Τα πάνω-κάτω του χρυσού – Οι Αιγύπτιοι στράφηκαν σε ράβδους χρυσού και χρυσά νομίσματα

Η έντονη μεταβλητότητα αποτελεί την ακριβέστερη περιγραφή για την πορεία της παγκόσμιας και εγχώριας αγοράς χρυσού τις τελευταίες εβδομάδες.

◾Ο χρυσός παρουσίασε έντονη μεταβλητότητα, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό και στη συνέχεια υποχωρώντας απότομα λόγω τεχνικών και πολιτικών παραγόντων.

◾Μετά από μια απότομη πτώση, ο χρυσός ανέκαμψε, παραμένοντας όμως περίπου 10% κάτω από το πρόσφατο ρεκόρ του.

◾Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν για πτωτικούς κινδύνους, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι η άνοδος μπορεί να συνεχιστεί λόγω μειώσεων επιτοκίων και αυξημένης ζήτησης.

◾Αρκετοί διαχειριστές κεφαλαίων θεωρούν ότι είναι πλέον αργά για επενδύσεις σε χρυσό για βραχυπρόθεσμα κέρδη.

Ο χρυσός και το ασήμι έχουν διανύσει μια αρκετά ταραχώδη πορεία. Οι τιμές και των δύο ανέβαιναν σταθερά και εντυπωσιακά το 2025, αλλά στη συνέχεια απογειώθηκαν στις αρχές αυτού του έτους.

Για τον χρυσό, η άνοδος άνω του 25% τον Ιανουάριο οδήγησε την τιμή του πάνω από 5.500 δολάρια ανά ουγκιά, πολύ πάνω από οποιοδήποτε προηγούμενο ρεκόρ. Το ασήμι -συχνά γνωστό ως «χρυσός με στεροειδή»– έκλεισε το 2025 στα 70 δολάρια και στη συνέχεια πρόσθεσε ένα ακόμη 60% σε αξία στις αρχές του τρέχοντος έτους, φτάνοντας στο ιλιγγιώδες ποσό των 120 δολαρίων.

Αυτό που ανεβαίνει με ταχύτητα, απλώς πρέπει να υποχωρήσει ξανά, χωρίς κάποια ουσιαστική και απότομη αλλαγή στους θεμελιώδεις παράγοντες.

Στα ύψη τους, και τα δύο μέταλλα έμειναν από οξυγόνο, προκαλώντας τη μεγαλύτερη πτώση των τιμών του χρυσού από την οικονομική κρίση του 2008 και μια πτώση 33% στο ασήμι μέσα σε μία μόνο ημέρα.

Η αγορά βίωσε ένα από τα πιο δραματικά επεισόδια από τις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας. Ενώ οι επενδυτές ετοιμάζονταν να γιορτάσουν νέα ιστορικά υψηλά, οι άνεμοι άλλαξαν απότομα κατεύθυνση, οδηγώντας το παραδοσιακό «ασφαλές καταφύγιο» σε ελεύθερη πτώση, αναδιαμορφώνοντας το τοπίο και ανοίγοντας την πόρτα σε πλήθος ερωτημάτων.

Έχασε ο χρυσός τη λάμψη του ως εργαλείο αντιστάθμισης κινδύνου ή αυτό που παρακολουθούμε είναι απλώς μια παύση πριν από έναν πιο επιθετικό ανοδικό κύκλο;

Στις 30 Ιανουαρίου, οι οθόνες των διεθνών συναλλαγών κατέγραψαν μια από τις δυσκολότερες ημέρες για τον χρυσό εδώ και 13 χρόνια, καθώς οι τιμές υποχώρησαν κατά 8,5% σε μία μόνο συνεδρίαση, με την τιμή της ουγγιάς να διολισθαίνει στα 4.745 δολάρια από το ιστορικό υψηλό των 5.480 δολαρίων που είχε σημειωθεί την ίδια ημέρα.

