Έρχεται στην Ελλάδα το ισχυρό κύμα καύσωνα που «καίει» την Ευρώπη

Ένα από τα ισχυρότερα κύματα καύσωνα των τελευταίων ετών εξαπλώνεται σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, με τους μετεωρολόγους να προειδοποιούν ότι τις επόμενες ημέρες θα επηρεάσει και την Ελλάδα, αφού προηγουμένως σαρώσει μεγάλο μέρος της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να παραμείνουν για αρκετές ημέρες, δημιουργώντας συνθήκες παρατεταμένης θερμικής καταπόνησης για εκατομμύρια πολίτες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), το θερμό κύμα θα κινηθεί σταδιακά προς τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καλύπτοντας στη συνέχεια και την Ελλάδα.

Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για θερμοκρασίες που θα κυμαίνονται από τρεις έως και δέκα βαθμούς Κελσίου πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα της εποχής, ενώ σε αρκετές περιοχές η διάρκεια του φαινομένου ενδέχεται να ξεπεράσει ακόμη και τις δύο εβδομάδες.

Η ζέστη έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει δεκάδες χώρες της Ευρώπης, από την Ιβηρική Χερσόνησο έως τη Βόρεια Ευρώπη και από τις Άλπεις μέχρι τα Βαλκάνια.

Μεταξύ των κρατών που βρίσκονται στο επίκεντρο του φαινομένου είναι η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η νότια Βρετανία, η Γερμανία, η Ελβετία, η Αυστρία, η Ιταλία, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία, η Σλοβενία, η Κροατία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ελλάδα.

Οι μετεωρολογικές υπηρεσίες προειδοποιούν ότι σε πολλές περιοχές ο υδράργυρος θα παραμείνει πάνω από τους 35 βαθμούς Κελσίου για συνεχόμενες ημέρες, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι λεγόμενες «τροπικές νύχτες», κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν υποχωρεί κάτω από τους 20 βαθμούς.

Το φαινόμενο αυτό δυσκολεύει σημαντικά την αποκατάσταση του οργανισμού από τη θερμική καταπόνηση και αυξάνει τους κινδύνους κυρίως για ηλικιωμένους, μικρά παιδιά και άτομα με προβλήματα υγείας.

Ήδη αρκετές περιοχές έχουν τεθεί σε αυξημένη επιφυλακή.

Στην κροατική ακτή της Αδριατικής έχει εκδοθεί κόκκινος συναγερμός μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος MeteoAlarm, ενώ στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων οι θερμοκρασίες αναμένεται να προσεγγίσουν ακόμη και τους 39 βαθμούς Κελσίου.

Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη και Μαυροβούνιο προετοιμάζονται για ιδιαίτερα δύσκολες ημέρες, με τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες να προειδοποιούν ότι το κύμα καύσωνα ενδέχεται να διατηρηθεί περισσότερο από τις αρχικές προβλέψεις.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα φαινόμενο που δεν μπορεί πλέον να θεωρείται έκτακτο ή σπάνιο.

Αντίθετα, οι παρατεταμένοι καύσωνες εμφανίζονται πλέον με ολοένα μεγαλύτερη συχνότητα, υψηλότερες θερμοκρασίες και μεγαλύτερη διάρκεια, ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής.

Παρότι πολλές χώρες έχουν επενδύσει τα τελευταία χρόνια σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και σχέδια αντιμετώπισης, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο ρυθμός προσαρμογής παραμένει πιο αργός από την ένταση με την οποία εξελίσσονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Η εμπειρία του καταστροφικού καλοκαιριού του 2003 εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα.

Τότε, ένας πρωτοφανής καύσωνας προκάλεσε περίπου 70.000 πρόωρους θανάτους σε ολόκληρη την ήπειρο, αναδεικνύοντας τις σοβαρές ελλείψεις στην προστασία των πολιτών απέναντι στις ακραίες θερμοκρασίες.

Το γεγονός εκείνο αποτέλεσε την αφετηρία για τη δημιουργία οργανωμένων σχεδίων διαχείρισης των καυσώνων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Έκτοτε εφαρμόστηκαν νέα πρωτόκολλα, όπως συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, σχέδια προστασίας των ευάλωτων ομάδων, περιορισμός δραστηριοτήτων κατά τις ώρες αιχμής της ζέστης, αλλαγές στη λειτουργία σχολείων και υπηρεσιών, καθώς και ενισχυμένη ετοιμότητα των νοσοκομείων.

Μελέτες δείχνουν ότι τα μέτρα αυτά έχουν συμβάλει σημαντικά στη μείωση της θνησιμότητας, με εκτιμήσεις να αναφέρουν πως ένα επεισόδιο αντίστοιχο με εκείνο του 2003 θα προκαλούσε σήμερα έως και 75% λιγότερους θανάτους.

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πρόοδος αυτή δεν αρκεί.

Οι σύγχρονοι καύσωνες χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη ένταση, υψηλότερες μέγιστες θερμοκρασίες και σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια, γεγονός που αυξάνει τις πιέσεις στα συστήματα υγείας, στις ενεργειακές υποδομές και στις δημόσιες υπηρεσίες.

Παράλληλα, η αυξημένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας για κλιματισμό, η καταπόνηση των δικτύων ύδρευσης και ο αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιών δημιουργούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον για τις Αρχές.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η προστασία της δημόσιας υγείας απαιτεί πλέον όχι μόνο αποτελεσματικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, αλλά και μακροπρόθεσμες πολιτικές προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες.

Καθώς το κύμα καύσωνα κατευθύνεται προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις άσκοπες μετακινήσεις κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, να παραμένουν καλά ενυδατωμένοι και να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή σε ηλικιωμένους, παιδιά και άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες.