Ο Χάλεντ Μασάλ της Χαμάς κάλεσε σε αντίσταση και τζιχάντ για την Ιερουσαλήμ και το Τέμενος Αλ Άκσα

Ο Χάλεντ Μασάλ, επικεφαλής της Χαμάς στο εξωτερικό, προειδοποίησε ότι οι ισραηλινές ενέργειες και τα μέτρα γύρω από το Τέμενος Αλ-Άκσα «προετοιμάζουν το έδαφος για τον πλήρη έλεγχο και την κυριαρχία επί του χώρου».

Σε δήλωσή του για το ζήτημα, όπως μεταδίδει το Αλ Τζαζίρα, επικαλέστηκε ως αποδείξεις αυτής της ατζέντας το 40ήμερο κλείσιμο του τεμένους, την επιβολή χρονικού διαχωρισμού ώστε να εκενώνεται ο χώρος για «ακραίες ιουδαϊκές ομάδες», καθώς και τις προσπάθειες για την επίτευξη χωρικού διαχωρισμού μέσω της εκκένωσης βασικών εγκαταστάσεων εντός του συγκροτήματος.

Ο Μασάλ ανακοίνωσε επίσης τέσσερις στρατηγικές για την αντιμετώπιση των ενεργειών του ισραηλινού καθεστώτος κατά του τεμένους:

«Αντίσταση και τζιχάντ» για τη διάσωση της Αλ-Κουντς (Ιερουσαλήμ) υπό την ηγεσία του παλαιστινιακού λαού και των χωρών της πρώτης γραμμής, «λαϊκή αντίσταση» στο εσωτερικό της Παλαιστίνης με τη διαρκή παραμονή και προσέλευση στο Αλ-Άκσα, ενεργοποίηση της κινητοποίησης του αραβικού και ισλαμικού έθνους με την επιστροφή εκατομμυρίων διαδηλωτών στις πλατείες, καθώς και έκτακτες δράσεις από τους ηγέτες των κρατών.

Το Τέμενος Αλ-Άκσα βρίσκεται στην Παλαιά Πόλη της Ιερουσαλήμ, επάνω σε ένα υπερυψωμένο πλατώ που οι Μουσουλμάνοι αποκαλούν Αλ-Χαράμ αλ-Σαρίφ («Το Ευγενές Καταφύγιο») και οι Ιουδαίοι Χάρ Α-Μπάιτ («Όρος του Ναού»).

Πρόκειται για ένα από τα πιο αμφισβητούμενα και φορτισμένα σημεία στον πλανήτη, καθώς αποτελεί ταυτόχρονα τον τρίτο ιερότερο τόπο του Ισλάμ και τον ιερότερο τόπο του Ιουδαϊσμού.

Το σύμπλεγμα καταλαμβάνει τη νοτιοανατολική γωνία της Παλαιάς Πόλης.

Το Τέμενος Αλ-Άκσα (με τον ασημένιο/σκούρο θόλο) βρίσκεται στο νότιο άκρο του πλατώ.

Ο Θόλος του Βράχου (με τον χαρακτηριστικό χρυσό θόλο) δεσπόζει στο κέντρο του ίδιου πλατώ.

Το Τείχος των Δακρύων (Δυτικό Τείχος) αποτελεί το εξωτερικό δυτικό τοιχίο αντιστήριξης αυτού του ίδιου λόφου.

Η σχέση με τον Εβραϊκό Ναό (Όρος του Ναού)

Η σχέση των δύο λατρευτικών χώρων είναι γεωγραφική, ιστορική και θεολογική, καθώς το ισλαμικό τέμενος έχει ανεγερθεί ακριβώς πάνω στον χώρο όπου βρισκόταν ο αρχαίος Εβραϊκός Ναός.

Ο Πρώτος Ναός (Ναός του Σολομώντα): Κτίστηκε τον 10ο αιώνα π.Χ. από τον βασιλιά Σολομώντα ως το κέντρο της ιουδαϊκής λατρείας και κατεστράφη από τους Βαβυλώνιους το 586 π.Χ.

Ο Δεύτερος Ναός (Ναός του Ζοροβάβελ / Ηρώδη): Ανεγέρθηκε μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνια αιχμαλωσία και διευρύνθηκε θεαματικά από τον Ηρώδη τον Μέγα.

Κατεστράφη ολοσχερώς από τις ρωμαϊκές λεγεώνες του Τίτου το 70 μ.Χ.

Η Ισλαμική Περίοδος: Μετά την αραβική κατάκτηση της Ιερουσαλήμ (7ος αιώνας μ.Χ.), οι Ομεϋάδες χαλίφηδες ανέγειραν τον Θόλο του Βράχου και το Τέμενος Αλ-Άκσα πάνω στο τεχνητό πλατώ που είχε απομείνει από την ηρωδιανή περίοδο.

Θεολογική και θρησκευτική σημασία

Για τον Ιουδαϊσμό: Το Όρος του Ναού θεωρείται ο τόπος όπου βρισκόταν το «Άγια των Αγίων» (Sanctum Sanctorum) και η Κιβωτός της Διαθήκης.

Σύμφωνα με την εβραϊκή παράδοση, εκεί βρίσκεται ο Έβεν α-Σετιγιά (Ο Βράχος της Κτίσης), από όπου ξεκίνησε η δημιουργία του κόσμου.

Η ιουδαϊκή εσχατολογία προσδοκά την ανέγερση του Τρίτου Ναού στο σημείο αυτό.

Για το Ισλάμ: Το Αλ-Άκσα συνδέεται με το Ισρά και Μεαράτζ (το Νυχτερινό Ταξίδι του Προφήτη Μωάμεθ από τη Μέκκα στην Ιερουσαλήμ και την ανάληψή του στους ουρανούς).

Ήταν επίσης η πρώτη Κίμπλα (η κατεύθυνση προς την οποία προσεύχονταν οι Μουσουλμάνοι πριν στραφούν προς τη Μέκκα).

Σύγχρονο status quo και εντάσεις

Μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, το Ισραήλ κατέλαβε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, αλλά διατήρησε το λεγόμενο Status Quo: Η θρησκευτική διαχείριση του συμπλέγματος ανήκει στην ισλαμική Αρχή Waqf (υπό την προστασία της Ιορδανίας).

Η εξωτερική ασφάλεια ελέγχεται από τις ισραηλινές δυνάμεις.

Βάσει της συμφωνίας, οι μη Μουσουλμάνοι (συμπεριλαμβανομένων των Εβραίων) επιτρέπεται να επισκέπτονται τον χώρο ως τουρίστες συγκεκριμένες ώρες, αλλά απαγορεύεται να προσεύχονται εκεί.

Οι Εβραίοι προσεύχονται στο Τείχος των Δακρύων, στη βάση του λόφου.

Η διεκδίκηση του χώρου από θρησκευτικές και εθνικιστικές ομάδες και από τις δύο πλευρές καθιστά το σημείο το πιο ευαίσθητο πυροδοτικό στοιχείο της μέσης ανατολικής διαμάχης.