Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τους νέους κανόνες της ΕΕ για τον έλεγχο των ξένων επενδύσεων με στόχο την πρόληψη κινδύνων για την ασφάλεια

Με 508 ψήφους υπέρ, 64 κατά και 90 αποχές, οι ευρωβουλευτές έδωσαν το «πράσινο φως» για την συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ των διαπραγματευτών του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ξένων επενδύσεων σε ευαίσθητους τομείς όπως η Άμυνα, οι Ημιαγωγοί, η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι Κρίσιμες Πρώτες Ύλες και οι Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες.

Οι νέοι κανόνες θα διασφαλίσουν ότι θα εντοπίζονται και θα αντιμετωπίζονται πιθανοί κίνδυνοι για την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη, ενώ η ΕΕ θα παραμείνει παράλληλα ανοιχτή σε εισροές ξένων κεφαλαίων.

Οι διαδικασίες που εφαρμόζονται στο πλαίσιο των εθνικών ελεγκτικών μηχανισμών θα εξορθολογιστούν, προκειμένου να μειωθεί η πολυπλοκότητα και να καταστεί η ΕΕ ελκυστικότερη για επενδύσεις.

Η οριζόντια συνεργασία μεταξύ των εθνικών Αρχών, αλλά και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα ενισχυθεί, διευκολύνοντας τον συντονισμό και την κοινή δράση για διασυνοριακούς κινδύνους για την ασφάλεια.

Η νέα νομοθεσία αφορά επίσης συναλλαγές εντός της ΕΕ, στις οποίες η επένδυση ελέγχεται ουσιαστικά από φυσικά ή νομικά πρόσωπα από τρίτη χώρα.

Ακόμη, συμφωνήθηκε ότι απαιτείται περαιτέρω δράση σε επίπεδο Ένωσης για την αντιμετώπιση των κινδύνων για την οικονομική ασφάλεια που απορρέουν από τις ξένες επενδύσεις.

Έχοντας προηγουμένως δεσμευτεί να αναλάβει πρωτοβουλία για τον καθορισμό των προϋποθέσεων για ξένες επενδύσεις σε συγκεκριμένους τομείς στρατηγικής σημασίας, η Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση για την επιτάχυνση της βιομηχανικής παραγωγής («Industrial Accelerator Act») στις 4 Μαρτίου 2026.

Ο εισηγητής του Κοινοβουλίου Raphaël Glucksmann (Σοσιαλιστές, Γαλλία) δήλωσε:

«Με το κείμενο αυτό κλείνουμε ένα κεφάλαιο ευρωπαϊκής αφέλειας.

»Ορισμένα τρίτα κράτη επιδιώκουν να μας αποδυναμώσουν.

»Γυρίζουμε σελίδα από την εθελοτυφλία των κρατών μελών, που επέτρεψε σε ξένους παράγοντες να αποκτήσουν τον έλεγχο ευαίσθητων τομέων της οικονομίας μας.

»Όμως το έργο μας για τις ξένες επενδύσεις δεν έχει ολοκληρωθεί – ο αγώνας για την ανεξαρτησία και την κυριαρχία της Ευρώπης συνεχίζεται, πλέον με την πρόταση για μια νομοθετική πράξη για την επιτάχυνση της βιομηχανίας».

Ο υφιστάμενος κανονισμός για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων τέθηκε σε εφαρμογή στις 11 Οκτωβρίου 2020.

Κατόπιν αξιολόγησης της λειτουργίας του, η Επιτροπή πρότεινε αναθεώρηση της νομοθεσίας τον Ιανουάριο του 2024 για την αντιμετώπιση των κενών που εντοπίστηκαν.

Η πανδημία COVID-19, ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και άλλες γεωπολιτικές εντάσεις έφεραν στο προσκήνια την ανάγκη η ΕΕ να μπορεί να εντοπίζει κινδύνους και να κάνει περισσότερα για την προστασία των κρίσιμων περιουσιακών στοιχείων της ΕΕ από ορισμένες επενδύσεις.

Ο νέος κανονισμός πρέπει τώρα να εγκριθεί επίσημα και από το Συμβούλιο, πριν τεθεί σε ισχύ και εφαρμοστεί 18 μήνες αργότερα.