Νίκος Δένδιας: Η χώρα αντιμετωπίζει διακηρυγμένη και σαφή απειλή από την Τουρκία – Το Safe I είναι ένας λανθασμένος Κανονισμός – Στη Μαλακάσα ελληνικό εργοστάσιο drone

Κατά τη συνέντευξή του στο «7ο ΟΤ FORUM», ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, αναφέρθηκε εκτενώς στις προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, στα δομικά προβλήματα των ευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων, καθώς και στον ριζικό αναπροσανατολισμό της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας με έμφαση στα αυτόνομα συστήματα.

Η σαφήνεια της απειλής και το συνταγματικό καθήκον

Απαντώντας σε επισήμανση σχετικά με την υφιστάμενη απειλή, ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η χώρα αντιμετωπίζει μια διακηρυγμένη και σαφή απειλή, η οποία δεν αποτελεί υποκειμενική διαπίστωση του εκάστοτε Υπουργού Άμυνας.

Όπως εξήγησε, η απειλή αυτή είναι ρητά διατυπωμένη, περιλαμβάνει την επίσημη αναφορά σε πόλεμο (casus belli) και βασίζεται σε σχετική απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.

Παράλληλα, διαπίστωσε μια διαρκή διεύρυνση του πεδίου των τουρκικών διεκδικήσεων, οι οποίες κινούνται εκτός του διεθνούς δικαίου, της διεθνούς πρακτικής και των υπαρχουσών συνθηκών που έχει συνυπογράψει και η ίδια η Τουρκία.

Ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν επιθυμεί να πυροδοτήσει το κλίμα με τις δηλώσεις του, πλην όμως επισήμανε ότι το συνταγματικό του καθήκον, καθώς και ο όρκος που έχει δώσει, επιτάσσουν την προάσπιση της Πατρίδας, έργο το οποίο επιτελούν με συνέπεια οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Απέφυγε, δε, να σχολιάσει περαιτέρω τις πρόσφατες τουρκικές δηλώσεις κατά της Γαλλίας, σημειώνοντας ότι μια τέτοια ρητορική δεν οδηγεί πουθενά.

Οι αστοχίες του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE και το ελληνικό εξοπλιστικό πλάνο

Αναφορικά με τη δυνατότητα της Τουρκίας να αποκτά προσβάσεις στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα μέσω εταιρειών, ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε στις ενστάσεις που έχει ήδη διατυπώσει προς τον αρμόδιο Επίτροπο, Αντρίους Κουμπίλιους, και στους Ευρωπαίους ομολόγους του ενόψει του Safe II.

Χαρακτήρισε το Safe I έναν δομικά λανθασμένο Κανονισμό, ο οποίος αποτυγχάνει να υπηρετήσει τον αρχικό του σκοπό, δηλαδή τη δημιουργία νέων δυνατοτήτων παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εξήγησε ότι η πρόβλεψη για παράδοση των χρηματοδοτούμενων προϊόντων (τα οποία αφορούν δάνεια και όχι δωρεάν κονδύλια) έως το 2030, καθιστά πρακτικά αδύνατη τη δημιουργία νέων γραμμών παραγωγής σε τόσο στενά χρονικά περιθώρια, αναγκάζοντας το σύστημα να βασίζεται απλώς στις ήδη υπάρχουσες εταιρείες.

Στον αντίποδα αυτής της ευρωπαϊκής πρακτικής, ο Υπουργός παρουσίασε τη στρατηγική της Ελλάδας, η οποία για πρώτη φορά στην ιστορία της διαθέτει ένα ολοκληρωμένο Εξοπλιστικό Πρόγραμμα σε βάθος 12ετίας, με προβλέψεις που εκτείνονται έως και την 20ετία.

Το πρόγραμμα αυτό παραμένει δυναμικό και προσαρμόσιμο, με την πρώτη αναθεώρησή του να αναμένεται να κατατεθεί στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων εντός των επόμενων μηνών, καθώς η διεθνής πραγματικότητα μεταβάλλεται ταχύτατα.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να παρέχει στο ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα την απαραίτητη ορατότητα για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της χώρας, κάτι που, όπως σημείωσε, θα έπρεπε να υιοθετήσει και η Ευρωπαϊκή Ένωση αντί να εκδίδει βραχυπρόθεσμους κανονισμούς.

Η νέα εποχή στα αυτόνομα συστήματα (drones) και η εγχώρια παραγωγή

Σχετικά με τα διδάγματα των σύγχρονων συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, όπου πανάκριβα πυραυλικά συστήματα καλούνται να αντιμετωπίσουν χαμηλού κόστους drones, ο κ. Δένδιας ανακοίνωσε μια άμεση και πρακτική απάντηση.

Γνωστοποίησε ότι την επομένη της συνέντευξής του ξεκινούν στη Μαλακάσα οι εργασίες για την κατασκευή του τρίτου και σημαντικά μεγαλύτερου εργοστασίου αυτόνομων συστημάτων (drones) των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, μέσω της αξιοποίησης υφιστάμενων κτιριακών υποδομών.

