Ενεργειακός εφιάλτης: Πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια, αέριο στα 80 ευρώ και νέες αυξήσεις – Διαδηλώσεις σε όλο τον κόσμο

Νέο ισχυρό κύμα ενεργειακής ακρίβειας βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στην Ευρώπη να κινείται πάνω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η νέα εκτίναξη των τιμών, που συνδέεται με τις πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και τις διαταραχές στη διεθνή ναυσιπλοΐα, προκαλεί έντονη ανησυχία για την πορεία του κόστους ζωής, ενώ σε αρκετές χώρες έχουν ήδη ξεσπάσει διαδηλώσεις.

Η Ευρώπη βρίσκεται για δεύτερη φορά μέσα σε λίγα χρόνια αντιμέτωπη με ένα σοβαρό ενεργειακό σοκ.

Η αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου με LNG περιόρισε την άμεση ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, δεν εξάλειψε όμως την έκθεση της ευρωπαϊκής οικονομίας στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Πάνω από 2 ευρώ η βενζίνη στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η πίεση αποτυπώνεται πλέον καθημερινά στις τιμές των πρατηρίων.

Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έφτασε τα 2,168 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης διαμορφώθηκε στα 2,139 ευρώ.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανησυχία για το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα της αγοράς, η τιμή του θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο εάν η διάθεση ξεκινούσε τώρα.

Η κυβέρνηση εξετάζει ήδη τρόπους περιορισμού των επιπτώσεων.

Η παράταση της επιδότησης των 10 λεπτών ανά λίτρο στο ντίζελ για τον Οκτώβριο θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται παρεμβάσεις και στο επίδομα θέρμανσης.

Οι αλλαγές που εξετάζονται αφορούν τόσο το ύψος της ενίσχυσης όσο και τα εισοδηματικά κριτήρια, με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά και στα νοικοκυριά που βρίσκονται σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες θέρμανσης.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν δημοσιονομικές εφεδρείες.

Οι τελικές αποφάσεις, ωστόσο, θα εξαρτηθούν από τον δημοσιονομικό χώρο του 2026, τις ευρωπαϊκές αποφάσεις και την εξέλιξη των διεθνών τιμών.

Η Ευρώπη πληρώνει ήδη βαρύ λογαριασμό

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το ενεργειακό κόστος έχει λάβει πλέον μεγάλες διαστάσεις.

Σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, το πρόσθετο κόστος των ενεργειακών εισαγωγών από την έναρξη των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή έχει φτάσει περίπου στα 90 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη πλησιάζει στη χειμερινή περίοδο με τα αποθέματα φυσικού αερίου σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω του ανταγωνισμού με την Ασία για την εξασφάλιση φορτίων LNG.

Η τιμή του φυσικού αερίου στο TTF, από περίπου 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα πριν από την έναρξη της κρίσης, έχει πλέον ξεπεράσει τα 80 ευρώ.

Εάν ο χειμώνας είναι ιδιαίτερα ψυχρός και αυξηθεί απότομα η ζήτηση, αναλυτές εκτιμούν ότι δεν αποκλείεται να δούμε τιμές ακόμη και στα 100 ή 150 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η εξέλιξη του φυσικού αερίου έχει άμεση επίπτωση και στην ηλεκτρική ενέργεια.

Στην Ελλάδα, η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας τον Σεπτέμβριο κινείται περίπου 20% υψηλότερα σε σχέση με τον Αύγουστο, στα 159,11 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Νέες πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου

Στην αγορά πετρελαίου, οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι.

Η ακύρωση από τη Saudi Aramco φορτίων αργού με προορισμό Ευρωπαίους αγοραστές στα τέλη Σεπτεμβρίου, μετά τη διακοπή λειτουργίας του αγωγού Ανατολής–Δύσης, δημιούργησε νέα πίεση στην προσφορά.

Παράλληλα, οι επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές συνεχίζονται.

Ο ουκρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε τη μονάδα επεξεργασίας αργού του διυλιστηρίου Syzran της Rosneft, δυναμικότητας 170.000 βαρελιών ημερησίως.

Τα περιθώρια ασφαλείας στις διεθνείς αγορές παραμένουν περιορισμένα, ενώ η σταδιακή αύξηση των αγορών αργού από την Κίνα προσθέτει επιπλέον πίεση στη ζήτηση.

Από τη Συρία έως τη Γαλλία στους δρόμους

Το ενεργειακό κόστος έχει ήδη μετατραπεί σε κοινωνικό ζήτημα σε πολλές χώρες.

Στη Συρία, η αύξηση της τιμής του ντίζελ κατά περίπου 40% και η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου προκάλεσαν διαδηλώσεις και αποκλεισμούς δρόμων.

Στη Γουατεμάλα, οδηγοί φορτηγών και άλλοι διαδηλωτές απέκλεισαν αυτοκινητόδρομους, ζητώντας άμεση κυβερνητική παρέμβαση.

Στην Πορτογαλία, επιχειρηματίες και εργαζόμενοι πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας για τις τιμές των καυσίμων και το αυξημένο κόστος ζωής, ενώ η κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα για τις μεταφορικές εταιρείες, τους οδηγούς ταξί και τις πυροσβεστικές υπηρεσίες.

Στη Γαλλία, αλιείς απέκλεισαν κέντρο διανομής καυσίμων στη νότια χώρα, διαμαρτυρόμενοι για το αυξημένο κόστος λειτουργίας.

Στις Φιλιππίνες, εργαζόμενοι στις μεταφορές προχώρησαν σε απεργιακή κινητοποίηση, ζητώντας επιδοτήσεις και κατάργηση φόρων στα καύσιμα.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται, άλλωστε, στο κόστος της μετακίνησης.

Η αύξηση της τιμής της βενζίνης και του ντίζελ περνά σταδιακά στις μεταφορές, στα τρόφιμα, στη βιομηχανία, στις κατασκευές και στη γεωργία, αυξάνοντας το συνολικό κόστος παραγωγής και διαβίωσης.

Με τις γεωπολιτικές εντάσεις να παραμένουν σε υψηλό επίπεδο και τον χειμώνα να πλησιάζει, η πορεία των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για την οικονομία, με κυβερνήσεις σε Ευρώπη και άλλες περιοχές του κόσμου να αναζητούν τρόπους περιορισμού των επιπτώσεων πριν οι αυξήσεις μετατραπούν σε νέο ευρύτερο κύμα ακρίβειας.