Πλήγμα στον τουρισμό της Τουρκίας από τον πόλεμο στο Ιράν: Αυξάνονται οι ακυρώσεις και τα κόστη

Ο τουρκικός τουριστικός τομέας αρχίζει να δέχεται τις πρώτες ισχυρές πιέσεις από τον πόλεμο στο Ιράν, με τις ακυρώσεις στις ανατολικές περιοχές να πολλαπλασιάζονται και το αυξημένο αεροπορικό κόστος να αναμένεται να συμπαρασύρει προς τα πάνω τις τιμές των εισιτηρίων ενόψει της καλοκαιρινής περιόδου, σύμφωνα με αναφορές των τουρκικών Μέσων Ενημέρωσης.

Οι τουριστικές ροές από το Ιράν και τις γειτονικές χώρες έχουν ουσιαστικά παγώσει από τις 28 Φεβρουαρίου, οπότε και ξεκίνησαν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι του κλάδου.

Ο Ονούρ Τουντσεμίρ, διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ της Ayanis Tour, δήλωσε στην Deutsche Welle (DW) ότι τις τελευταίες εβδομάδες η εταιρεία «ασχολείται αποκλειστικά με ακυρώσεις και επιστροφές χρημάτων».

Το Ιράν, το οποίο στέλνει ετησίως κατά μέσο όρο 3,3 εκατομμύρια επισκέπτες στην Τουρκία, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τουριστικές αγορές της χώρας, καθιστώντας το πλήγμα ιδιαίτερα αισθητό για τις ανατολικές και νοτιοανατολικές επαρχίες.

Ενώ οι μεγάλοι προορισμοί, όπως η Κωνσταντινούπολη και τα δημοφιλή θέρετρα της Αττάλειας και του Μποντρούμ, δεν έχουν καταγράψει ακόμη σημαντικές ακυρώσεις, παράγοντες της αγοράς σημειώνουν επιβράδυνση στις νέες κρατήσεις.

Ο Καάν Καβάλογλου, επικεφαλής της Ένωσης Τουριστικών Ξενοδόχων και Επιχειρηματιών Μεσογείου (AKTOB), ανέφερε στην DW ότι οι κρατήσεις σε αυτές τις περιοχές παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σταθερές, ωστόσο ο ρυθμός των νέων κρατήσεων φθίνει.

Εκτίναξη του κόστους καυσίμων και αερομεταφορών

Το κόστος των καυσίμων και των αερομεταφορών παρουσιάζει επίσης αυξητική τάση, ασκώντας πρόσθετη πίεση στον κλάδο πριν από την κορύφωση της θερινής σεζόν.

Η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ, που βρίσκονται μεταξύ Ιράν και Ομάν και αποτελούν κρίσιμη οδό για τις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου, έχει ουσιαστικά διακοπεί, προκαλώντας σοβαρή διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν σημειώσει άνοδο άνω του 40% από την έναρξη του πολέμου, αυξάνοντας το κόστος της βενζίνης και των αεροπορικών καυσίμων.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αεροπορικών Μεταφορών (IATA), οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων έχουν αυξηθεί κατά περίπου 106% σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα.

Ο Γερμανικός Ταξιδιωτικός Σύνδεσμος (DRV) δήλωσε ότι η αύξηση των τιμών των καυσίμων, το κλείσιμο του εναέριου χώρου και οι μεγαλύτερες πτήσεις αυξάνουν τα έξοδα των αεροπορικών εταιρειών, γεγονός που πιθανότατα θα αντικατοπτριστεί στις τιμές των εισιτηρίων.

Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να αντιδρούν σε αυτή την έξαρση, με ορισμένες να ανακοινώνουν αυξήσεις ναύλων ή να επιβάλλουν επίναυλους καυσίμων στα εισιτήρια.

Ο Γουίλι Γουόλς, γενικός διευθυντής της IATA, δήλωσε στο CNN International ότι οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων σχεδόν διπλασιάστηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα και οι αεροπορικές εταιρείες αδυνατούν να απορροφήσουν την αύξηση.

Συμπλήρωσε, μάλιστα, ότι τα καύσιμα ενδέχεται να αντιπροσωπεύουν πλέον περισσότερο από το 50% του λειτουργικού κόστους των εταιρειών, καθιστώντας τις αυξήσεις στους ναύλους αναπόφευκτες.

Γεωπολιτική αβεβαιότητα και ανταγωνισμός

Επαγγελματικοί φορείς προειδοποιούν επίσης ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να μετατοπίσει τη ζήτηση μακριά από την Τουρκία.

Ο DRV ανέφερε ότι ορισμένοι ταξιδιώτες στρέφονται ήδη προς προορισμούς της δυτικής Μεσογείου, όπως η Ισπανία, εγείροντας ανησυχίες για ένταση του ανταγωνισμού.

Ο αντίκτυπος είναι αισθητός και σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η Oxford Economics εκτιμά ότι ο τουρισμός στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να παρουσιάσει κάμψη μεταξύ 11% και 27% το 2026, καθώς οι διαταραχές στους διαμετακομιστικούς κόμβους, η μειωμένη ζήτηση και τα αυξανόμενα κόστη επηρεάζουν τα ταξίδια και πέρα από τα όρια της περιοχής.

Οι ανησυχίες για την ασφάλεια εντείνουν την αβεβαιότητα.

Από την έναρξη της σύρραξης, το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας έχει αναφέρει την αναχαίτιση τριών ιρανικών πυραύλων στον τουρκικό εναέριο χώρο από συστήματα του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο διάχυσης της σύγκρουσης σε γειτονικές χώρες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έκλεισαν επίσης προσωρινά το προξενείο τους στα Άδανα και συμβούλευσαν τους πολίτες τους να εγκαταλείψουν τη νοτιοανατολική Τουρκία.

Οι εντάσεις αυτές εκδηλώνονται παρά την πρόσφατη ισχυρή πορεία του κλάδου.

Ο τουρκικός τουριστικός τομέας κατέγραψε αποτελέσματα-ρεκόρ το 2025, με τα έσοδα να αγγίζουν τα 65,2 δισεκατομμύρια δολάρια και τον αριθμό των επισκεπτών να αυξάνεται στα 63,9 εκατομμύρια, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.

Η κυβέρνηση είχε θέσει ως στόχο για το 2026 τουριστικά έσοδα ύψους 68 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Παρά τους κινδύνους, εκπρόσωποι του κλάδου δηλώνουν ότι η βιομηχανία παραμένει ανθεκτική.

Ο Μεχμέτ Ισλέρ, επικεφαλής της Ένωσης Τουριστικών Επιχειρήσεων και Καταλυμάτων Αιγαίου (ETİK), τόνισε ότι οι επόμενες τέσσερις έως έξι εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για τον προσδιορισμό της έκτασης των επιπτώσεων.