Εκτός του νέου «Ανακαινίζω» χιλιάδες ιδιοκτήτες: Μόνο για κλειστά ακίνητα η πρώτη φάση του προγράμματος

Αποκλεισμό για τη μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών που κατοικούν στα σπίτια τους κρύβουν τα «ψιλά γράμματα» του νέου προγράμματος «Ανακαινίζω», το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει εντός του Ιουνίου.

Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για «διεύρυνση των δικαιούχων», η πραγματικότητα είναι ότι το πρόγραμμα αφορά, τουλάχιστον αρχικά, αποκλειστικά και μόνο κλειστά ακίνητα, πετώντας εκτός έναν τεράστιο αριθμό κατοικιών που έχουν άμεση ανάγκη ανακαίνισης.

Η απόφαση να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα στα κλειστά διαμερίσματα κατά την πρώτη φάση της αξιολόγησης (που ξεκινά τον Ιούνιο) δημιουργεί δύο ταχυτήτων ιδιοκτήτες.

Όσοι διαμένουν στα σπίτια τους ή τα νοικιάζουν και ήλπιζαν σε μια γενναία κρατική ενίσχυση για να τα επισκευάσουν, μπαίνουν στον «πάγο», καθώς οι αιτήσεις τους θα εξεταστούν σε δεύτερη μοίρα – αν και εφόσον υπάρξουν διαθέσιμα κονδύλια.

Τα «αγκάθια» και οι παγίδες του νέου προγράμματος

Παρά τον συνολικό προϋπολογισμό των 500 εκατ. ευρώ και τις εξαγγελίες για επιδοτήσεις που αγγίζουν το 90%-95%, η αρχιτεκτονική του «Ανακαινίζω» εγείρει σοβαρά ερωτήματα και προκαλεί αντιδράσεις:

-Οριζόντιος αποκλεισμός στην πράξη: Με το να προηγούνται αποκλειστικά τα κλειστά ακίνητα, το πρόγραμμα μετατρέπεται σε ένα εργαλείο που ευνοεί όσους είχαν την πολυτέλεια να κρατούν ακίνητα ανενεργά, αφήνοντας απροστάτευτους τους πολίτες που πασχίζουν να συντηρήσουν την κύρια κατοικία τους μέσα στην ακρίβεια.

-Το «πλαφόν» των 300 ευρώ ανά τ.μ.: Αν και η βασική χρηματοδότηση φαίνεται υψηλή (έως 36.000 ευρώ), ο περιορισμός των 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για σπίτια έως 120 τ.μ. θεωρείται μη ρεαλιστικός από την αγορά. Με τις σημερινές τιμές των οικοδομικών υλικών και των εργατικών, το ποσό αυτό ძσκολα καλύπτει μια ριζική και ποιοτική ανακαίνιση.

-Γραφειοκρατία δύο φάσεων και καθυστερήσεις: Οι ιδιοκτήτες καλούνται να μπουν σε μια χρονοβόρα διαδικασία. Η Α’ φάση του Ιουνίου αφορά μόνο τον έλεγχο επιλεξιμότητας, ενώ οι τελικές αιτήσεις ένταξης θα γίνουν από τον Σεπτέμβριο. Αυτό σημαίνει ότι οι όποιες εργασίες θα καθυστερήσουν δραματικά, χαρίζοντας άλλη μια χαμένη σεζόν στην αγορά κατοικίας.

Στο βάθος… νέα πίεση στα ενοίκια

Η παγίδα της ζήτησης: Η ίδια η φιλοσοφία του προγράμματος, αν και στοχεύει στην αύξηση των διαθέσιμων σπιτιών, κινδυνεύει να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.

Όπως παραδέχονται και οι αναλυτές, η ενίσχυση των επιδοτήσεων χωρίς δομικές αλλαγές στην αγορά τείνει να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, εντείνοντας τελικά την πίεση για περαιτέρω αύξηση των τιμών στα ενοίκια και τις πωλήσεις.

Επιπλέον, η επιλογή να δοθεί το 80% του βάρους στις αισθητικές/δομικές ανακαινίσεις και μόλις το 20% στην ενεργειακή αναβάθμιση, σημαίνει ότι τα σπίτια που θα βγουν στην αγορά θα παραμείνουν ενεργοβόρα, μετακυλίοντας το τεράστιο κόστος της θέρμανσης και του ρεύματος στους μελλοντικούς ενοικιαστές.