχουμε την ευελιξία να προμηθεύουμε περισσότερο αργό πετρέλαιο σε πελάτες παντού.

»Ταυτόχρονα, εμείς στα ΗΑΕ χρειαζόμαστε περισσότερη ενέργεια για να προχωρήσουμε με την ταχύτητα των φιλοδοξιών μας.

»Ειδικότερα, το φυσικό αέριο αποκτά όλο και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία, όχι μόνο για τις επιχειρήσεις μας, αλλά και για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης, τη μεταποίηση και την οικονομική ανάπτυξη».

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ διευκρίνισε ότι η απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ δεν ήταν «αντίδραση ή ρήξη και δεν στρεφόταν εναντίον κανενός ή οποιουδήποτε θεσμού», προσθέτοντας ότι η χώρα θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά και να «στέκεται στο πλευρό των φίλων και εταίρων της».

Στη συνέχεια, υπογράμμισε ότι η ADNOC διαφοροποιεί αντίστοιχα τις παγκόσμιες επενδύσεις της πέραν της ενέργειας, σε τομείς όπως οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, τα κέντρα δεδομένων, οι ημιαγωγοί, η προηγμένη μεταποίηση και τα κρίσιμα ορυκτά.

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ σημείωσε ότι η σχέση ΗΑΕ-ΗΠΑ είναι κρίσιμη για τα διεθνή σχέδια της ADNOC, με τα ΗΑΕ να παραμένουν η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή για 17 συνεχόμενα χρόνια.

«Έχουμε μια στρατηγική εταιρική σχέση στους τομείς της τεχνολογίας, των επενδύσεων, της βιομηχανίας, της ενέργειας, της άμυνας και φυσικά σε πολλούς ακόμη τομείς.

»Τα ΗΑΕ έχουν επενδύσει περισσότερα από 1 τρισ. δολάρια ΗΠΑ στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες επενδύσεις να αναμένονται κατά την επόμενη δεκαετία.

»Μόνο οι ενεργειακές μας επενδύσεις μέσω της ADNOC, της XRG και της Masdar ανέρχονται πλέον σε περισσότερα από 85 δισ. δολάρια ΗΠΑ, δηλαδή 312 δισ. ντιρχάμ, σε 19 πολιτείες.

»Τα ΗΑΕ και οι ΗΠΑ δεν είναι απλώς εμπορικοί εταίροι· είμαστε συν-επενδυτές στην οικονομία του επόμενου αιώνα, και αυτή είναι μια εταιρική σχέση που βασίζεται στην εμπιστοσύνη και όχι στις συναλλαγές».

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ δήλωσε ότι τόσο η εγχώρια όσο και η διεθνής επενδυτική ατζέντα της ADNOC συνεχίζουν να στηρίζονται στα σταθερά έσοδα της εταιρείας, τα οποία βασίζονται σε δεκαετίες συνετών επενδύσεων σε διαφοροποιημένες υποδομές.

«Διατηρήσαμε την αδιάλειπτη ροή των προμηθειών μας και συνεργαστήκαμε στενά με τους πελάτες μας, αποστολή προς αποστολή, για να καλύψουμε τη ζήτηση όπου μπορούσαμε.

»Ανακατευθύναμε όγκους μέσω της Ανατολικής Ακτής και αξιοποιήσαμε το παγκόσμιο εμπορικό μας δίκτυο για να εξασφαλίσουμε επιπλέον προμήθειες για τους πελάτες μας σε ολόκληρη την Ασία».

«Συνεργαζόμαστε επίσης με τους εταίρους μας, ιδίως τους Ασιάτες εταίρους μας, για την επέκταση και την αναπλήρωση των στρατηγικών μας αποθεμάτων, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα απέναντι σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς.

»Παράλληλα, συνεχίζουμε να προσαρμόζουμε την εμπορική μας στρατηγική, ώστε τα προϊόντα μας να παραμένουν ανταγωνιστικά, αξιόπιστα και ελκυστικά για τους πελάτες σε όλο τον κόσμο.

»Και, ειλικρινά, η καλύτερη απόδειξη του τρόπου με τον οποίο προσαρμοστήκαμε στην κατάσταση βρίσκεται στα αποτελέσματά μας.

»Ακόμη και σε αυτό το περιβάλλον, κάθε μία από τις εισηγμένες εταιρείες μας πέτυχε ισχυρές αποδόσεις, με πολλές από αυτές να ξεπερνούν τις προσδοκίες της αγοράς».

«Αυτό λέει κάτι σημαντικό για την ανθεκτικότητα της στρατηγικής μας, τη δύναμη της επιχείρησής μας και τη δύναμη του έθνους μας.

»Όλη αυτή η εμπειρία έδειξε στον κόσμο ποιοι πραγματικά είμαστε. Οι άνθρωποι ένιωσαν ασφαλείς. Η χώρα συνέχισε να λειτουργεί. Η ενέργεια συνέχισε να ρέει. Τα αεροδρόμια παρέμειναν ανοιχτά. Οι επιχειρήσεις συνέχισαν να δραστηριοποιούνται. Η εμπιστοσύνη των επενδυτών παρέμεινε πολύ ισχυρή.

