Ιερουσαλήμ: Αινιγματικό υπόγειο σύστημα σηράγγων

Μία συνηθισμένη ανασκαφή ρουτίνας, στο πλαίσιο προκαταρκτικών εργασιών για νέα κατασκευαστικά έργα στην περιοχή Κιμπούτς Ραμάτ Ραχήλ της Ιερουσαλήμ, έφερε στο φως ένα αναπάντεχο και ανεξήγητο αρχαιολογικό εύρημα.

Αντί για τα αναμενόμενα θραύσματα αγγείων ή τα υπολείμματα κάποιου αρχαίου τοίχου, οι αρχαιολόγοι βρέθηκαν μπροστά σε μία λαξευμένη στο βράχο κλίμακα που οδηγούσε στο σκοτάδι: την είσοδο ενός εκτεταμένου συστήματος σηράγγων μήκους άνω των 45 μέτρων, με διόδους που φτάνουν σε ύψος τα 5 μέτρα και πλάτος τα 3 μέτρα.

Το ποιος κατασκεύασε το έργο, πότε και για ποιο σκοπό παραμένει άγνωστο.

«Πραγματοποιούσαμε ανασκαφή σε σχετικά βραχώδες και εκτεθειμένο έδαφος, όταν ξαφνικά ανακαλύψαμε ένα φυσικό καρστικό κοίλωμα», δήλωσαν σε κοινή τους ανακοίνωση οι επικεφαλής της ανασκαφής από την Αρχή Αρχαιοτήτων του Ισραήλ (IAA), Σιβάν Μισραχί και Ζινόβι Ματσκέβιτς.

«Προς μεγάλη μας έκπληξη, όσο προχωρούσε η ανασκαφή, το κοίλωμα αυτό εξελίχθηκε σε μία μακριά σήραγγα.

»Τμήματά της έχουν καταρρεύσει, επομένως δεν έχει αποκαλύψει ακόμη όλα τα μυστικά της».

Η κλίμακα της κατασκευής προκαλεί δέος.

«Είναι σαφές ότι όποιος λάξευσε αυτή τη σήραγγα επένδυσε τεράστια προσπάθεια, προσεκτικό σχεδιασμό, ενώ διέθετε τις απαραίτητες δυνατότητες και πόρους», σημειώνουν οι αρχαιολόγοι.

Ωστόσο, ο τελικός στόχος παραμένει γρίφος.

Η αρχική θεωρία της επιστημονικής ομάδας υπέθετε ότι η σήραγγα λειτουργούσε ως υδραγωγείο για τη μεταφορά νερού από κάποια πηγή.

Εντούτοις, όχι μόνο δεν εντοπίστηκε υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας στην περιοχή, αλλά, σύμφωνα με γεωλογική εξέταση, τα βράχινα τοιχώματα δεν έφεραν κονίαμα, μία τυπική τεχνική στεγανοποίησης των αρχαίων υδραυλικών έργων.

Στη συνέχεια εξετάστηκε το ενδεχόμενο αγροτικής ή βιομηχανικής χρήσης, χωρίς όμως να βρεθούν ευρήματα ή παρακείμενες εγκαταστάσεις που να υποστηρίζουν αυτή την εκδοχή.

Η επικρατέστερη -για την ώρα- εκδοχή αναφέρει ότι οι εργάτες λάξευσαν τη σήραγγα προκειμένου να φτάσουν σε ένα στρώμα μαλακού ασβεστόλιθου (χάλκη), κατάλληλου για εξόρυξη δομικών λίθων ή παραγωγή ασβέστη.

Ο σχεδιασμός περιελάμβανε αεραγωγό, ενώ στο δάπεδο βρέθηκαν διασπαρμένα λατυποπαγή υπολείμματα εξόρυξης, στοιχεία που δείχνουν πρακτικό σκοπό.

Παράλληλα, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο να πρόκειται για ένα έργο που έμεινε ημιτελές.

«Η χρονολόγηση της σήραγγας αποτελεί επίσης μυστήριο, καθώς δεν βρέθηκε ούτε το ελάχιστο αντικείμενο που θα μπορούσε να υποδείξει την εποχή κατασκευής της», επισημαίνουν οι ερευνητές.

«Ταυτόχρονα, η σήραγγα απέχει μόλις λίγα εκατοντάδες μέτρα σε ευθεία γραμμή από δύο σημαντικές αρχαιολογικές θέσεις: ένα δημόσιο κτίριο της Εποχής του Σιδήρου (Περίοδος του Πρώτου Ναού) στη συνοικία Αρνόνα, και τον Τελ Ραμάτ Ραχήλ, όπου έχουν καταγραφεί οικιστικά κατάλοιπα από την Εποχή του Σιδήρου έως την Ισλαμική περίοδο».

Η γειτνίαση με τις συγκεκριμένες θέσεις υποδηλώνει ότι η κατασκευή ενδέχεται να είναι ηλικίας 2.500 έως 3.000 ετών. Εντούτοις, οι οριστικές αποδείξεις παραμένουν ακόμη θαμμένες.

«Η ανακάλυψη αυτή προστίθεται σε πολλές άλλες που αποκαλύπτονται καθημερινά, ώρα με την ώρα, σε ολόκληρη την πόλη», ανέφερε σε δήλωσή του ο αρχαιολόγος της Αρχής Αρχαιοτήτων του Ισραήλ, Αμίτ Ρεέμ.

«Συνήθως διαθέτουμε ερμηνείες για τα ευρήματα που φέρνουμε στο φως, αλλά ορισμένες φορές, όπως τώρα, στεκόμαστε ενεοί και έκπληκτοι».