Το τίμημα του Ορμούζ: Το Ιράν επιβάλλει «τέλη διέλευσης» στην παγκόσμια ναυτιλία

Το Ιράν ενημέρωσε επίσημα τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό ότι ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα επιτρέπεται πλέον αποκλειστικά σε «μη επιθετικά» σκάφη, αξιώνοντας παράλληλα τον προηγούμενο συντονισμό για κάθε άλλη περίπτωση διέλευσης.

Με μια κίνηση που αποσκοπεί στη μόνιμη μεταβολή του ναυτιλιακού τοπίου στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη κοινοποίησε στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ) μια νέα, περιοριστική πολιτική διέλευσης για τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με επιστολή που διανεμήθηκε στα κράτη-μέλη, το Ιράν θα επιτρέπει πλέον μόνο σε «μη εχθρικά» πλοία να διαπλέουν την κρίσιμη αυτή υδάτινη οδό, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει απευθείας συντονισμός με τις ιρανικές Αρχές.

Η διακήρυξη αυτή ουσιαστικά επισημοποιεί έναν αποκλεισμό έναντι οποιουδήποτε πλοίου συνδέεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ ή οποιοδήποτε άλλο έθνος συμμετέχει στον τρέχοντα πόλεμο, σηματοδοτώντας μια δραματική στροφή στον τρόπο με τον οποίο το καθεστώς προτίθεται να αξιοποιήσει τη γεωγραφική του θέση.

Ο ναυτιλιακός εκβιασμός

Οι οικονομικές και διοικητικές επιπτώσεις αυτής της πολιτικής είναι συγκλονιστικές.

Από το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, τα Στενά έχουν σχεδόν παραλύσει ολοκληρωτικά, με αποτέλεσμα περίπου 3.200 πλοία να παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.

Τα πληρώματα αρνούνται να διακινδυνεύσουν το πέρασμα των μόλις 21 μιλίων, όπου τουλάχιστον 22 πλοία έχουν ήδη πληγεί από ιρανικά πυρά.

Αναλυτές εκτιμούν ότι το καθεστώς χρησιμοποιεί αυτόν τον αποκλεισμό ως μια τεράστια πηγή εσόδων, καθώς πληθαίνουν οι αναφορές ότι ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες έχουν καταβάλει έως και 2 εκατομμύρια δολάρια σε «τέλη προστασίας» για να διασφαλίσουν ότι τα πλοία τους δεν θα στοχοποιηθούν.

Αναγκάζοντας τα πλοία να επιβεβαιώνουν την ταυτότητά τους μέσω των ιρανικών χωρικών υδάτων, η Τεχεράνη επιβάλλει έναν βαθμό ελέγχου τον οποίο οι παγκόσμιες δυνάμεις προσπαθούσαν επί δεκαετίες να αποτρέψουν.

Αυτή η εξέλιξη δίνει νέο πλαίσιο στους πρόσφατους ισχυρισμούς του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ότι το Ιράν προσέφερε στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα «δώρο» τεράστιας χρηματικής αξίας.

Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι η κίνηση αυτή σχετιζόταν με τη διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και όχι με πυρηνικές παραχωρήσεις, δηλώνοντας:

«Αυτό μου έδειξε ότι έχουμε να κάνουμε με τους σωστούς ανθρώπους.

»Από εδώ και στο εξής θα έχουμε τον έλεγχο σε ό,τι θέλουμε στα Στενά του Ορμούζ».

Ωστόσο, η επιστολή του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών υποδηλώνει ότι αυτό το «δώρο» ίσως αποτελεί στην πραγματικότητα μια υπολογισμένη απόπειρα υπαγόρευσης των εθνών που δικαιούνται να συμμετέχουν στο παγκόσμιο εμπόριο.

Ενώ ο ΙΜΟ πραγματοποίησε έκτακτες συναντήσεις για τη δημιουργία ενός «ανθρωπιστικού διαδρόμου» για τα εγκλωβισμένα πλοία, το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να διατηρήσει τον έλεγχο της υδάτινης οδού ως τον κύριο στρατηγικό μοχλό πίεσης έναντι της Δύσης.