Ούτε ΝΑΤΟ ούτε ΕΕ για την Ουκρανία και ευνοϊκοί όροι για τη Ρωσία σύμφωνα με νέο αμερικανικό σχέδιο

Την εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, χωρίς να διασφαλίζεται η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προβλέπει το νέο αμερικανικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Economist.

Την ίδια ώρα, η Ρωσία φέρεται να εξασφαλίζει σημαντικά οικονομικά και διπλωματικά ανταλλάγματα, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αποκατάσταση των σχέσεών της με τις ΗΠΑ και στην επιστροφή της στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στο Ντονμπάς, ενώ για τη Ρωσία περιλαμβάνει χαλάρωση των κυρώσεων, εμπορικές συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες και αποκατάσταση των πολιτικών σχέσεων με την Ουάσιγκτον.

Παράλληλα, εξετάζεται η επανέναρξη των εξαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, ακόμη και μέσω της επαναλειτουργίας των αγωγών Nord Stream.

Για την Ουκρανία, ως αντάλλαγμα για την εγκατάλειψη της επιδίωξης ένταξης στο ΝΑΤΟ, αναφέρονται η προοπτική ένταξης στην ΕΕ και ένα εκτεταμένο επενδυτικό πακέτο.

Ωστόσο, η ευρωπαϊκή ένταξη δεν είναι εξασφαλισμένη, καθώς απαιτεί διαπραγματεύσεις και ομόφωνη έγκριση των κρατών-μελών της Ένωσης.

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εγγυηθούν από μόνες τους την προσχώρηση της Ουκρανίας.

Έτσι, το Κίεβο καλείται να εγκαταλείψει τον στρατηγικό στόχο της ένταξης στο ΝΑΤΟ, χωρίς να διαθέτει εγγύηση ότι θα γίνει μέλος της ΕΕ, ενώ η Μόσχα ενδέχεται να αποκομίσει συγκεκριμένα οικονομικά και διπλωματικά οφέλη.

Αυτή η ασυμμετρία αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται από το προτεινόμενο πλαίσιο.

Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν ενημερωθεί για το γενικό περίγραμμα των προτάσεων, αλλά όχι για όλες τις λεπτομέρειες.

Το Κίεβο δεν έχει αποφασίσει αν θα αποδεχθεί τους όρους, ενώ εκφράζει ανησυχία ότι η Ρωσία θα μπορούσε να εξασφαλίσει οικονομικά οφέλη πριν από τον τερματισμό των εχθροπραξιών.

Οι προτάσεις ήρθαν στο προσκήνιο μετά τις επαφές του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Όσλο και στη συνέχεια με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη.

Παράλληλα, εξετάζεται η επανέναρξη των τριμερών συνομιλιών ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας, με το Κρεμλίνο να εμφανίζεται θετικό σε νέο γύρο διαπραγματεύσεων μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες του Νοεμβρίου, στο Άμπου Ντάμπι.

Για την Ουκρανία, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η εξασφάλιση ουσιαστικών εγγυήσεων ασφαλείας.

Ο Ζελένσκι επιδιώκει δεσμεύσεις αντίστοιχες με εκείνες του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, οι οποίες θα έχουν την έγκριση του αμερικανικού Κογκρέσου.

Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία ούτε για τις εγγυήσεις ασφαλείας ούτε για τους υπόλοιπους όρους του σχεδίου.

Επιπλέον, η επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη προσκρούει στην ευρωπαϊκή πολιτική σταδιακής κατάργησης των ρωσικών εισαγωγών, ενώ η επαναλειτουργία των Nord Stream συναντά και τη γερμανική αντίθεση.

Συνεπώς, βασικές πτυχές του σχεδίου απαιτούν αποφάσεις που δεν μπορεί να λάβει μονομερώς η Ουάσιγκτον.

Το αμερικανικό σχέδιο παραμένει υπό διαπραγμάτευση και δεν αποτελεί συμφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

Το περιεχόμενό του, ωστόσο, περιγράφει μια διευθέτηση στην οποία η Ουκρανία ενδέχεται να εγκαταλείψει την προοπτική του ΝΑΤΟ χωρίς εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή ένταξη, ενώ η Ρωσία θα μπορούσε να επωφεληθεί από τη χαλάρωση των κυρώσεων και την αποκατάσταση των οικονομικών και πολιτικών σχέσεών της με τη Δύση.