Ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ αποκάλυψε συνάντηση υψηλού επιπέδου με την Τουρκία για τη Συρία ενώ η ένταση σιγοβράζει

Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ, δήλωσε ότι ανώτεροι Τούρκοι και Ισραηλινοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν πριν από περίπου έναν μήνα για τη δημιουργία ενός μηχανισμού με στόχο την πρόληψη εντάσεων που σχετίζονται με τη Συρία.

Ο Σάαρ προέβη σε αυτές τις δηλώσεις σε συνέντευξη στο ειδησεογραφικό πρακτορείο APA του Αζερμπαϊτζάν, η οποία δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 26/01 κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Μπακού.

Ανέφερε ότι το Ισραήλ ελπίζει σε ένα «διαφορετικό, καλύτερο μέλλον» στις σχέσεις με την Τουρκία, προσθέτοντας ωστόσο ότι αυτό εξαρτάται «εξ ολοκλήρου από την τουρκική πλευρά».

Ο Ισραηλινός Υπουργός Εξωτερικών δεν περιέγραψε τη μορφή του μηχανισμού ούτε κατονόμασε τους συμμετέχοντες στη συνάντηση, περιοριζόμενος στον χαρακτηρισμό της ως μια σύνοδο «αξιωματούχων υψηλού επιπέδου» και από τις δύο πλευρές.

Τεχνικές επαφές μεταξύ Άγκυρας και Ισραήλ είχαν δει το φως της δημοσιότητας και τον Απρίλιο, όταν Τούρκοι και Ισραηλινοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες στο Αζερμπαϊτζάν με σκοπό την αποφυγή επεισοδίων μεταξύ των δυνάμεών τους που επιχειρούν εντός και πέριξ της Συρίας.

Ο κουρδικής καταγωγής τουρκεμένος Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, είχε δηλώσει τότε ότι οι επαφές ήταν τεχνικού χαρακτήρα και δεν αποσκοπούσαν στην εξομάλυνση των σχέσεων.

Η εκ νέου έμφαση στη δημιουργία μηχανισμού έρχεται καθώς η Τουρκία, το Ισραήλ και άλλες περιφερειακές δυνάμεις προσπαθούν να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους σε μια ταχέως μεταβαλλόμενη Συρία, όπου η κατάρρευση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ αναδιαμόρφωσε τις στρατιωτικές αναπτύξεις και τις συμμαχίες.

Η Τουρκία διατηρεί στρατεύματα και συμμαχικές συριακές παρατάξεις σε τμήματα της βόρειας Συρίας και δηλώνει ότι κύριοι στόχοι της είναι η ασφάλεια των συνόρων και η αποτροπή απειλών που συνδέονται με το Εργατικό Κόμμα Κουρδιστάν (PKK), το οποίο η Τουρκία και οι δυτικοί σύμμαχοί της χαρακτηρίζουν τρομοκρατική οργάνωση.

Το Ισραήλ πραγματοποιεί πλήγματα στη Συρία εδώ και χρόνια, υποστηρίζοντας ότι ενεργεί για να σταματήσει απειλές κοντά στα σύνορά του και να διακόψει τη μεταφορά όπλων και τα δίκτυα που συνδέονται με το Ιράν και τις υποστηριζόμενες από αυτό οργανώσεις.

Αυτά τα πλήγματα εντάθηκαν μετά την πτώση του Άσαντ, αυξάνοντας τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών καθώς νέοι δρώντες κινήθηκαν προς τις εγκαταστάσεις και τον εναέριο χώρο του πρώην καθεστώτος.

Ο Σάαρ επιρρίπτει ευθύνες στην Άγκυρα για την επιδείνωση

Ο Σάαρ δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν έχει κανένα συμφέρον να επιδεινώσει τις σχέσεις του με την Τουρκία περισσότερο από ό,τι ήδη είναι, και υποστήριξε ότι οι δεσμοί που κάποτε ήταν «πολύ καλοί» επιδεινώθηκαν λόγω των επιλογών της Άγκυρας.

Απέφυγε να κάνει εικασίες για τους λόγους της επιδείνωσης στη συνέντευξη στο APA, επιρρίπτοντας ωστόσο την ευθύνη στην Τουρκία και παρουσιάζοντας οποιαδήποτε βελτίωση ως εξαρτώμενη από τις τουρκικές αποφάσεις.

Συνομιλίες για τη Συρία στη σκιά της Γάζας

Η Τουρκία και το Ισραήλ αποκατέστησαν πλήρεις διπλωματικές σχέσεις το 2022 μετά από χρόνια έντασης.

Η σχέση περιήλθε σε κρίση εκ νέου όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε τη στρατιωτική του εκστρατεία στη Γάζα, μετά την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023.

Η Τουρκία χαρακτήρισε τις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα γενοκτονία και υποστήριξε προσφυγές και πρωτοβουλίες σε διεθνή δικαστήρια και φόρουμ.

Το Ισραήλ απορρίπτει τις κατηγορίες περί γενοκτονίας και δηλώνει ότι ενεργεί σε κατάσταση αυτοάμυνας κατά της Χαμάς.

Επιπλέον, η Τουρκία διέκοψε το εμπόριο με το Ισραήλ τον Μάιο του 2024, ένα βήμα που Τούρκοι αξιωματούχοι περιέγραψαν ως συνδεδεμένο με την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα.

Ωστόσο, επικριτές ισχυρίστηκαν ότι το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών συνεχίστηκε, υποδεικνύοντας φορτία πετρελαίου και εμπορεύματα που επαναπροωθήθηκαν μέσω τρίτων χωρών.

Ακόμα και με αυτή τη ρήξη, οι δύο χώρες έστειλαν σήματα τους τελευταίους μήνες ότι δεν επιθυμούν μια απευθείας αναμέτρηση στη Συρία, όπου τα συμφέροντά τους ενδέχεται να συγκρουστούν.

Στην ίδια συνέντευξη, ο Σάαρ δήλωσε ότι δεν αναμένει εξομάλυνση με τη Συρία στο εγγύς μέλλον και περιέγραψε τις τρέχουσες επαφές ως εστιασμένες σε περιορισμένες συνεννοήσεις ασφαλείας παρά σε κάποια ευρύτερη πολιτική διευθέτηση.

Ανέφερε ότι οι υπό συζήτηση ρυθμίσεις δεν ισοδυναμούν με ειρήνη ή εξομάλυνση, αν και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για ευρύτερη πρόοδο στο μέλλον, εφόσον αποφευχθούν οι εντάσεις.