Η υποχώρηση αυτή δεν πυροδοτήθηκε από αδύναμη ζήτηση, αλλά ήταν αποτέλεσμα της αντίδρασης στις μεταβολές της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ και συγκεκριμένα μετά την επιλογή του Κέβιν Γουόρς από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ως νέου επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed).

Ο Γουόρς θεωρείται από τις αγορές μια ανεξάρτητη φωνή που δεν θα υποκύψει στις απαιτήσεις του Τραμπ για αδικαιολόγητες μειώσεις επιτοκίων.

Η υποψηφιότητα αυτή έστειλε σήματα στις αγορές για μια πιθανή στροφή προς αυστηρότερες νομισματικές πολιτικές και υψηλότερα επιτόκια, ενισχύοντας το αμερικανικό δολάριο και τις αποδόσεις των ομολόγων, που αποτελούν τους ιστορικούς ανταγωνιστές του χρυσού.

Ο χρυσός καθίσταται λιγότερο ελκυστικός για τους επενδυτές που αναζητούν αποδόσεις όταν το δολάριο είναι ισχυρό και τα αμερικανικά επιτόκια υψηλά.

Ο Μοχάμεντ Χισάμ, οικονομικός αναλυτής και διευθύνων σύμβουλος της Money Talks Consulting, δήλωσε στην αιγυπτιακή Al-Ahram Weekly ότι αυτό που συμβαίνει μπορεί να περιγραφεί ως μια «ιστορική επανατιμολόγηση», ωθούμενη από τη διάσπαση πρωτοφανών παγκόσμιων ορίων τιμών.

Ωστόσο, η ελβετική τράπεζα UBS ανέφερε σε πρόσφατη έκθεσή της ότι η απότομη πτώση των τιμών του χρυσού αποτελεί μια «τεχνική διόρθωση» εντός ενός ευρύτερου ανοδικού κύκλου.

Παρά τη σφοδρότητα της βραχυπρόθεσμης υποχώρησης, ο χρυσός διατηρεί κέρδη της τάξεως του 13% από τις αρχές του έτους, γεγονός που αντανακλά μια δομική ισχύ που αποτρέπει την πλήρη κατάρρευση, σημειώνει η έκθεση.

Σε μια περίοδο που ο φόβος κυριαρχεί στην αγορά, μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όπως η UBS χαράσσουν έναν διαφορετικό οδικό χάρτη.

Απορρίπτουν την ιδέα ότι η ανοδική αγορά του χρυσού έχει τελειώσει, επισημαίνοντας ότι οι ιστορικοί κύκλοι του μετάλλου ολοκληρώνονται μόνο μετά από βαθιές δομικές αλλαγές, οι οποίες δεν είναι ορατές επί του παρόντος.

Οι αναλυτές της UBS αναμένουν ότι οι τιμές θα παραμείνουν σε ένα εύρος μεταξύ 4.500 και 4.800 δολαρίων ανά ουγγιά βραχυπρόθεσμα, υποστηριζόμενες από τις πιέσεις που απορρέουν από την αυξημένη μεταβλητότητα.

Παράλληλα, οι αναλυτές της JPMorgan, της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας, διατήρησαν τις προβλέψεις τους για άνοδο της τιμής του χρυσού στα 6.300 δολάρια ανά ουγγιά έως το τέλος του έτους, ωθούμενη από την αυξανόμενη ζήτηση από κεντρικές τράπεζες και επενδυτές.

Το στρατηγικό στοίχημα για το 2026 παραμένει επικεντρωμένο στις μειώσεις των επιτοκίων, με τις εκτιμήσεις να υποδηλώνουν ότι η Fed ενδέχεται να προχωρήσει σε δύο μειώσεις φέτος, μια κίνηση που θα αποκαθιστούσε τη δυναμική του πολύτιμου μετάλλου.

Επιπλέον, η ζήτηση από τις παγκόσμιες κεντρικές τράπεζες παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς τα κράτη επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τα αποθεματικά τους μακριά από τα παραστατικά νομίσματα (fiat currencies), δημιουργώντας ένα «στέρεο δάπεδο» που εμποδίζει την περαιτέρω επιδείνωση των τιμών.

