Ο Πειραιάς και η Ελευσίνα στο επίκεντρο του σινοαμερικανικού ανταγωνισμού, σύμφωνα με τον Economist

Η γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου μεταφέρεται στα ελληνικά λιμάνια, καθώς ο Πειραιάς και η Ελευσίνα εξελίσσονται στο νέο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.

Σύμφωνα με ανάλυση του περιοδικού Economist, η σύγκρουση συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων επικεντρώνεται στον έλεγχο των κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών και των εμπορικών ροών που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη.

Η στρατηγική σημασία των ελληνικών λιμένων

Ο Πειραιάς, τοποθετημένος σε απόσταση περίπου 1.200 χιλιομέτρων βόρεια της Διώρυγας του Σουέζ, έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πλέον πολυσύχναστους εμπορικούς κόμβους της γηραιάς ηπείρου.

Με τη διαχείριση περισσότερων από 4 εκατομμυρίων εμπορευματοκιβωτίων ετησίως και την πλειοψηφική συμμετοχή της κινεζικής κρατικής εταιρείας Cosco, το λιμάνι αποτελεί βασική πύλη εισόδου των ασιατικών προϊόντων, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στις δυτικές πρωτεύουσες.

Στον αντίποδα, μόλις 30 χιλιόμετρα δυτικότερα, η Ουάσιγκτον στηρίζει ενεργά την αναβάθμιση του λιμένα της Ελευσίνας, στοχεύοντας στην εξισορρόπηση της κινεζικής επιρροής.

Την ίδια στιγμή, το σκηνικό του ανταγωνισμού συμπληρώνεται στη Θεσσαλονίκη, με την παρουσία Ρώσων και Κινέζων επενδυτών, και στην Αλεξανδρούπολη, η οποία έχει μετατραπεί σε στρατηγικό κόμβο ανεφοδιασμού για τις αμερικανικές και νατοϊκές δυνάμεις.

Παγκόσμιος αγώνας για τον έλεγχο των θαλασσών

Η ανησυχία των κυβερνήσεων για την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων εντείνεται, καθώς το 80% του παγκόσμιου εμπορίου διεξάγεται μέσω θαλάσσης.

Σύμφωνα με στοιχεία της PwC, οι παγκόσμιες δαπάνες για λιμενικές υποδομές αναμένεται να αυξηθούν κατά 30%, ξεπερνώντας τα 90 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2035.

Η κινεζική επέκταση: Το Πεκίνο έχει ήδη επενδύσει τουλάχιστον 80 δισεκατομμύρια δολάρια, με κινεζικές εταιρείες να ελέγχουν ή να συμμετέχουν σε 129 λιμάνια παγκοσμίως. Πολλά από αυτά βρίσκονται σε καίρια σημεία, όπως τα Στενά της Μαλάκα και του Ορμούζ.

Η δυτική αντίδραση: Οι ΗΠΑ υιοθετούν πλέον μια πιο επιθετική γραμμή, ενώ οι μη κινεζικές ναυτιλιακές εταιρείες έχουν προχωρήσει σε εξαγορές ύψους 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το 2021 για να ενισχύσουν τα δίκτυά τους.

«Κάθε λιμάνι και κάθε χώρα επιδιώκει να καταστεί κόμβος εφοδιαστικής, αλλά είναι αδύνατο όλοι να πετύχουν αυτόν τον στόχο», επισημαίνει στέλεχος ευρωπαϊκής ναυτιλιακής στον Economist.

Οι κίνδυνοι της υπερεπένδυσης

Παρά την κινητικότητα, η ανάλυση προειδοποιεί για τον κίνδυνο της «φούσκας» στις υποδομές.

Η πολιτική πίεση προς τις εταιρείες να επιλέγουν συγκεκριμένα λιμάνια με γεωπολιτικά και όχι εμπορικά κριτήρια μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλές αποδόσεις για τους επενδυτές και τους φορολογούμενους.

Αν και ο διαχωρισμός μεταξύ δυτικών και κινεζικών δικτύων μπορεί να βελτιώσει προσωρινά τις υπηρεσίες, η υπερπροσφορά εγκαταστάσεων απειλεί να αυξήσει τα λειτουργικά κόστη.

Εν τέλει, ο «πόλεμος των λιμανιών» ίσως οδηγήσει σε χαμηλότερα ναύλα λόγω ανταγωνισμού, όμως το αποτέλεσμα αυτό απέχει σημαντικά από τις αρχικές στρατηγικές επιδιώξεις των μεγάλων δυνάμεων.