Τι προσφέρουν οι ΗΠΑ στη Ρωσία έναντι μερικής ανακωχής

Οι ΗΠΑ προσέφεραν στη Ρωσία πρόσβαση σε παγωμένα κρατικά περιουσιακά στοιχεία, την πώληση της αλλοδαπής δραστηριότητας της «Λούκοϊλ» και πιο ελεύθερες εξαγωγές λευκορωσικής ποτάσας σε αντάλλαγμα για μια περιορισμένη εκεχειρία, ανέφεραν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» στις 10 Οκτωβρίου.

Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ έθεσαν τα τρία αυτά κίνητρα στη Μόσχα στα τέλη Σεπτεμβρίου προκειμένου να επιτύχουν μια ανακωχή που θα καλύπτει τις ενεργειακές υποδομές ή τη θάλασσα, ανέφερε η εφημερίδα, επικαλούμενη αξιωματούχους που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Το πακέτο παρουσιάστηκε ως εκ των προτέρων δέλεαρ για την αποδοχή μιας μερικής παύσης των αγορών πριν από τον χειμώνα, και όχι ως αμοιβή που θα καταβληθεί αφού επιτευχθεί συμφωνία, με τους Ουκρανούς αξιωματούχους να εκπλήσσονται από το πόσο μακριά είχαν φτάσει οι Αμερικανοί.

Η προσφορά θα παρέδιδε στο Κρεμλίνο τρία οικονομικά έπαθλα πριν σιγήσει οποιοδήποτε όπλο, ενώ έρχεται στην επιφάνεια την ίδια εβδομάδα που ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέτρεψε την επιστροφή του ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές μέσω άδειας εξαίρεσης από τις κυρώσεις.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη γραμμή που υιοθέτησε το Κογκρέσο μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, όταν ψήφισε το πακέτο εξοντωτικών κυρώσεων για να πιέσει σκληρότερα το ρωσικό εμπόριο πετρελαίου.

Το πρώτο κίνητρο αναζωπυρώνει τις συζητήσεις για την αποδέσμευση έως και 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα ακινητοποιημένα ρωσικά κρατικά διαθέσιμα που διακρατούνται σε δυτικές δικαιοδοσίες.

Η Ουάσιγκτον κινούνταν μέχρι στιγμής προς την αντίθετη κατεύθυνση όσον αφορά τα ιδιωτικά ρωσικά κεφάλαια: το Γραφείο Ελέγχου Αλλοδαπών Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ άρχισε να απορρίπτει αιτήσεις Ρώσων επενδυτών για την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Το δεύτερο κίνητρο επαναφέρει την πώληση του διεθνούς βραχίονα της δεύτερης μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας της Ρωσίας, «Λούκοϊλ», σε κοινοπραξία επενδυτών από τη Μέση Ανατολή, ορισμένοι από τους οποίους έχουν επιχειρηματικούς δεσμούς με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ, σύμφωνα με την εφημερίδα.

Η δραστηριότητα αυτή, η οποία αποτιμάται σε περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια, περιλαμβάνει κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου από την Κεντρική Ασία έως το Μεξικό, περίπου 2.500 πρατήρια καυσίμων, καθώς και διυλιστήρια στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Ο όμιλος ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων «Κάρλαϊλ» συμφώνησε σε μια προκαταρκτική συμφωνία τον Ιανουάριο, ενώ μια ομάδα που συγκροτήθηκε από τον Αμερικανό χρηματιστή Τοντ Μπόελι, με τη στήριξη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Κατάρ, υπέβαλε ανταγωνιστική προσφορά τον Σεπτέμβριο. Κάθε πώληση απαιτεί την έγκριση των αμερικανικών Αρχών.

Τρίτον, οι δύο απεσταλμένοι επανέφεραν την πρόταση να επιτραπεί στη Λευκορωσία, τον στενότερο σύμμαχο της Μόσχας, να εξαγάγει ποτάσα στις παγκόσμιες αγορές.

Οι ΗΠΑ απέσυραν τις δικές τους κυρώσεις κατά της παραγωγού εταιρείας «Μπελαρούσκαλι» τον Μάρτιο, αφού το Μινσκ απελευθέρωσε 250 κρατουμένους, όμως οι κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούν να απαγορεύουν το εμπόριο αυτό.

