Το Ιράν διαθέτει αρκετό πλουτώνιο για την κατασκευή άνω των 200 πυρηνικών βομβών

Εμπειρογνώμονες προειδοποιούν την κυβέρνηση Τραμπ: Οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν πρέπει να αποκλείει τη χρήση πλουτωνίου για πυρηνικές βόμβες

Του Μπέντζαμιν Γουάινταλ, Fox News

Εμπειρογνώμονες σε θέματα πυρηνικών όπλων προειδοποιούν για την επιτακτική ανάγκη η κυβέρνηση Τραμπ να συμπεριλάβει σε κάθε νέα συμφωνία ρητή απαγόρευση των προσπαθειών του Ιράν να χρησιμοποιήσει πλούτωνιο από τις εγκαταστάσεις του για την κατασκευή ατομικής βόμβας.

Μέχρι στιγμής, η αμερικανική κυβέρνηση και οι ειδικοί κατά της διασποράς των πυρηνικών έχουν επικεντρωθεί κυρίως στις εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας που χρησιμοποιούν ουράνιο ως πρώτη ύλη.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί αυτό το «τυφλό σημείο» και να κατασκευάσει κρυφά ένα πυρηνικό όπλο βασισμένο στο πλούτωνιο.

Ο Τζέισον Μπρόντσκυ, διευθυντής πολιτικής της οργάνωσης United Against Nuclear Iran (UANI), δήλωσε στο Fox News Digital:

«Πιστεύω ακράδαντα ότι κάθε προτεινόμενη συμφωνία με το Ιράν πρέπει να αντιμετωπίζει την οδό του πλουτωνίου προς τα πυρηνικά όπλα.

»Το Ισραήλ έπληξε τον αντιδραστήρα βαρέος ύδατος στο Αράκ δύο φορές τον τελευταίο χρόνο, τον Ιούνιο του 2025 και τον Μάρτιο του 2026.

»Πληροφορίες υποδεικνύουν ότι το Ιράν προσπάθησε επανειλημμένα να ανακατασκευάσει την εγκατάσταση ακόμη και μετά τους βομβαρδισμούς, επομένως κάθε συμφωνία πρέπει να καλύπτει και αυτή τη δίοδο».

Σύμφωνα με τον Χένρι Σοκόλσκι, εκτελεστικό διευθυντή του Nonproliferation Policy Education Center και πρώην αναπληρωτή διευθυντή για την πολιτική μη διασποράς στο Υπουργείο Άμυνας (1989–1993), το καθεστώς του Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει πλούτωνιο από τα χρησιμοποιημένα καύσιμα του πυρηνικού αντιδραστήρα στο Μπουσέρ για την κατασκευή πυρηνικού μηχανισμού.

Σε άρθρο του τον περασμένο μήνα στον ιστότοπο Real Clear Defense, ο Σοκόλσκι σημείωσε:

«Η Ουάσιγκτον πρέπει να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα απομακρύνει τα χρησιμοποιημένα καύσιμα του Μπουσέρ για να αποσπάσει το πλούτωνιο.

»Αυτό μπορεί και πρέπει να γίνει χωρίς τον βομβαρδισμό του εργοστασίου».

Ο Σοκόλσκι πρόσθεσε ότι το Πεντάγωνο οφείλει να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις στο Μπουσέρ, χρησιμοποιώντας δορυφορικά μέσα ή drones, όπως έπραξε το 2012.

Επιπλέον, τόνισε ότι οποιαδήποτε «ειρηνευτική» συμφωνία συνάψει ο Πρόεδρος Τραμπ με την Τεχεράνη, θα πρέπει να επιβάλλει παρακολούθηση σε σχεδόν πραγματικό χρόνο του αντιδραστήρα και των δεξαμενών χρησιμοποιημένων καυσίμων, ανάλογη με εκείνη που εφάρμοζε ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA) για τις δραστηριότητες εμπλουτισμού.

Σε άλλο άρθρο του στο Bulletin of the Atomic Scientists τον Απρίλιο, ο Σοκόλσκι υποστήριξε ότι το Ιράν διαθέτει ήδη αρκετό πλούτωνιο για περισσότερες από 200 βόμβες.

«Η τελευταία φορά που επιθεωρητές του IAEA επισκέφθηκαν το Μπουσέρ ήταν στις 27 Αυγούστου 2025.

»Ακόμη και όταν ο Οργανισμός είχε τακτική πρόσβαση, οι επισκέψεις γίνονταν κάθε 90 ημέρες, χρόνος υπεραρκετός για την απόσπαση καυσίμου και την πιθανή μετατροπή του σε όπλο», ανέφερε, συμπληρώνοντας ότι ο Πρόεδρος Ομπάμα δεν είχε επιμείνει σε τέτοιου είδους επιτήρηση, παρά το σχετικό αίτημα του IAEA, το οποίο η Τεχεράνη απέρριψε.

Πρόσφατες εκθέσεις του IAEA δεν έχουν εξετάσει με συγκεκριμένα στοιχεία την οδό του πλουτωνίου.

Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε στο Fox News Digital ότι «το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες και ολόκληρο τον κόσμο», προσθέτοντας πως η Τεχεράνη παραβιάζει τις υποχρεώσεις της βάσει της Συνθήκης Μη Διασποράς (NPT) και οφείλει να προσέλθει σε σοβαρές διπλωματικές διαπραγματεύσεις.

Από την πλευρά του, ο Ντέιβιντ Όλμπραϊτ, φυσικός και πρόεδρος του Institute for Science and International Security, εμφανίστηκε ιδιαίτερα σκεπτικός.

Ο πρώην επιθεωρητής όπλων υποστήριξε ότι το Ιράν στερείται του απαραίτητου σχεδιασμού για όπλο πλουτωνίου, ενώ μια τέτοια κίνηση θα γινόταν αμέσως αντιληπτή, οδηγώντας τη Ρωσία στη διακοπή της παροχής εμπλουτισμένου ουρανίου και προκαλώντας την κατάρρευση μιας επένδυσης δισεκατομμυρίων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι το πλούτωνιο στο Μπουσέρ είναι «αντιδραστήρα» (reactor-grade) και όχι «οπλικού επιπέδου» (weapon-grade), κάτι που καθιστά την κατασκευή αποτελεσματικού όπλου εξαιρετικά περίπλοκη.

Παρά τις επιφυλάξεις, οι ανησυχίες για τις προθέσεις του Ιράν παραμένουν, με πολλούς να ζητούν την πλήρη απαγόρευση της επανεπεξεργασίας πλουτωνίου και την επιβολή αυστηρής εποπτείας στις σχετικές υποδομές.

Η Άντρεα Στρίκερ, αναπληρώτρια διευθύντρια του προγράμματος μη διασποράς του Foundation for Defense of Democracies (FDD), τόνισε:

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να επιμείνουν σε μια μόνιμη και επαληθευμένη απαγόρευση.

»Ακόμη και η Ρωσία αναγνώρισε τον κίνδυνο, επιμένοντας στην επιστροφή των επιθεωρητών μετά τα πλήγματα του Ιουνίου του 2025».

Η Στρίκερ κατέληξε ότι, αν και υπάρχουν σημαντικά τεχνικά εμπόδια για την Τεχεράνη, ο IAEA θα μπορούσε να μετριάσει τον κίνδυνο αυξάνοντας τις επιθεωρήσεις σε μηνιαία βάση, ενώ η Ρωσία θα μπορούσε να απομακρύνει τα συσσωρευμένα χρησιμοποιημένα καύσιμα από την περιοχή.