Η γήρανση του πληθυσμού της Τουρκίας ασκεί πιέσεις στους οίκους ευγηρίας

Ο πληθυσμός της Τουρκίας ηλικίας 65 ετών και άνω έφτασε το ποσοστό-ρεκόρ του 11,1%, καθώς αυξάνεται η ζήτηση για οίκους ευγηρίας, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις, με 11.057 άτομα να βρίσκονται στις λίστες αναμονής έως τον Ιούνιο του 2025.

Ο αριθμός των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω ανήλθε σε 9,58 εκατομμύρια το 2025, καταγράφοντας αύξηση 20,5% από τα 7,95 εκατομμύρια το 2020, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Τουρκίας (TurkStat).

Τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω αποτελούν το 11,1% του πληθυσμού της Τουρκίας, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.

Η Υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Υπηρεσιών, Μαχινούρ Οζντεμίρ Γκιοκτάς, δήλωσε ότι 15.263 ηλικιωμένοι λαμβάνουν φροντίδα σε 178 οίκους ευγηρίας και κέντρα φροντίδας και αποκατάστασης ηλικιωμένων που λειτουργούν υπό την ευθύνη του υπουργείου της.

Η Τουρκία διαθέτει επίσης 290 ιδιωτικούς οίκους ευγηρίας και 18 εγκαταστάσεις που διοικούνται από άλλους δημόσιους φορείς, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ηλικιωμένων που διαμένουν σε οίκους ευγηρίας σε εθνικό επίπεδο σχεδόν στους 30.000.

Η Γκιοκτάς ανέφερε ότι ο μέσος όρος ηλικίας των ατόμων που υποβάλλουν αίτηση εισαγωγής σε οίκους ευγηρίας είναι τα 78 έτη.

Η ζήτηση είναι ιδιαίτερα υψηλή στις μεγάλες πόλεις και σε συγκεκριμένες δομές.

Ορισμένοι ηλικιωμένοι παραμένουν στις λίστες αναμονής ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμες κλίνες αλλού, επειδή προτιμούν μονόκλινα δωμάτια, επιθυμούν να μείνουν στην πόλη όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν ή έχουν προτιμήσεις που σχετίζονται με το κλίμα και τη διατροφή.

Τα σχέδια διεύρυνσης της δυναμικότητας της τουρκικής κυβέρνησης περιλαμβάνουν έξι νέες δομές φροντίδας ηλικιωμένων, συνολικής χωρητικότητας 710 ατόμων.

Άλλοι 24 οίκοι ευγηρίας βρίσκονται υπό κατασκευή, με 14 από αυτούς να αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2027.

Το Υπουργείο Οικογένειας και Κοινωνικών Υπηρεσιών ετοιμάζει επίσης μελέτες και έργα για 26 επιπλέον οίκους ευγηρίας, οι οποίοι αναμένεται να προταθούν για κατασκευή στο πλαίσιο του Προεδρικού Επενδυτικού Προγράμματος του 2027 μόλις ολοκληρωθούν οι σχετικές μελέτες.

Ένας νέος Κανονισμός για τους Οίκους Ευγηρίας τέθηκε σε ισχύ στις 6 Μαΐου.

Η Ένωση Δικαιωμάτων Ηλικιωμένων 65+ επέκρινε τον κανονισμό, προειδοποιώντας ότι η αύξηση του γενικού ορίου ηλικίας εισαγωγής στους οίκους ευγηρίας που υπάγονται στο υπουργείο από τα 60 στα 70 έτη θα μπορούσε να δημιουργήσει ανισότητες και να δυσκολέψει την πρόσβαση ορισμένων ηλικιωμένων σε δημόσιες υπηρεσίες φροντίδας.

Άτομα ηλικίας 60 έως 69 ετών μπορούν να γίνουν δεκτά εφόσον υγειονομική επιτροπή πιστοποιήσει ότι είναι μερικώς ή ολικώς εξαρτώμενα.

Οι νέοι κανόνες ηλικίας δεν ισχύουν για άτομα που λάμβαναν ήδη φροντίδα, είχαν υποβάλει αίτηση ή βρίσκονταν σε λίστες αναμονής πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

Η Ένωση επικαλέστηκε στοιχεία του υπουργείου που δείχνουν ότι 11.057 άτομα ανέμεναν θέση σε οίκους ευγηρίας έως τον Ιούνιο του 2025.

Η κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης να επεκτείνει τα κέντρα ημερήσιας φροντίδας, επιτρέποντας στους ηλικιωμένους να λαμβάνουν υποστήριξη στις καθημερινές τους δραστηριότητες ενώ παραμένουν στα σπίτια και το κοινωνικό τους περιβάλλον.

Η Γκιοκτάς δήλωσε ότι το υπουργείο αναθεωρεί τους κανονισμούς και αναπτύσσει εναλλακτικά μοντέλα φροντίδας που βασίζονται στην κοινότητα, καθώς ο πληθυσμός των ηλικιωμένων αυξάνεται.

Η ανάγκη για φροντίδα διαμορφώνεται επίσης από τον αριθμό των ηλικιωμένων που ζουν χωρίς άμεση οικογενειακή υποστήριξη.

Περίπου 1,84 εκατομμύρια ηλικιωμένοι ζούσαν μόνοι στην Τουρκία το 2025, ενώ το 14,3% εξ αυτών δεν είχε παιδιά που να διαμένουν στην ίδια επαρχία.

Οι οικονομικές συνθήκες μπορούν επίσης να επηρεάσουν την πρόσβαση των ηλικιωμένων σε φροντίδα και υποστήριξη.

Τα στοιχεία της TurkStat για το 2024 έδειξαν ότι το 23,3% του πληθυσμού των ηλικιωμένων της Τουρκίας διέτρεχε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι 29,3% του συνολικού πληθυσμού.

Το ποσοστό ήταν υψηλότερο μεταξύ των ηλικιωμένων γυναικών (24,2%) σε σύγκριση με τους ηλικιωμένους άνδρες (22,3%), σύμφωνα με την έκθεση.

Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 55,3% του πληθυσμού των ηλικιωμένων της Τουρκίας, έναντι 44,7% για τους άνδρες.

Η διαφορά μεταξύ των φύλων αντανακλάται και στην οικογενειακή κατάσταση: το 83,7% των ηλικιωμένων ανδρών είναι έγγαμοι, σε σύγκριση με το 46,9% των ηλικιωμένων γυναικών, ενώ το 45,7% των ηλικιωμένων γυναικών είναι χήρες, έναντι 10,8% των ηλικιωμένων ανδρών.

Η γήρανση του πληθυσμού της Τουρκίας συνδέεται εν μέρει με τη μείωση της γονιμότητας και το αυξημένο προσδόκιμο ζωής.

Ο συνολικός δείκτης γονιμότητας της χώρας υποχώρησε σε περίπου 1,42 παιδιά ανά γυναίκα το 2025, πολύ κάτω από το όριο του 2,1 που θεωρείται γενικά απαραίτητο για τη διατήρηση σταθερού πληθυσμού χωρίς τη συμβολή της μετανάστευσης.

Η τάση γήρανσης αναμένεται να συνεχιστεί. Η TurkStat προβλέπει ότι τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω θα αντιπροσωπεύουν το 13,5% του πληθυσμού της Τουρκίας το 2030, το 17,9% το 2040 και το 27% το 2060, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες δημογραφικές τάσεις.