Παράλληλα, η Λιθουανία κρατά το λιμάνι της Κλάιπεντα -το οποίο κάποτε διακινούσε πάνω από το 90% των λευκορωσικών εξαγωγών ποτάσας- κλειστό για το εν λόγω φορτίο από το 2022, παρά τις αμερικανικές πιέσεις για την επαναλειτουργία του.

Ο Τραμπ έχει επίσης υποστηρίξει ένα σχέδιο εφαρμογής του ίδιου μοντέλου «κυρώσεις έναντι κρατουμένων» και για τη Ρωσία.

Ξεχωριστά, υπήρξαν επίσης συζητήσεις για την ανάληψη των αγωγών φυσικού αερίου «Νορντ Στριμ» από τις ΗΠΑ -οι οποίοι καταστράφηκαν σε μεγάλο βαθμό από έκρηξη κατά το πρώτο έτος του πολέμοy- και την πώληση ρωσικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά.

Γενικότερα, υπάρχει ένα προτεινόμενο «πακέτο Ντμίτριεφ» συμφωνιών ύψους 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολόντιμιρ Ζελένσκι, το οποίο περιλαμβάνει επίσης μια σήραγγα υποστηριζόμενη από τον Μασκ, η οποία θα συνδέει τη βορειοανατολική Ρωσία με την Αλάσκα, εκτιμώμενης αξίας 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το Κίεβο δεν απέρριψε τις προτάσεις ευθέως, αλλά ζήτησε διασφαλίσεις.

Οι Ουκρανοί διαπραγματευτές απαίτησαν αποδεσμεύσεις από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία δολάριο προς δολάριο για τη χρηματοδότηση της άμυνας και της ανασυγκρότησης της Ουκρανίας, καθώς και στερεές εγγυήσεις για ταχύτερη στρατιωτική βοήθεια σε περίπτωση που οι ρωσικές δυνάμεις παραβιάσουν την ανακωχή.

Η Μόσχα έχει δείξει ελάχιστη διάθεση για συμφωνία. Μετά από τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Τραμπ και του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στις 9 Οκτωβρίου, ο βοηθός του Κρεμλίνου για θέματα εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσάκοφ δήλωσε ότι «ο Πούτιν κατέστησε σαφές ότι η Μόσχα θα συνεχίσει τις εχθροπραξίες μέχρι να επιτύχει όλους τους διακηρυγμένους στόχους», όπως ανέφερε η «Κίεβ Ποστ».

Το Κρεμλίνο είχε ήδη απορρίψει μια ενεργειακή ανακωχή τον Σεπτέμβριο.

Μια εξάωρη συνάντηση στο Μαϊάμι την ίδια ημέρα μεταξύ του Γουίτκοφ, Ουκρανών διαπραγματευτών και αξιωματούχων από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΝΑΤΟ έληξε χωρίς breakthrough (σημαντική εξέλιξη), με την ουκρανική αντιπροσωπεία να αποχωρεί μία ημέρα νωρίτερα.

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα προειδοποίησε στις 9 Οκτωβρίου, μετά την έκδοση της άδειας για το ντίζελ, ότι οι υποχωρήσεις απλώς ενθαρρύνουν το Κρεμλίνο.

«Η εξασθένηση των κυρώσεων ούτε φέρνει την ειρήνη πιο κοντά ούτε βοηθά τις παγκόσμιες αγορές. Αντίθετα, ο Πούτιν βλέπει αδυναμία», έγραψε στο «X».

«Οι αδύναμες στρατηγικές δεν φέρνουν ποτέ ισχυρά αποτελέσματα, ακριβώς όπως ο κατευνασμός δεν φέρνει ποτέ την ειρήνη».

Ο Πρόεδρος Βολόντιμιρ Ζελένσκι επανέλαβε τη δική του προσφορά του Κιέβου για αμοιβαία ενεργειακή ανακωχή στις 11 Οκτωβρίου.

«Η Ουκρανία θα είναι έτοιμη να σταματήσει τα πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου εάν η Ρωσία σταματήσει τα πλήγματα κατά των ενεργειακών μας υποδομών», έγραψε στο Facebook.

«Οποιαδήποτε βήματα αποκλιμάκωσης πρέπει να είναι αμοιβαία και με πραγματικές εγγυήσεις».