Το μυστικό δίκτυο του Ισραήλ: Οι κρυφές βάσεις σε άλλες χώρες που μετέφεραν τον πόλεμο στο κατώφλι του Ιράν

Από τους λόφους του Αζερμπαϊτζάν έως το Κέρας της Αφρικής, οι ισραηλινές δυνάμεις έδρασαν μυστικά σε τέσσερις χώρες κατά τη διάρκεια της εκστρατείας εναντίον του Ιράν

Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τα πρώτα πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η διεθνής κοινότητα παρακολουθούσε τις πυραυλικές επιθέσεις στην Τεχεράνη.

Αυτό που δεν είδε ο κόσμος ήταν η μυστική υποδομή που κατέστησε δυνατές αυτές τις επιθέσεις, καθώς και εκείνες που ακολούθησαν.

Αποκλειστικό δημοσίευμα του CNN, που είδε το φως της δημοσιότητας την Πέμπτη 04/06, αποκαλύπτει ότι το Ισραήλ ανέπτυξε μυστικά επίλεκτες μονάδες του στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών στο Αζερμπαϊτζάν κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.

Η κίνηση αυτή εντασσόταν σε ένα δίκτυο απόκρυφων τοποθεσιών σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με σκοπό τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η αποκάλυψη προσδίδει μια νέα, σημαντική διάσταση στη σύγκρουση και εγείρει αμείλικτα ερωτήματα για το Μπακού, το οποίο διατηρούσε επί μακρόν μια προσεκτική δημόσια στάση ουδετερότητας έναντι του νοτίου γείτονά του.

Ένα παρατηρητήριο στο βόρειο κατώφλι του Ιράν

Η επιχείρηση στο Αζερμπαϊτζάν στελεχώθηκε από μερικές δεκάδες στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένων μελών των ειδικών δυνάμεων του Ισραήλ, της επίλεκτης αερομεταφερόμενης μονάδας μάχης και διάσωσης 669, καθώς και στελεχών της Μοσάντ.

Οι δυνάμεις αυτές επιχειρούσαν από διάφορες τοποθεσίες στο νότιο Αζερμπαϊτζάν, σε απόσταση αναπνοής από τα βόρεια σύνορα του Ιράν και, στο εγγύτερο σημείο, μόλις 60 μίλια από την ιρανική πόλη Ταμπρίζ, την οποία το Ισραήλ έπληξε κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η στρατηγική λογική είναι ξεκάθαρη. Η στρατιωτική παρουσία στο Αζερμπαϊτζάν προσέφερε στο Ισραήλ μια επιπλέον βάση για τη διεξαγωγή αεροπορικών επιχειρήσεων διάσωσης σε περίπτωση κατάρριψης πιλότων, καθώς και θέσεις για τη διενέργεια κατασκοπείας εντός του Ιράν.

Στην περιοχή αναπτύχθηκαν επίσης ειδικές μονάδες καταδρομών που έφεραν εις πέρας αποστολές συλλογής πληροφοριών και επιχειρήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).

Με τον τρόπο αυτό, το Ισραήλ απέκτησε ένα πολύτιμο παρατηρητήριο κατά μήκος της πιο ευάλωτης και εθνοτικά περίπλοκης πλευράς του Ιράν, μιας περιοχής με μεγάλο πληθυσμό αζερικής μειονότητας, την οποία η Τεχεράνη αντιμετωπίζει εδώ και καιρό με καχυποψία.

Το Ισραήλ θεωρούσε ανέκαθεν το Αζερμπαϊτζάν στρατηγικό εταίρο στον αγώνα του κατά του Ιράν, και οι προετοιμασίες ξεκίνησαν εβδομάδες πριν από τα πρώτα πλήγματα του πολέμου.

Μία από τις κεντρικές επιχειρήσεις που εκκινήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν ήταν η στοχευμένη εξόντωση, στις 4 Μαρτίου, του Ραχμάν Μοκαντάμ, επικεφαλής της διεύθυνσης πληροφοριών του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Το Ισραήλ έχει ισχυριστεί ότι ο Μοκαντάμ ήταν υπεύθυνος για τον σχεδιασμό της απόπειρας δολοφονίας κατά του Προέδρου Τραμπ το 2024.

Η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν αντέδρασε άμεσα. Εκπρόσωπος της πρεσβείας του Αζερμπαϊτζάν στις Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσε στο CNN:

«Απορρίπτουμε κατηγορηματικά τους αβάσιμους ισχυρισμούς σχετικά με την υποτιθέμενη χρήση του εδάφους του Αζερμπαϊτζάν για επιχειρήσεις εναντίον τρίτων χωρών».

Το Γραφείο του Ισραηλινού Πρωθυπουργού και οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) δεν ανταποκρίθηκαν στο αίτημα του CNN για σχολιασμό.

Ένα περιφερειακό πλέγμα, προϊόν προετοιμασίας μηνών

Το Αζερμπαϊτζάν δεν αποτελούσε μεμονωμένη περίπτωση. Η ανάπτυξη αυτή ήταν μέρος ενός μυστικού δικτύου στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ιράκ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) και της Σομαλιλάνδης.

