Η Τεχεράνη επιμένει να διατηρήσει τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, λένε ανώτερες ιρανικές πηγές

Σε μία κίνηση που αναμένεται να κλιμακώσει την παγκόσμια γεωπολιτική ένταση, το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να επιβάλει τη διεθνή αναγνώριση της κυριαρχίας του στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες από δύο ανώτατες πηγές της Τεχεράνης, η ισλαμική δημοκρατία προτίθεται να χρησιμοποιήσει ακόμη και στρατιωτική βία προκειμένου να κατοχυρώσει το δικαίωμα ελέγχου της ναυσιπλοΐας και της επιβολής διοδίων στα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τον Περσικό Κόλπο.

Το Ιράν είναι αποφασισμένο να κερδίσει τη διεθνή αναγνώριση του ελέγχου του επί των Στενών του Ορμούζ και της ικανότητάς του να επιβάλλει τέλη σε πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τον Κόλπο, ακόμη και αν πρέπει να το κάνει αυτό με τη βία, λένε δύο ανώτερες ιρανικές πηγές.

Βάσει της ενδιάμεσης συμφωνίας αυτού του μήνα με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό της τρίμηνης σύγκρουσής τους, το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει στα πλοία να διέρχονται από τα Στενά για 60 ημέρες χωρίς χρέωση.

Ωστόσο, πιστεύει ότι η διατύπωση της συμφωνίας τού επιτρέπει να διατηρήσει τον έλεγχο σχετικά με το ποια πλοία μπορούν να διέλθουν και ποια διαδρομή θα ακολουθήσουν μέσω της στενής θαλάσσιας οδού.

Είναι επίσης αποφασισμένο να εξασφαλίσει διαρκή επίσημη αποδοχή αυτού του ελέγχου μόλις λήξει η ενδιάμεση φάση, και οι διαπραγματευτές του δεν θα προχωρήσουν σε άλλους τομείς διαφωνίας στις συνεχιζόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουάσιγκτον μέχρι να συμφωνηθεί αυτό, λένε οι πηγές.

Εάν η ενδιάμεση συμφωνία λήξει χωρίς να παραταθεί, το Ιράν θα άρχιζε να χρεώνει τα πλοία για τη διέλευση στα μέσα Αυγούστου, αν και δεν έχει ακόμη καταρτίσει κανέναν κατάλογο με το τι τέλη θα χρεώνει ή πώς.

Το Ιράν έκλεισε τα Στενά όταν άρχισε ο πόλεμος και Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι οι Αρχές χρέωσαν σε ορισμένα σκάφη τέλη πλοήγησης ή άλλα τέλη για να εγκαταλείψουν τον Κόλπο.

Το Ιράν ερμηνεύει την ενδιάμεση συμφωνία ως εξής: ότι μπορεί να διατηρήσει τον έλεγχο σε όλη τη διέλευση από τα Στενά, αν και χωρίς να εισπράττει τέλη κατά την ενδιάμεση φάση της συμφωνίας, και ότι ενώ πρέπει να συζητήσει τις διευθετήσεις με τα κράτη του Κόλπου, δεν είναι υποχρεωμένο να καταλήξει σε συμφωνία μαζί τους, λένε οι πηγές.

Ένας από τους ανώτερους αξιωματούχους λέει ότι το Ιράν δεν θα επιτρέψει στην κατάσταση να επιστρέψει στο προπολεμικό καθεστώς.

Αντίθετα, πιστεύει ότι νέες διευθετήσεις πρέπει να διέπουν το Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένου του να επιλέγει το Ιράν πώς τα σκάφη εισέρχονται και εξέρχονται από τα Στενά, να διατηρεί το δικαίωμα να αρνείται την είσοδο σε οποιοδήποτε υποψιάζεται ότι απειλεί την ιρανική ασφάλεια, και να χρεώνει τέλη για υποχρεωτικές υπηρεσίες που παρέχει.