Η αιγυπτιακή αγορά δεν έμεινε ανεπηρέαστη από αυτούς τους κλυδωνισμούς, ωστόσο επέδειξε ένα μοναδικό χαρακτηριστικό που σχετίζεται με την καταναλωτική συμπεριφορά.

Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, τα αιγυπτιακά κοσμηματοπωλεία έγιναν μάρτυρες μιας δομικής στροφής στην αγοραστική κουλτούρα, με τη μείωση του ενδιαφέροντος για χρυσά κοσμήματα προς όφελος της αυξανόμενης ζήτησης για ράβδους και χρυσά νομίσματα.

Τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού δείχνουν ότι οι αγορές κοσμημάτων στην Αίγυπτο το 2025 ανήλθαν σε 21,5 τόνους, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ στην αγορά, με εξαίρεση το 2020 κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.

Συγκριτικά, το 2010 οι Αιγύπτιοι αγόρασαν 53 τόνους κοσμημάτων, κάτι που υποδηλώνει μείωση άνω του 50% μέχρι το 2025.

Αυτή η υποχώρηση δεν υποδηλώνει εξασθένηση της αγοραστικής δύναμης, αλλά αντικατοπτρίζει μια επενδυτική στροφή, καθώς οι πολίτες προτιμούν ολοένα και περισσότερο να τοποθετούν τα χρήματά τους σε ακατέργαστο χρυσό, απαλλαγμένο από το υψηλό κόστος κατασκευής που περιορίζει τα κέρδη κατά τη μεταπώληση.

Ο Χισάμ εκτιμά ότι οι επίμονα υψηλές τιμές του χρυσού ενδέχεται να μεταφραστούν σε στασιμότητα στην αγορά κοσμήματος υπέρ των ράβδων χρυσού, οι οποίες έχουν αναδειχθεί ως η κύρια επιλογή αντιστάθμισης κινδύνου για τους Αιγύπτιους καταναλωτές.

Πρόσθεσε δε, ότι ο κόσμος γίνεται μάρτυρας ενός ίσως σοβαρού φαινομένου στις σημερινές αγορές: για πρώτη φορά, ο χρυσός καταρρίπτει κορυφές τιμών ενώ οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Αυτό το παράδοξο δείχνει ότι ο κόσμος έχει σταματήσει να αξιολογεί τον χρυσό ως μια εναλλακτική επένδυση που εξαρτάται από τα επιτόκια και έχει αρχίσει να τον αντιμετωπίζει ως «σανίδα σωτηρίας» και το απόλυτο ανάχωμα έναντι των κινδύνων του αμερικανικού δημόσιου χρέους.

Ο Χισάμ πιστεύει ότι αυτή η μεταστροφή οδήγησε σε αλλαγές στην αιγυπτιακή αγοραστική συμπεριφορά, μετατρέποντας τον χρυσό από στολίδι σε επενδυτική ανάγκη.

Ενώ οι πωλήσεις κοσμημάτων μειώθηκαν, οι ράβδοι και τα χρυσά νομίσματα αντιπροσώπευαν το 52,2% των συνολικών αγορών χρυσού στην Αίγυπτο το 2025 – μια ριζική αλλαγή σε σύγκριση με το 2021, όταν οι ράβδοι αποτελούσαν μόλις το 7,2% της αγοράς, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού.

Αυτή η τάση κορυφώθηκε το τελευταίο τρίμηνο του 2025, όταν οι Αιγύπτιοι έσπευσαν να αγοράσουν περίπου 7,4 τόνους ράβδων και νομισμάτων, το υψηλότερο τριμηνιαίο επίπεδο που έχει καταγραφεί σε διάστημα μεγαλύτερο των ενάμισι ετών.

Η επενδυτική αυτή έξαρση υποδηλώνει ότι, στη συλλογική νοοτροπία των Αιγυπτίων, ο χρυσός έχει καταστεί πλέον σαφώς ένα μέσο προστασίας έναντι της εγχώριας αλλά και της παγκόσμιας μεταβλητότητας.