Στη Σομαλιλάνδη, παραχωρήθηκε βάση σε ισραηλινά αεροσκάφη, όπου μπορούσαν να προσγειωθούν μετά από πτήσεις μεγάλης διάρκειας.

Συνδυαστικά, οι αναπτύξεις αυτές τοποθέτησαν τις ισραηλινές δυνάμεις κατά μήκος της νότιας, δυτικής και βόρειας περιφέρειας του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, επεκτείνοντας την εμβέλεια του στρατού κατά εκατοντάδες μίλια βαθιά μέσα στο ιρανικό έδαφος και βοηθώντας το Ισραήλ να συντηρήσει επανειλημμένα κύματα πληγμάτων εναντίον στόχων σε ολόκληρη τη χώρα.

Το σκέλος του δικτύου που αφορούσε το Ιράκ είχε ήδη αποκαλυφθεί εν μέρει.

Οι ισραηλινές δυνάμεις προετοίμαζαν πρόχειρες εγκαταστάσεις στο δυτικό Ιράκ από τα τέλη του 2024, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times που κυκλοφόρησε τον περασμένο μήνα.

Η παράμετρος της Σομαλιλάνδης είναι πιο πρόσφατη και περισσότερο περίπλοκη γεωπολιτικά.

Η αποσχισθείσα δημοκρατία στο Κέρας της Αφρικής παρείχε στο Ισραήλ μια πρόσθετη στρατιωτική θέση, επιτρέποντας στα ισραηλινά αεροσκάφη έναν πιθανό ενδιάμεσο σταθμό κατά τη διάρκεια πτήσεων μεγάλης εμβέλειας προς το Ιράν.

Το CNN σημείωσε ότι ήταν το πρώτο Μέσο Ενημέρωσης που μετέδωσε την είδηση για τη μυστική ισραηλινή στρατιωτική παρουσία εκεί.

Η αποκάλυψη αυτή έρχεται σε ένα πλαίσιο κλιμακούμενων περιφερειακών εντάσεων: η Σομαλία, εξοργισμένη από την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ τον Δεκέμβριο, υπέγραψε έκτοτε συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας τόσο με τη Σαουδική Αραβία όσο και με το Κατάρ, καθώς το Μογκαντίσου επιχειρεί εσπευσμένα να αποτρέψει αυτό που θεωρεί ως περικύκλωση των εδαφών του.

Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η εικόνα ήταν εξίσου εντυπωσιακή.

Το Ισραήλ ανέπτυξε αθόρυβα μια συστοιχία της αεράμυνας Iron Dome («Σιδηρούς Θόλος») στα ΗΑΕ, μαζί με το απαραίτητο προσωπικό για τη λειτουργία της, κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.

Το CNN έχει αναφέρει στο παρελθόν ότι ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο αρχηγός της Μοσάντ και ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού επισκέφθηκαν τα ΗΑΕ κατά τη διάρκεια του πολέμου, μια αποκάλυψη που προκάλεσε την έντονη διάψευση του Αμπού Ντάμπι.

Η αρχιτεκτονική μιας περιφερειακής εκστρατείας

Συνολικά, η εικόνα που αναδύεται παραπέμπει σε έναν ισραηλινό στρατό που είχε περάσει μήνες εγκαθιστώντας αθόρυβα προωθημένες θέσεις στην περιοχή, προτού πέσει έστω και μία βόμβα στις 28 Φεβρουαρίου.

Η Επιχείρηση «Epic Fury» (Επική Οργή), η κωδική ονομασία των ΗΠΑ για την κοινή εκστρατεία, ξεκίνησε με σχεδόν 900 πλήγματα σε διάστημα 12 ωρών.

Στόχος ήταν οι ιρανικοί πύραυλοι, η αεράμυνα, οι στρατιωτικές υποδομές και η ηγεσία της χώρας, ενώ κατά το πρώτο κύμα της επίθεσης σκοτώθηκε ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ.

Η διατήρηση ενός τέτοιου επιχειρησιακού ρυθμού σε μια χώρα με την έκταση του Ιράν απαιτούσε ακριβώς το είδος της διεσπαρμένης και μη ανιχνεύσιμης υποδομής που περιγράφει τώρα το ρεπορτάζ του CNN.

Για τους γείτονες και τους εταίρους του Ισραήλ, οι αποκαλύψεις αυτές έχουν ιδιαίτερο διπλωματικό βάρος.

Χώρες που αρνήθηκαν επίσημα οποιονδήποτε ρόλο στη σύγκρουση ενδέχεται τώρα να βρεθούν αντιμέτωπες με εγχώριες και διεθνείς πιέσεις, προκειμένου να δώσουν εξηγήσεις για όσα συνέβησαν στο έδαφος ή στον εναέριο χώρο τους κατά τη διάρκεια των εβδομάδων των εχθροπραξιών.

Το ερώτημα σχετικά με το ποιος γνώριζε, ποιος συναίνεσε και ποιος απλώς έκανε τα στραβά μάτια, είναι κάτι που θα συνεχίσει να αντηχεί στην περιοχή για μεγάλο χρονικό διάστημα αφότου σιγήσουν τα όπλα.