Το Ισραήλ ανέπτυξε στρατεύματα και όπλα λέιζερ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Του Γιοέλ Γκουζάνσκι*

Η ανάπτυξη των συστημάτων «Σιδηρούς Θόλος» (Iron Dome) και «Ακτίνα Φωτός» (Iron Beam) στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), σε συνδυασμό με την παρουσία προσωπικού των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), σηματοδοτεί μια δραματική καμπή.

Το Αμπού Ντάμπι επιλέγει συνειδητά να εμβαθύνει τη στρατηγική του συμμαχία με την Ιερουσαλήμ, επεκτείνοντάς την πλέον σε επίπεδο επιχειρησιακής σύμπραξης επί του πεδίου.

Δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία: τα ΗΑΕ αποτελούν σήμερα τον στενότερο Άραβα εταίρο του Ισραήλ.

Ανάλυση: Μια ιστορική ανάπτυξη δυνάμεων

Κατά τη διάρκεια των πολεμικών αναμετρήσεων με το Ιράν, αναφέρθηκε ότι το Ισραήλ εγκατέστησε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ισραηλινά στρατεύματα και ένα πρωτοφανές «πλέγμα προστασίας».

Αυτό περιλαμβάνει συστοιχίες του «Σιδηρού Θόλου» και του συστήματος λέιζερ «Ακτίνα Φωτός», τα οποία ήρθαν να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα συστήματα Barak και Spider, που το Αμπού Ντάμπι είχε προμηθευτεί πριν από τον πόλεμο.

Αυτή η ιστορική ανάπτυξη δυνάμεων αποτελεί την κορύφωση μιας στρατηγικής σχέσης που οικοδομήθηκε σταδιακά, ακόμη και πριν από την υπογραφή των «Συμφωνιών του Αβραάμ», και επιταχύνθηκε λόγω της σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν.

Για πρώτη φορά, ισραηλινά επιχειρησιακά συστήματα αεράμυνας μεγάλης κλίμακας, συνοδευόμενα από ισραηλινό στρατιωτικό προσωπικό, σταθμεύουν στο έδαφος αραβικού κράτους εν μέσω πολέμου.

Πρόκειται για μια κίνηση με βαθύ συμβολισμό αλλά και ουσιαστική πρακτική αξία: η Μέση Ανατολή έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε έναν ενιαίο χώρο ασφαλείας, όπου οι απειλές -κυρίως πύραυλοι και drones- υπερβαίνουν τα σύνορα και πλήττουν πολιτικές υποδομές.

Η συνέχεια ενός δοκιμασμένου προτύπου

Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι τα αμυντικά αυτά μέσα δεν αποτελούν απόλυτο προηγούμενο.

Ήδη από το 2022, μετά τις επιθέσεις των Χούτι από την Υεμένη κατά των ΗΑΕ, ξένα δημοσιεύματα σημείωναν ότι το Ισραήλ είχε μεταφέρει τα συστήματα Spider και Barak, μια κίνηση που εκτιμήθηκε δεόντως από την ηγεσία των Εμιράτων.

Υπό αυτή την έννοια, η τρέχουσα εξέλιξη δεν αποτελεί την απαρχή, αλλά την εμβάθυνση ενός ήδη δοκιμασμένου μοντέλου συνεργασίας.

Η εξέλιξη αυτή κατέστη δυνατή χάρη στις ευρύτερες αλλαγές στην περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας, και ειδικότερα στην ένταξη του Ισραήλ στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM).

Το γεγονός αυτό δημιούργησε την υποδομή για στενότερο πληροφοριακό και επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ του Ισραήλ και των κρατών του Κόλπου.

Ο άξονας Ισραήλ-Εμιράτων

Ίσως η σημαντικότερη αλλαγή είναι η ουσιαστική μετατροπή του Ισραήλ σε ενεργό επιχειρησιακό εταίρο στον τομέα ασφαλείας της περιοχής.

Η ανάπτυξη και ο χειρισμός ισραηλινών συστημάτων στα Εμιράτα από Ισραηλινούς ειδικούς δείχνει τη μετάβαση από τον πολιτικό συντονισμό στην έμπρακτη αμυντική σύμπραξη.

Οι δύο χώρες συνεργάζονται επίσης σε ευρύτερα γεωστρατηγικά ζητήματα, προωθώντας κοινά συμφέροντα στην Ερυθρά Θάλασσα, την Υεμένη, τη Σοκότρα και τη Σομαλιλάνδη, την οποία το Ισραήλ αναγνώρισε πρόσφατα.

Τα ΗΑΕ επέλεξαν να ενισχύσουν αυτούς τους δεσμούς ακόμη και όταν μεγάλο μέρος του αραβικού κόσμου περιόρισε ή «πάγωσε» τις επαφές με την Ιερουσαλήμ λόγω του πολέμου στη Γάζα.

Αντίθετα με το γενικό ρεύμα, το Αμπού Ντάμπι διατήρησε πλήρεις διπλωματικές σχέσεις και εμβάθυνε την οικονομική και αμυντική συνεργασία.

Μάλιστα, τα Εμιράτα φαίνεται να πλήρωσαν τίμημα για αυτή τη στάση, καθώς δέχθηκαν τον μεγαλύτερο αριθμό επιθέσεων με πυραύλους και drones από το Ιράν.

Ωστόσο, κατάφεραν να αναχαιτίσουν τον μεγαλύτερο όγκο αυτών των απειλών, χάρη ακριβώς στα ισραηλινά συστήματα.

Συμπεράσματα και προοπτικές

Πέρα από την τακτική συνεργασία, παρατηρούμε τη συγκρότηση ενός άξονα ασφαλείας Ισραήλ-Εμιράτων.

Αν και δεν ορίζεται ως επίσημη συμμαχία, λειτουργεί στην πράξη ως ένα κοινό πλαίσιο ασφάλειας στους τομείς των πληροφοριών, της αεράμυνας και του επιχειρησιακού συντονισμού.

Ωστόσο, δεν πρέπει να προτρέχουμε. Δεν πρόκειται για πλήρη αμυντική ενοποίηση ή επίσημη περιφερειακή συμμαχία.

Πρόκειται για ένα «υβριδικό», ευέλικτο μοντέλο που βασίζεται σε κοινά συμφέροντα και άμεσες επιχειρησιακές ανάγκες.

Επιπλέον, δεν βρίσκονται όλα τα κράτη της περιοχής στο ίδιο επίπεδο εξομάλυνσης, καθώς το λαϊκό αίσθημα παραμένει αρνητικό και οι στρατηγικές αποκλίσεις εντός του Κόλπου είναι σημαντικές.

Συμπερασματικά, το μοντέλο που διαμορφώνεται μεταξύ Ισραήλ και ΗΑΕ δείχνει μια ευρύτερη κατεύθυνση: τη σταδιακή μετάβαση από ένα κατακερματισμένο περιφερειακό σύστημα σε ένα διασυνδεδεμένο δίκτυο ασφαλείας.

Η ανάπτυξη των ισραηλινών αμυντικών συστημάτων στα Εμιράτα είναι η έκφραση μιας νέας, ανεπίσημης αλλά ενεργής τάξης πραγμάτων σε μια ασταθή Μέση Ανατολή.

*Ο Δρ. Γιοέλ Γκουζάνσκι είναι ειδικός στα κράτη του Κόλπου, ανώτερος ερευνητής και επικεφαλής του προγράμματος για τον Κόλπο στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS) του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ. Έχει υπηρετήσει στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας του Ισραήλ και είναι συνεργάτης του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής στην Ουάσιγκτον.

Πηγή: mako.co.il