Το Ιράν είναι έτοιμο να επιβάλει τις απαιτήσεις του στα Στενά μέσω βίας εάν δεν υπάρξει συμφωνία από άλλες χώρες να αποδεχθούν τους όρους του, προσθέτει ο αξιωματούχος, λέγοντας ότι η Τεχεράνη δεν θα υποχωρούσε ακόμη και αν αυτό οδηγούσε σε ανανεωμένη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.

Ο δεύτερος ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος λέει ότι, έχοντας επιβιώσει από αυτό που η Τεχεράνη είχε θεωρήσει ως τη μεγαλύτερη δυνητική απειλή της -έναν πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ- το Ιράν πίστευε ότι είχε μια «ιστορική ευκαιρία» να εξασφαλίσει ένα μακροπρόθεσμο πλεονέκτημα.

Οι χώρες ιδιοκτησίας πλοίων θα αποδέχονταν τελικά την ιρανική διαχείριση των Στενών λόγω του αυξανόμενου κόστους της διαφωνίας, και η Ουάσιγκτον θα την αποδεχόταν για να εξασφαλίσει αδιάλειπτο παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, προσθέτει ο αξιωματούχος.

Το χρονοδιάγραμμα των διοδίων και οι απειλές

Σε περίπτωση που η ενδιάμεση συμφωνία εκπνεύσει στα μέσα Αυγούστου χωρίς να ανανεωθεί, το Ιράν σχεδιάζει να ενεργοποιήσει αμέσως την επιβολή τελών διέλευσης, παρότι δεν έχει ακόμη αποσαφηνίσει το ακριβές ύψος τους ή τον μηχανισμό είσπραξης.

Υπενθυμίζεται ότι η Τεχεράνη είχε αποκλείσει τα Στενά με την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι ήδη εισπράχθηκαν τέλη πλοήγησης από ορισμένα πλοία που επιχείρησαν να εξέλθουν από τον Κόλπο.

Παράλληλα, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η συμφωνία δεν την υποχρεώνει να καταλήξει σε συμβιβασμό με τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, παρά μόνο να διεξάγει διαβουλεύσεις μαζί τους, διατηρώντας το δικαίωμα της τελικής απόφασης.

Μη αναστρέψιμο το νέο στάτους κβο

«Επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση δεν υφίσταται», διεμήνυσε κατηγορηματικά ένας εκ των ανώτατων αξιωματούχων. Κατά τον ίδιο, το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο στο Ορμούζ θα καθορίζεται αποκλειστικά από το Ιράν, το οποίο θα έχει το δικαίωμα:

◾Να ορίζει τα κανάλια εισόδου και εξόδου των σκαφών.

◾Να απαγορεύει τη διέλευση σε πλοία που κρίνεται ότι απειλούν την εθνική του ασφάλεια.

◾Να επιβάλλει υποχρεωτικά τέλη για την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών.

Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε με νόημα ότι η Τεχεράνη δεν θα διστάσει να προσφύγει στη χρήση ισχύος για να επιβάλει τους όρους της, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει ακόμη και αν αυτό πυροδοτήσει μια νέα -και σαφώς εντονότερη- στρατιωτική αναμέτρηση με τις ΗΠΑ.

Μια «ιστορική ευκαιρία» για την Τεχεράνη

Από την πλευρά του, ένας δεύτερος ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η χώρα εξήλθε ενισχυμένη από αυτό που θεωρούσε ως τη μέγιστη υπαρξιακή απειλή: έναν ταυτόχρονο πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Πλέον, η Τεχεράνη θεωρεί ότι βρίσκεται μπροστά σε μια «ιστορική ευκαιρία» για να αποκτήσει ένα μακροπρόθεσμο στρατηγικό πλεονέκτημα στην περιοχή.

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, η Ουάσιγκτον θα υποχωρήσει, προκειμένου να διασφαλίσει την απρόσκοπτη ροή του πετρελαίου και τη σταθερότητα των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών.