Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Η Ελλάδα γενέτειρα του δυτικού πολιτισμού – Η Αθήνα το «ηθικό οπλοστάσιο» της Δύσης

Σύμφωνα με ανάρτηση του αμερικανικού Υπουργείο Εξωτερικών στο «Χ», οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη αποτελούν οργανικά μέρη ενός κοινού οικοδομήματος με ρίζες χιλιετιών, το οποίο ξεκινά από την Αθήνα για να φτάσει έως τη σύγχρονη Αμερική.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υποστήριξε ότι:

Ο Δυτικός Πολιτισμός οφείλει να αποδεχθεί και να τιμήσει την ευγενή κληρονομιά του.

Η επιστροφή στις αξίες αυτές θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ανακοπή της διαγραφόμενης παρακμής του.

Η ανάρτηση:

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη ανήκουν σε έναν πολιτισμό που εκτείνεται σε ηπείρους, διέσχισε ωκεανούς και επιβίωσε για χιλιετίες: από την Αθήνα και τη Ρώμη, έως την Αμερική.

»Ο Δυτικός Πολιτισμός οφείλει να ενστερνιστεί την ευγενή κληρονομιά του, εάν επιθυμεί να αναστρέψει την πορεία της παρακμής του».

Η «ευγενής κληρονομιά»

Η αναφορά του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην «ευγενή κληρονομιά» (noble legacy) δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική αναδρομή, αλλά μια γεωπολιτική δήλωση με συγκεκριμένες προεκτάσεις.

Διακρίνονται τα εξής επίπεδα στη στρατηγική αυτή ρητορική:

1. Η ιδεολογική συνοχή της Δύσης

Η επίκληση του άξονα Αθήνα-Ρώμη-Αμερική λειτουργεί ως «συνεκτική ουσία» για το ΝΑΤΟ και τις ευρωατλαντικές σχέσεις.

Σε μια εποχή που η Δύση αμφισβητείται από αναδυόμενες δυνάμεις (όπως η Κίνα ή η Ρωσία), η Ουάσιγκτον επιχειρεί να υπενθυμίσει στους συμμάχους της ότι δεν τους ενώνουν μόνο τα οικονομικά συμφέροντα, αλλά μια κοινή πολιτισμική ταυτότητα που βασίζεται στη Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου.

2. Η «παρακμή» ως κίνητρο συσπείρωσης

Η παραδοχή περί «παρακμής» στην ανάρτηση είναι ασυνήθιστα ωμή για τη διπλωματική γλώσσα.

Εσωτερικό μέτωπο: Απευθύνεται σε ένα ακροατήριο που ανησυχεί για την απώλεια των παραδοσιακών αξιών.

Εξωτερικό μέτωπο: Λειτουργεί ως κάλεσμα για μια «πολιτισμική αντεπίθεση», υπονοώντας ότι η ισχύς της Δύσης πηγάζει από την πνευματική της υπεροχή και όχι μόνο από τα όπλα της.

3. Η Αθήνα ως το «ηθικό οπλοστάσιο»

Η ρητή αναφορά στην Αθήνα τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο του δυτικού αφηγήματος.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναγνωρίζει -αυτό που η ιστορία και η φιλοσοφία μαρτυρούν- την Ελλάδα ως μήτρα και γενέτειρα του δυτικού πολιτισμού.

Αθήνα: Δημοκρατία και ορθός λόγος, νομιμοποίηση της δυτικής διακυβέρνησης.

Ρώμη: Δίκαιο και διοίκηση, έμφαση στη θεσμική σταθερότητα και την τάξη.

Ευγενής Κληρονομιά: Διαφωτισμός και ανθρωπισμός, αντιδιαστολή με αυταρχικά καθεστώτα.

Αυτή η ρητορική φαίνεται να επιδιώκει την αναζωπύρωση ενός «πατριωτικού ανθρωπισμού» που συνδέει την εθνική ανεξαρτησία με τις οικουμενικές αξίες του ελληνικού πνεύματος.