»Στην πραγματικότητα, βλέπουμε τώρα ένα νέο κύμα επενδυτών να εξετάζει τα ΗΑΕ πιο σοβαρά, ακριβώς λόγω του τρόπου με τον οποίο ανταποκρίθηκε η χώρα και λόγω της εμπιστοσύνης τους στις υποδομές, τα συστήματα και την ανθεκτικότητά μας».

Ο Δρ. Αλ Τζάμπερ εξήγησε ότι τα πρόσφατα γεγονότα ανέδειξαν τρία κρίσιμα διδάγματα σχετικά με την ανθεκτικότητα.

«Πρώτον, η ανθεκτικότητα έχει τεράστια σημασία. Μπορεί να φαίνεται δαπανηρή, μέχρι τη στιγμή που τη χρειάζεσαι. Και όταν τη χρειάζεσαι, γίνεται ανεκτίμητη.

»Δεύτερον, η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να ενσωματώνεται εξαρχής και όχι να προστίθεται εκ των υστέρων.

»Σε μια κρίση, η ταχύτητα της πληροφόρησης και η ταχύτητα λήψης αποφάσεων είναι η διαφορά ανάμεσα στη συνέχεια και τη διακοπή.

»Τρίτον, η ενεργειακή ασφάλεια δεν αφορά πλέον μόνο την παραγωγή. Αφορά τις διαδρομές, την πρόσβαση, την αποθήκευση και την ύπαρξη εναλλακτικών δυνατοτήτων».

«Η ανθεκτικότητα δεν είναι τύχη. Είναι αυτό που έχεις χτίσει πριν έρθει η επίθεση.

»Είναι τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στα οποία επένδυσες.

»Είναι η οικονομική διαφοροποίηση στην οποία δεσμεύτηκες.

»Είναι οι εταιρικές σχέσεις που βασίζονται στην εμπιστοσύνη.

»Είναι το κοινωνικό συμβόλαιο που γράφτηκε πριν από πενήντα χρόνια, όταν ιδρύθηκε η χώρα μου: ότι όποιος χτίζει εδώ, ανήκει εδώ».

«Τα ΗΑΕ στοχοποιήθηκαν από περισσότερους από 3.000 πυραύλους και drones.

»Δέχθηκαν επίθεση για το αναπτυξιακό τους μοντέλο, ένα μοντέλο που βασίζεται στη συνύπαρξη, την ανεκτικότητα, την οικονομική εξωστρέφεια και την οικοδόμηση γεφυρών.

»Τα ΗΑΕ δοκιμάστηκαν. Και αυτό που αποκάλυψε η δοκιμασία είναι ότι αυτή η χώρα είναι κάτι περισσότερο από έναν ορίζοντα γεμάτο ουρανοξύστες, κάτι περισσότερο από πετρελαϊκά αποθέματα, κάτι περισσότερο από ένα κρατικό επενδυτικό ταμείο.

»Είναι μια χώρα-πρότυπο. Και η χώρα-πρότυπο άντεξε. Ο κόσμος γνωρίζει πλέον καλύτερα ποιοι πραγματικά είμαστε».

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο Δρ. Αλ Τζάμπερ σημείωσε ότι ο κόσμος εξακολουθεί να υποτιμά το πόσο ενεργοβόρα θα είναι η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ το επενδυτικό κενό διευρύνεται.

«Η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων αναμένεται να διπλασιαστεί έως το τέλος αυτής της δεκαετίας, φτάνοντας περίπου τις 1.000 τεραβατώρες.

»Και πουθενά αυτή η επιτάχυνση δεν είναι εντονότερη από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τα κέντρα δεδομένων θα μπορούσαν να αυξηθούν από περίπου 5% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας σήμερα σε σχεδόν 15% έως το 2030.

»Επομένως, δεν πρόκειται πλέον απλώς για μια συζήτηση γύρω από την τεχνολογία.

»Είναι μια συζήτηση για την ενέργεια, τις υποδομές, τα κεφάλαια και την ανταγωνιστικότητα».

«Από πολλές απόψεις, ο αγώνας για την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένας αγώνας για την ηλεκτρική ενέργεια.

»Και οι χώρες που μπορούν να παρέχουν αξιόπιστη, επεκτάσιμη και οικονομικά προσιτή ενέργεια θα έχουν ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα.

»Γι’ αυτό συνεχίζουμε να τονίζουμε τη σημασία της αξιόπιστων πηγών ηλεκτροπαραγωγής που μπορούν να καλύπτουν τις ενεργειακές ανάγκες».

Κλείνοντας, ο Δρ. Αλ Τζάμπερ κάλεσε τους παγκόσμιους ηγέτες του ενεργειακού τομέα να συγκεντρωθούν στο Αμπού Ντάμπι τον Νοέμβριο, στο πλαίσιο του ENACT Majlis και της ADIPEC 2026, προκειμένου να ευθυγραμμίσουν την παγκόσμια ενεργειακή οικονομία γύρω από τις αρχές της ανθεκτικότητας.

Η συνέντευξη του Δρ. Αλ Τζάμπερ μεταδόθηκε στο podcast AC Front Page του Atlantic Council, με συντονίστρια τη Helima Croft, Διευθύνουσα Σύμβουλο και επικεφαλής Παγκόσμιας Στρατηγικής Εμπορευμάτων και Έρευνας για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στη RBC Capital Markets. Τα επεισόδια είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο του Atlantic Council.