Το Ιράν ανακοίνωσε εκ νέου κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εν μέσω ισραηλινών πληγμάτων κατά της Χεζμπολάχ

Το Ιράν δήλωσε ότι έκλεισε ξανά τα Στενά του Ορμούζ καθώς οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) επιτίθενται στη Χεζμπολάχ, αυξάνοντας την πίεση στις ΗΠΑ πριν από τις συνομιλίες στην Ελβετία.

Ωστόσο, ο Βανς ισχυρίζεται ότι δεν βλέπει στοιχεία ότι τα Στενά είναι κλειστά και αναμένει ότι η κατάπαυση του πυρός θα κρατήσει· οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν συγκεντρώνονται σε ελβετικό θέρετρο, με τον Βανς να λέει ότι θα κατευθυνθεί εκεί τις επόμενες ημέρες· οι ΗΠΑ και το Κατάρ λέγεται ότι σχεδιάζουν να διοχετεύσουν ένα αρχικό ποσό 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Τεχεράνη.

Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκεται η πρόσφατη διμερής συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε το Σάββατο 20/06 το εκ νέου κλείσιμο των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ.

Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα εναντίον θέσεων της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο, τα οποία η ιρανική πλευρά ερμηνεύει ως κατάφωρη παραβίαση των δεσμεύσεων της Ουάσιγκτον.

Η επίσημη ανακοίνωση του ιρανικού Κεντρικού Αρχηγείου «Χατάμ αλ-Ανμπίγια», η οποία μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, αναφέρει χαρακτηριστικά πως η αναστολή της ναυσιπλοΐας αποτελεί «απάντηση στην αθέτηση υποσχέσεων από πλευράς του εχθρού», προειδοποιώντας με κλιμάκωση των μέτρων εάν συνεχιστεί η επιθετικότητα.

Η γραμμή της Ουάσιγκτον και η εικόνα στο πεδίο

Στον αντίποδα, η αμερικανική πολιτική ηγεσία επιχειρεί να υποβαθμίσει την κρίση, εκπέμποντας μηνύματα σταθερότητας ενόψει των κρίσιμων διπλωματικών επαφών στην Ελβετία.

Η θέση του Τζέι Ντι Βανς: Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, σε συνέντευξή του στο Fox News, δήλωσε αισιόδοξος για την τήρηση της συμφωνίας των 14 σημείων, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχουν απτές αποδείξεις για πραγματικό αποκλεισμό των Στενών.

Κατά τον ίδιο, οι ιρανικές κινήσεις ενδέχεται να αφορούν την εκτροπή των εμπορικών πλοίων μακριά από ναρκοπέδια, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης 30ήμερης περιόδου αποναρκοθέτησης.

Η αναφορά της CENTCOM: Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ επιβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν στην περιοχή για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Μάλιστα, κατέγραψε αυξημένη εμπορική κίνηση το Σάββατο, με τη διέλευση 55 εμπορικών πλοίων και 17 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου.

Το παρασκήνιο της συμφωνίας και το ισραηλινό «όχι»

Η υπό διακύβευση συμφωνία, η οποία υπεγράφη προ ημερών από τους Προέδρους Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν, αποσκοπεί στον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου.

Προβλέπει καθολική παύση των εχθροπραξιών -συμπεριλαμβανομένου του μετώπου του Λιβάνου- και ανοίγει ένα παράθυρο διαπραγματεύσεων 60 ημερών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Ωστόσο, η κατάσταση στο έδαφος παραμένει εύθραυστη. Παρά την εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ που τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή 19/06 με αμερικανική διαμεσολάβηση, η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε νέα πλήγματα το Σάββατο 20/06, εκτοξεύοντας 50 βλήματα κατά των ισραηλινών δυνάμεων.

Πολιτικά, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει κρατήσει σαφείς αποστάσεις από το μνημόνιο συναντίληψης, καθώς η Ιερουσαλήμ αντιτίθεται σθεναρά σε μια συμφωνία που δεν εξασφαλίζει την πλήρη εξάρθρωση του πυρηνικού και βαλλιστικού οπλισμού του Ιράν, ούτε θέτει τις βάσεις για την ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης.

Πυρετώδεις διπλωματικές διεργασίες στο Μπούργκενστοκ

Παρά τις κραδασμούς, ο διπλωματικός μαραθώνιος συνεχίζεται με αμείωτη ένταση στην Ελβετία:

Έναρξη τεχνικών συνομιλιών: Με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν ξεκινούν την Κυριακή 21/06 στο Μπούργκενστοκ τις τεχνικές διαβουλεύσεις για την εφαρμογή του μνημονίου.

Αμερικανική απόβαση: Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Αμερικανού Προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκονται ήδη σε ελβετικό έδαφος, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται εκεί και ο Αντιπρόεδρος Βανς.

Ιρανική εκπροσώπηση: Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, επιβεβαίωσε την αναχώρηση της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, ενώ παράλληλα γνωστοποίησε διμερείς επαφές στην Τεχεράνη με τον Πακιστανό Υπουργό Εσωτερικών, Μοχσίν Νάκβι.

Οικονομικά ανταλλάγματα δισεκατομμυρίων για την Τεχεράνη

Πίσω από το διπλωματικό προσκήνιο, η Wall Street Journal αποκαλύπτει ένα ευρύ σχέδιο οικονομικής ελάφρυνσης του Ιράν, το οποίο επεξεργάζονται οι ΗΠΑ και το Κατάρ.

Το σχέδιο προβλέπει την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία θα διοχετευθούν αποκλειστικά για ανθρωπιστικούς σκοπούς (αγορά τροφίμων και φαρμάκων) υπό διεθνή εποπτεία.

Το ευρύτερο διακύβευμα: Εάν οι διαπραγματεύσεις τελεσφορήσουν εντός των 60 ημερών, η Τεχεράνη προσβλέπει στην πλήρη άρση των πετρελαϊκών και οικονομικών κυρώσεων, καθώς και στην πρόσβαση σε ένα διεθνές ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Παρά τον παρατεταμένο αποκλεισμό, αναλυτές επισημαίνουν ότι η ιρανική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, με το εγχώριο παραγωγικό δίκτυο και τις εναλλακτικές εμπορικές οδούς με τις γειτονικές χώρες να απορροφούν τους κραδασμούς των αμερικανικών κυρώσεων.