Αλέξης Τσίπρας: Η ώρα της μεγάλης ανατροπής – Η δεύτερη θέση δεν είναι στόχος μας – Μήνυμα σε Ανδρουλάκη

Ο Αλέξης Τσίπρας σηκώνει το γάντι απέναντι στη ΝΔ, αποκαλύπτει τα αδιέξοδα της κυβέρνησης, βάζει τέλος στα σενάρια συνεργασίας με τη Δεξιά και καλεί τους προοδευτικούς πολίτες σε πολιτική ανατροπή.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη μπορεί να επενδύει στην εικόνα της «σταθερότητας», όμως ο Αλέξης Τσίπρας επιλέγει να μιλήσει για την πραγματικότητα που βιώνει η κοινωνία. Για την ακρίβεια που έχει γίνει μόνιμος εφιάλτης, για τα ενοίκια που διώχνουν ακόμη και φοιτητές από τα πανεπιστήμια, για τους μισθούς που δεν ακολουθούν το κόστος ζωής, για την ανασφάλεια και για ένα κράτος που, όπως υποστήριξε, εμφανίζεται συχνά απών εκεί όπου ο πολίτης το χρειάζεται περισσότερο.

Από την ομιλία του στην Πολιτική Επιτροπή της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, ο πρώην πρωθυπουργός έστειλε ένα μήνυμα που ξεπερνά την απλή αντιπολιτευτική κριτική: η επόμενη εκλογική μάχη, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν πρέπει να κριθεί στο δίλημμα «ποιος θα είναι πρώτος», αλλά στο αν η χώρα θα συνεχίσει στον ίδιο δρόμο ή θα αποκτήσει μια πραγματική προοδευτική εναλλακτική κυβέρνηση.

Και ο Τσίπρας δεν έκρυψε τον στόχο του. Η δεύτερη θέση, όπως ξεκαθάρισε, δεν είναι αρκετή. Στόχος είναι η νίκη και η συγκρότηση προοδευτικής κυβέρνησης με κορμό την ΕΛΑΣ.

Η ακρίβεια που η κυβέρνηση προσπαθεί να κρύψει πίσω από τους διεθνείς πολέμους

Στην καρδιά της ομιλίας του βρέθηκε η ακρίβεια. Ο Τσίπρας επιχείρησε να αντιστρέψει το κυβερνητικό αφήγημα σύμφωνα με το οποίο οι διεθνείς κρίσεις και οι πόλεμοι εξηγούν τις αυξήσεις των τιμών.

Το ερώτημα που έθεσε είναι απλό και δύσκολο να αγνοηθεί: εάν η ακρίβεια είναι αποκλειστικά εισαγόμενη, γιατί βασικά προϊόντα, όπως το γάλα, το ψωμί και το κρέας, πωλούνται ακριβότερα στην Ελλάδα από ό,τι σε χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία;

Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ μίλησε για «αόρατο μνημόνιο», ένα μνημόνιο που δεν έχει υπογραφεί σε κάποια αίθουσα των Βρυξελλών, αλλά το πληρώνει καθημερινά ο πολίτης στο πρατήριο καυσίμων, στο σούπερ μάρκετ και στο ενοίκιο.

«Έχουμε τιμές Γαλλίας αλλά μισθούς Βουλγαρίας», ήταν η χαρακτηριστική αποτύπωση της κοινωνικής πραγματικότητας που έκανε.

Και δεν περιορίστηκε στην καταγγελία. Έθεσε στο τραπέζι συγκεκριμένες παρεμβάσεις για τα καύσιμα: πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων, έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών, μείωση του ΦΠΑ στο 13% και μείωση του ΕΦΚ στο μισό.

Η πολιτική διαφορά είναι επομένως ξεκάθαρη: από τη μία πλευρά μια κυβέρνηση που, κατά τον Τσίπρα, ζητά από τους πολίτες να προσαρμοστούν στην ακρίβεια και από την άλλη μια πρόταση που ζητά από το κράτος να παρέμβει εκεί όπου η αγορά αποτυγχάνει να προστατεύσει το εισόδημα.

Η στέγη έγινε ταξικός φραγμός ακόμη και για τους επιτυχόντες των πανεπιστημίων

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Τσίπρας και για την κατάσταση στη στέγη.

Έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τους εκατοντάδες επιτυχόντες σε πανεπιστήμια της Πάτρας και των Ιωαννίνων που, σύμφωνα με όσα ανέφερε επικαλούμενος τις πρυτανικές αρχές, δεν προχώρησαν καν στην εγγραφή τους επειδή οι οικογένειές τους δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στο κόστος διαμονής.

Η εικόνα αυτή, όπως υποστήριξε, αποκαλύπτει μια βαθύτερη κοινωνική κρίση: η επιτυχία στις πανελλαδικές δεν αρκεί πλέον για να ανοίξει την πόρτα του πανεπιστημίου. Χρειάζεται και οικογένεια που να μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο.

