Μέση Ανατολή: Μετά την κηδεία του Χαμενεΐ ο επόμενος γύρος των έμμεσων συνομιλιών Ουάσιγκτον-Τεχεράνης

Οι επόμενες έμμεσες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα πραγματοποιηθούν μετά την κηδεία του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, δήλωσαν μεσολαβητές την Πέμπτη 02/07, καθώς η διπλωματία προχωρά με αργά βήματα προς τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Μετά τις έμμεσες συζητήσεις των αντιπάλων στην Ντόχα την Τετάρτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και οι μεσολαβητές του Κατάρ και του Πακιστάν, έδωσαν δείγματα ότι η διπλωματία αντέχει, παρά τις ανταλλαγές πυρών αυτή την εβδομάδα.

Συμφωνήθηκε μια ενδιάμεση συμφωνία για το εκ νέου άνοιγμα των ζωτικής σημασίας Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά μεγάλα ζητήματα πρέπει ακόμη να αντιμετωπιστούν στις συνομιλίες, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

«Οι μεσολαβητές του Κατάρ και του Πακιστάν ολοκλήρωσαν χωριστές συναντήσεις με τους διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν στην Ντόχα (την Τετάρτη 01/07), με θετική πρόοδο να σημειώνεται», δήλωσε το Πακιστάν την Πέμπτη 02/07.

Το Ισλαμαμπάντ πρόσθεσε ότι οι πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν να μιλούν, «με την επόμενη συνάντηση να ορίζεται στο συντομότερο δυνατό χρόνο μετά τις επικήδειες πομπές του πρώην Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν».

Ο Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε ηλικία 86 ετών στο συγκρότημά του στο κέντρο της ιρανικής πρωτεύουσας στις 28 Φεβρουαρίου, την πρώτη ημέρα του πολέμου.

Η εξουσία μεταβιβάστηκε γρήγορα στον γιο του, Μοτζτάμπα.

Η δημόσια κηδεία του Αλί Χαμενεΐ θα ξεκινήσει το Σάββατο 04/07, με τη σορό του να εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα στο κολοσσιαίο συγκρότημα στο κεντρικό Τεχεράνη που φιλοξενεί τις μεγάλες προσευχές της Παρασκευής, επίσημες τελετές και θρησκευτικές συγκεντρώσεις.

Η ταφή του θα πραγματοποιηθεί στις 9 Ιουλίου στο ιερό του Ιμάμη Ρεζά στη βορειοανατολική πόλη Μασχάντ, τη γενέτειρά του.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, ο οποίος ηγήθηκε της αντιπροσωπείας της Τεχεράνης, δήλωσε ότι οι συνομιλίες της Τετάρτης 01/07 ολοκληρώθηκαν με συμφωνία για τη δημιουργία ενός διαύλου επικοινωνίας έως την Πέμπτη 02/07 για την αναφορά και καταγραφή εικαζόμενων παραβιάσεων του μνημονίου.

Το Ιράν είχε επιμείνει ότι δεν θα υπάρξουν απευθείας διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ντόχα.

Ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη 01/07 πριν επιβιβαστεί στο Air Force One:

«Όσον αφορά την πορεία των πραγμάτων, η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωρά καλά».

«Τους πλήξαμε πολύ σκληρά… αλλά τα πάμε πολύ καλά», πρόσθεσε.

Γραμμές επαφής

Οι συζητήσεις στο Κατάρ, οι οποίες διεξήχθησαν σε χαμηλότερο επίπεδο και επικεντρώθηκαν στην εφαρμογή του μνημονίου, είχαν σκοπό να «στηριχθούν στην πρόοδο που σημειώθηκε στη Σύνοδο Κορυφής της Λίμνης Λουκέρνης», δήλωσε διπλωμάτης στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Η Τεχεράνη απέρριψε την προηγούμενη νύξη του Τραμπ ότι οι συνομιλίες θα ήταν απευθείας, με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαήλ Μπαγκαέι να δηλώνει ότι το Ιράν δεν έχει «κανένα σχέδιο για διαπραγματεύσεις με την αμερικανική πλευρά σε οποιοδήποτε επίπεδο τις επόμενες ημέρες».

Ο Γκαριμπαμπαντί δήλωσε ότι οι συζητήσεις κάλυψαν επίσης τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, την αποδέσμευση των οποίων έχει απαιτήσει η Τεχεράνη ως μέρος οποιασδήποτε διευθέτησης.

Είπε ότι οι αξιωματούχοι επανεξέτασαν τη χρήση μέρους των αρχικών 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων και συμφώνησαν ότι τα αγαθά που χρειάζεται το Ιράν θα αγοραστούν και θα διατεθούν.

Οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ δεν συμμετείχαν στις τεχνικές συνομιλίες, δήλωσε ο διπλωμάτης, μετά τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Κατάρ Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι την Τρίτη 30/06.

Την Τετάρτη 01/07, το γραφείο του εμίρη του Κατάρ ανακοίνωσε ότι οι Κούσνερ και Γουίτκοφ συνάντησαν επίσης τον ηγέτη Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι.

Το Ορμούζ «υπό τη διοίκηση του Ιράν»

Από τότε που υπεγράφη η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν τον περασμένο μήνα, οι πλευρές έχουν ανταλλάξει πυρά στον Κόλπο.

Η Τεχεράνη στόχευσε ένα εμπορικό πλοίο που, όπως είπε, είχε παρεκκλίνει από την εγκεκριμένη πορεία του μέσω των Στενών του Ορμούζ, και η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) απάντησε δηλώνοντας ότι έπληξε 10 ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους.

Το Ιράν στη συνέχεια έπληξε αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, προκαλώντας την καταδίκη και από τα δύο κράτη του Κόλπου.

Η CENTCOM ανακοίνωσε την Τετάρτη 01/07 ότι ηγήθηκε ενός περιφερειακού διαλόγου για την ασφάλεια που φιλοξενήθηκε από το Μπαχρέιν, ο οποίος διεξήχθη με αμυντικούς ηγέτες από 12 έθνη, κυρίως από τον Κόλπο.

«Οι ηγέτες υπογράμμισαν την κοινή τους δέσμευση για την ελεύθερη ροή του εμπορίου μέσω των Στενών του Ορμούζ», ανέφερε η CENTCOM στο «X».

Ο Γκαριμπαμπαντί απάντησε την Πέμπτη 02/07, λέγοντας ότι τα στενά «ορίζονται υπό τη διοίκηση του Ιράν, όχι της CENTCOM».

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ δήλωσε την Τρίτη 30/06 ότι «όταν ένας πόλεμος αυτού του μεγέθους φτάνει στο τέλος του… είναι αναπόφευκτο να υπάρξουν προκλήσεις στην εφαρμογή, περιστατικά και διαφορές απόψεων, ειδικά εκεί όπου εμπλέκονται μέρη όπως το ισραηλινό καθεστώς».

Στο μέτωπο του Λιβάνου, οι μάχες μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ υπήρξαν επίσης σχετικά ήρεμες.

Η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ παρέσυρε τον Λίβανο στον ευρύτερο πόλεμο της Μέσης Ανατολής τον Μάρτιο με πυρά ρουκετών κατά του Ισραήλ, πυροδοτώντας ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές και χερσαία εισβολή.

Η Τεχεράνη έχει επιμείνει ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει τον τερματισμό της σύγκρουσης στον Λίβανο και την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από το νότο, τμήμα του οποίου κατέχουν.