Ομάδες χριστιανικών μειονοτήτων καταθέτουν υπόμνημα στο Ανώτατο Δικαστήριο για τον Νόμο Προστασίας Θυμάτων Βασανιστηρίων

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ εξετάζει μια υπόθεση που ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά τη δικαιοδοσία των αμερικανικών δικαστηρίων ως προς την απόδοση ευθυνών σε εταιρείες και ιδιώτες για συνέργεια σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εξωτερικό.

Στην υπόθεση Cisco Systems, Inc. κατά Doe I, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης για ζητήματα που περιλαμβάνουν το κατά πόσον ο Νόμος Προστασίας Θυμάτων Βασανιστηρίων (TVPA) καλύπτει πρόσωπα που παρείχαν συνδρομή ή υποστήριξη σε πράξεις βασανιστηρίων.

Η προφορική διαδικασία έχει οριστεί για τις 28 Απριλίου 2026.

Σε αυτό το πλαίσιο, ένας συνασπισμός διωκόμενων χριστιανικών μειονοτήτων και οργανώσεων προάσπισης δικαιωμάτων κατέθεσε υπόμνημα «φίλου του δικαστηρίου» (amicus brief), προτρέποντας τους δικαστές να διατηρήσουν την αστική ευθύνη για συνέργεια και υποστήριξη.

Το υπόμνημα κατατέθηκε από κοινού από την Αμερικανική Συριακή Ένωση (ASU), τη Διεθνή Χριστιανική Αλληλεγγύη, την Κοπτική Αλληλεγγύη, την Αρμενική Αποστολική Εκκλησία της Αμερικής (Αρχιεπισκοπή Ανατολικής ΗΠΑ του Πατριαρχείου Κιλικίας), την οργάνωση Υπέρ της Προστασίας των Χριστιανών (IDC), τη Διεθνή Επιτροπή για τη Νιγηρία και το Αρχείο Rerooted.

Η κατάθεση πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2026 προς υποστήριξη των καθ’ ου η αναίρεση (των εναγόντων).

Στο επίκεντρο του υπομνήματος βρίσκεται το επιχείρημα ότι οι διωγμοί συχνά δεν διαπράττονται από έναν μεμονωμένο δράστη, αλλά από ολόκληρα δίκτυα.

Στο κείμενο επισημαίνεται ότι οι θρησκευτικοί διωγμοί σε επίπεδο εγκλημάτων θηριωδίας διευκολύνονται συχνά από «χρηματοδότηση, υλικοτεχνική υποδομή, παρακολούθηση, τεχνολογία, εξοπλισμό και άλλη υλική υποστήριξη».

Προειδοποιούν δε ότι εάν το Δικαστήριο περιορίσει υπερβολικά τον Νόμο περί Αδικοπραξιών κατά Αλλοδαπών (ATS) και τον TVPA, τα θύματα ενδέχεται να στερηθούν κάθε ουσιαστική αστική θεραπεία, όταν οντότητες με έδρα τις ΗΠΑ βοηθούν σημαντικά στην τέλεση των κακοποιήσεων.

Παράλληλα, το υπόμνημα επιχειρεί να εντάξει το ζήτημα σε ένα ευρύτερο αμερικανικό ιστορικό πλαίσιο.

Υποστηρίζει ότι η προστασία από τους θρησκευτικούς διωγμούς αποτελούσε κεντρικό μέλημα των Ιδρυτών Πατέρων και της Πρώτης Τροπολογίας του Συντάγματος.

Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο οφείλει να ερμηνεύσει τους νόμους ATS και TVPA με τρόπο που να μην αφήνει στο απυρόβλητο όσους διευκολύνουν τον θρησκευτικό εξαναγκασμό.

Η κατάθεση παραθέτει ρήσεις του Τζέιμς Μάντισον και άλλων προσωπικοτήτων της εποχής της ίδρυσης των ΗΠΑ, προκειμένου να καταδείξει ότι ο θρησκευτικός διωγμός θεωρούνταν ένα από τα μεγαλύτερα δεινά που η κυβέρνηση οφείλει να προλαμβάνει και όχι να συγχωρεί.

Αναδεικνύοντας τη σημασία του θέματος σήμερα, το υπόμνημα εστιάζει στους Χριστιανούς που αντιμετωπίζουν βία και εκτοπισμό στη Συρία, την Αίγυπτο, το Αρτσάχ, το Σουδάν και τη Νιγηρία.

Παραθέτει παραδείγματα που εκτείνονται από τις επιθέσεις του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) κατά Χριστιανών στο Μπεθ Ναχρίν, μέχρι τη βία κατά των Κοπτών στην Αίγυπτο, τον εκτοπισμό των Αρμενίων από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, τις επιθέσεις σε χριστιανικές κοινότητες κατά τον εμφύλιο πόλεμο στο Σουδάν, καθώς και τις απαγωγές και δολοφονίες της Μπόκο Χαράμ στη Νιγηρία.

Σύμφωνα με το υπόμνημα, δεν πρόκειται για μεμονωμένες τραγωδίες, αλλά για μέρος ενός ευρύτερου προτύπου γενικευμένων και συστηματικών διώξεων.

Το νομικό μήνυμα είναι εξίσου άμεσο: Εάν το Δικαστήριο καταργήσει την ευθύνη για συνέργεια, ενδέχεται να κλείσει τις πόρτες της Δικαιοσύνης για θύματα των οποίων οι αξιώσεις βασίζονται στον εντοπισμό προσώπων ή εταιρειών που κατέστησαν δυνατή την κακοποίηση μέσα από το έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η κατάθεση υπογραμμίζει ότι κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε «ατιμωρησία πάνω στη θηριωδία», ειδικά σε περιπτώσεις όπου οι ξένες κυβερνήσεις ή ένοπλες ομάδες είναι απίθανο να αποδώσουν δικαιοσύνη στις χώρες τους.

Η ευρύτερη αντιπαράθεση γύρω από την υπόθεση Cisco Systems κατά Doe I αφορά το αν το αμερικανικό δίκαιο μπορεί ακόμη να αγγίξει όσους εν γνώσει τους βοηθούν στην τέλεση βασανιστηρίων, ακόμη και αν οι ίδιοι δεν «πάτησαν ποτέ τη σκανδάλη».

Για τις οργανώσεις που υπογράφουν το υπόμνημα, η απάντηση πρέπει να είναι καταφατική.