Ο ίδιος αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στο κόστος ενός διαμερίσματος στο Παγκράτι, σημειώνοντας ότι ένα σπίτι 100 τετραγωνικών που παλαιότερα νοικιαζόταν περίπου 700 ευρώ σήμερα δεν βρίσκεται κάτω από 1.200.

Και αυτή είναι ίσως η πιο πολιτικά ισχυρή αιχμή της παρέμβασής του: η οικονομία μπορεί να εμφανίζει θετικούς αριθμούς στους κυβερνητικούς πίνακες, όμως για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα συρρικνώνεται.

«Η δεύτερη θέση δεν είναι ο στόχος μας»

Σε καθαρά πολιτικό επίπεδο, ο Τσίπρας θέλησε να τελειώσει τη συζήτηση για το εάν η ΕΛΑΣ αρκείται σε μια ισχυρή εκλογική παρουσία.

«Η δεύτερη θέση στις εκλογές δεν είναι ο στόχος μας», τόνισε. Ο στόχος, όπως εξήγησε, είναι να ενώσει τη δημοκρατική και προοδευτική παράταξη και να συγκροτήσει την κυβέρνησή της.

Πρόκειται για μια επιλογή που επιχειρεί να αλλάξει το πολιτικό ερώτημα των επόμενων εκλογών. Ο Τσίπρας δεν εμφανίζεται ως αρχηγός ενός κόμματος που διεκδικεί απλώς καλύτερη επίδοση. Εμφανίζεται ως επικεφαλής ενός πολιτικού σχεδίου που διεκδικεί κυβερνητικό ρόλο.

«Τώρα ήρθε η ώρα να αποδείξουμε όχι μόνο ότι υπάρχει εναλλακτικός προοδευτικός δρόμος αλλά ότι μπορεί να γίνει πράξη σε αυτές τις εκλογές», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το μήνυμα στον Ανδρουλάκη: Ο πραγματικός αντίπαλος είναι η ΝΔ

Ο Τσίπρας, πάντως, δεν άφησε αναπάντητη την επίθεση που δέχεται από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ.

Εδώ επέλεξε μια διαφορετική στρατηγική. Δεν απάντησε με προσωπικούς χαρακτηρισμούς και δήλωσε ότι δεν πρόκειται να μετατρέψει την πολιτική αντιπαράθεση στον προοδευτικό χώρο σε «εμφύλιο».

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι άφησε αναπάντητα τα πολιτικά ερωτήματα.

Αντίθετα, έθεσε τον Νίκο Ανδρουλάκη μπροστά στις δικές του δηλώσεις. Από τη μία πλευρά, η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι αποκλείει συνεργασία με τη ΝΔ. Από την άλλη, υποστηρίζει ότι πρωθυπουργός πρέπει να είναι ο αρχηγός του πρώτου κόμματος.

Και επειδή στις δημοσκοπήσεις η ΝΔ εξακολουθεί να εμφανίζεται πρώτη, ο Τσίπρας έθεσε το αυτονόητο ερώτημα: υπάρχει πραγματικά κάποιος που να αποκλείει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο μιας συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ;

Ο ίδιος απάντησε πολιτικά στο ερώτημα, υποστηρίζοντας ότι ένα τμήμα της αντιπολίτευσης επιτίθεται περισσότερο στην ΕΛΑΣ και στον ίδιο παρά στην κυβέρνηση επειδή φοβάται την προοπτική μιας προοδευτικής κυβέρνησης με κορμό τη Συμπαράταξη.

«Τους έστρωσα τον δρόμο και δεν έκαναν τίποτα»

Ακόμη πιο προσωπικός έγινε ο τόνος όταν αναφέρθηκε στην απόφασή του να παραιτηθεί από τη βουλευτική του έδρα.

Ο Τσίπρας υποστήριξε ότι δεν αξιοποίησε ούτε το δικαίωμα της βέβαιης επανεκλογής του ούτε τα σχετικά προνόμια και αποζημιώσεις, αλλά επέλεξε να αποχωρήσει, προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για την αντιπολίτευση απέναντι στη ΝΔ.

«Τους έστρωσα αυτόν τον δρόμο μήπως και τα καταφέρουν απέναντι στη δεξιά. Και τι έκαναν; Τίποτα», ανέφερε.

Η φράση αυτή αποτελεί ουσιαστικά πολιτικό κατηγορητήριο προς την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Ο Τσίπρας υποστηρίζει ότι αντί να οικοδομηθεί ένα μέτωπο απέναντι στη ΝΔ, επιλέχθηκε η σύγκρουση με την ΕΛΑΣ.

Και προχωρά ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι ορισμένοι στην αντιπολίτευση «προτιμούν χίλιες φορές τον Μητσοτάκη και τη Δεξιά» από μια προοδευτική κυβέρνηση με κορμό την ΕΛΑΣ.

Καμία κυβέρνηση με τη ΝΔ – «Ασύμβατες ευθείες»

Για να μην αφήσει κανένα περιθώριο παρερμηνείας, ο Τσίπρας έκλεισε κατηγορηματικά κάθε συζήτηση περί συμμετοχής της ΕΛΑΣ σε κυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία.

«Εμείς με τη Δεξιά είμαστε ασύμβατες ευθείες», δήλωσε, ξεκαθαρίζοντας ότι η πολιτική του διαδρομή απέναντι στη ΝΔ είναι απολύτως καθαρή.

Παράλληλα, υπερασπίστηκε το κυβερνητικό έργο της περιόδου 2015-2019, παραπέμποντας στις παρεμβάσεις για τα δικαιώματα, την εργασία, την ιθαγένεια των παιδιών μεταναστών και την επίλυση του Μακεδονικού.

Η υπεράσπιση της περιόδου εκείνης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Τσίπρας επιχειρεί να επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση όχι μόνο τις αδυναμίες της σημερινής κυβέρνησης αλλά και τη σύγκριση διαφορετικών πολιτικών διαδρομών.

«Η τρίτη τετραετία δεν περπατάει»

Ο πρώην πρωθυπουργός επιτέθηκε και στο αφήγημα της «τρίτης τετραετίας» του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Κατά τον ίδιο, το αφήγημα αυτό δεν πείθει, όπως δεν πείθει και η επίκληση της σταθερότητας σε μια περίοδο που η κοινωνία αντιμετωπίζει αβεβαιότητα και οικονομική πίεση.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τον στόχο του 25% που έχει αναφέρει ο πρωθυπουργός για τη ΝΔ, διερωτώμενος πώς μπορεί να συνδυαστεί αυτό το ποσοστό με τον στόχο της αυτοδυναμίας.

Η εκτίμηση του Τσίπρα είναι ότι η πολιτική εικόνα της ΝΔ δεν είναι τόσο ισχυρή όσο επιχειρεί να εμφανιστεί και ότι η εμφάνιση ενός νέου προοδευτικού πόλου έχει αλλάξει τους υπολογισμούς.

Σκληρό μήνυμα και για την Ουάσιγκτον

Αιχμές άφησε ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ και για τους χειρισμούς της κυβέρνησης στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, με αφορμή την υπόθεση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ.

Ο Τσίπρας επέκρινε τη λογική της «λευκής επιταγής» στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν είναι «ούτε αποικία ούτε προτεκτοράτο».

Παράλληλα, αναφέρθηκε και στις καταγγελίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με το περιεχόμενο συνομιλιών της πρώην Αμερικανίδας πρέσβειρας, θέτοντας ζήτημα πολιτικής ευθύνης για την κυβέρνηση, εφόσον δεν έχει διαψεύσει τις σχετικές αναφορές.

Για τον Τσίπρα, η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να βασίζεται στην άνευ όρων αποδοχή των αμερικανικών απαιτήσεων. Η Ελλάδα, υποστήριξε, πρέπει να έχει κόκκινες γραμμές και να υπερασπίζεται τα εθνικά της συμφέροντα.

Από την κοινωνική δυσαρέσκεια στην πολιτική ανατροπή

Το συνολικό μήνυμα της παρέμβασης Τσίπρα είναι ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν πρέπει να μείνει απλώς ως αποτύπωση στις δημοσκοπήσεις.

Πρέπει να μετατραπεί σε πολιτική πρόταση και, τελικά, σε κυβερνητική αλλαγή.

Αυτός είναι ο λόγος που ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ επέλεξε να βάλει στο ίδιο κάδρο την ακρίβεια, τη στέγη, τα εισοδήματα, την ασφάλεια, τις ανισότητες, τη διαφθορά, την εξωτερική πολιτική και το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών.

Η βασική του θέση είναι ότι η χώρα χρειάζεται μια διαφορετική κατεύθυνση και ότι αυτή δεν μπορεί να προκύψει μέσα από μια αναπαραγωγή της σημερινής πολιτικής ισορροπίας.

Γι’ αυτό και το τελικό κάλεσμα προς τα στελέχη του ήταν σαφές: όχι απλώς να διατηρήσουν μια θέση στον πολιτικό χάρτη, αλλά να διεκδικήσουν την εξουσία.

«Πάμε να απαλλάξουμε τον τόπο από τη διαφθορά και τις ακραίες ανισότητες. Πάμε να ανακουφίσουμε τον κόσμο από την ακρίβεια και την αβεβαιότητα. Πάμε να δουλέψουμε για την πατρίδα και τον λαό της».

Και πάνω από όλα, το μήνυμα που θέλει να εκπέμψει ο Τσίπρας είναι ότι η προοδευτική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα πολιτικό σύνθημα. Είναι, όπως υποστηρίζει, ο στόχος της επόμενης κάλπης.

«Πάμε λοιπόν, να δημιουργήσουμε το ρεύμα της νίκης».