Το εν λόγω εργοστάσιο θα έχει τη δυνατότητα να παράγει ετησίως δεκάδες χιλιάδες drones κατηγορίας 1 (FPV), ενώ σε σύντομο χρονικό διάστημα θα επεκταθεί στην παραγωγή αυτόνομων συστημάτων κατηγορίας 2 και 3, τόσο για τον αέρα όσο και για τη θάλασσα.

Όλα τα συστήματα θα είναι ελληνικής σχεδίασης, εξασφαλίζοντας στις Ένοπλες Δυνάμεις οικονομικά προσιτή πρόσβαση σε τεχνολογία αιχμής.

Ο Υπουργός άσκησε κριτική στην τάση των ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών να επιδιώκουν το μέγιστο της τεχνολογικής πολυπλοκότητας, γεγονός που οδηγεί σε υπέρογκο κόστος και μεγάλες καθυστερήσεις στην παραγωγή, χωρίς αυτό να απαιτείται από τις πραγματικές συνθήκες του πεδίου.

Αντιθέτως, η ελληνική στρατηγική εστιάζει στη χαμηλού κόστους παραγωγή με τη χρήση τεχνολογιών όπως οι τρισδιάστατοι εκτυπωτές (3D printers), ενισχύοντας την επιβιωσιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων σε περιόδους κρίσης.

Κλείνοντας, ο κ. Δένδιας τόνισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε πως η εποχή της απλής αποθήκευσης οπλικών συστημάτων έχει παρέλθει, καθώς τα αποθηκευμένα υλικά ξεπερνιούνται τεχνολογικά πριν χρησιμοποιηθούν.

Συνεπώς, απαιτείται συνεχής δυνατότητα συντήρησης, παραγωγής και αναβάθμισης.

Προς αυτή την κατεύθυνση, οι νέες κρατικές υποδομές θα βρίσκονται σε διαρκή συνεργασία με το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα, μέσω του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) και του Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Στρατού (ΚΕΤΑΚ).

Ακολουθεί η συζήτηση:

Αλεξάνδρα Φωτάκη, δημοσιογράφος: «Επομένως, η απειλή υφίσταται, πρέπει να προετοιμαζόμαστε. Η απειλή φαίνεται να μπαίνει όμως και στα ευρωπαϊκά προγράμματα, Υπουργέ».

Νίκος Δένδιας, υπουργός Εθνικής Άμυνας: «Κυρία Φωτάκη, η χώρα αντιμετωπίζει διακηρυγμένη και σαφή απειλή.

»Την απειλή, δεν είναι δυνατότητά μου να τη διαπιστώσω, εμένα ως Υπουργός Άμυνας ή οποιουδήποτε άλλου Υπουργού Άμυνας ή μη.

»Έχει διατυπωθεί η απειλή, είναι σαφής, είναι διατυπωμένη, αναφέρεται σε πόλεμο, casus belli, έχει πίσω της απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.

»Και διαρκώς, από την άλλη πλευρά, βλέπω να διευρύνεται το πεδίο των διεκδικήσεων, και διεκδικήσεων που είναι εκτός διεθνούς δικαίου, εκτός διεθνούς αντίληψης, εκτός διεθνούς πρακτικής. Εκτός των υπαρχουσών συνθηκών που έχει υπογράψει και η Τουρκία.

»Εγώ δεν θέλω με τις δηλώσεις μου να πυροδοτήσω το κλίμα. Δεν θέλω να το κάνω αυτό το πράγμα.

»Το συνταγματικό μου καθήκον, όμως, είναι να προασπίσω την Πατρίδα μου. Έχω ορκιστεί στο Σύνταγμα να κάνω ακριβώς αυτό το πράγμα, και αυτό κάνουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Μέχρι εκεί.

»Τώρα, να μπω σε μια λογική, γιατί και σήμερα πάλι η Τουρκία έκανε δηλώσεις κατά της Γαλλίας. Εντάξει, δεν μπορούμε να πάμε κάπου έτσι».

Α. Φωτάκη: «Αναζητά, όμως, “πίσω πόρτα”, “παράθυρο”, πείτε το όπως θέλετε, στο Safe, το βρίσκει μέσω κάποιων εταιρειών, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πώς μπορούμε να θωρακιστούμε και να προωθήσουμε και την άμυνά μας;»

Ν. Δένδιας: «Έχω τοποθετηθεί εκτενώς, ιδίως ενόψει του Safe II.

»Και έχω εξηγήσει και στον Επίτροπο Κουμπίλιους και στους συναδέλφους μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ποιο, κατά την ταπεινή μου άποψη, είναι το λάθος, το δομικό λάθος του Safe Ι, και το οποίο πρέπει να το βελτιώσουμε ως Safe II.

»Το Safe I είναι ένας λανθασμένος Κανονισμός, λανθασμένος. Ο σκοπός του δεν υπηρετείται. Ο σκοπός του ήταν να δημιουργηθούν νέες δυνατότητες παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

»Μα, άμα ο κανονισμός προβλέπει να έχουμε παραλάβει τα προϊόντα τα οποία χρηματοδοτούνται από το SAFE, δάνειο, γιατί δεν μιλάμε για δωρεάν, μέχρι το 2030, πότε θα προλάβεις να φτιάξεις νέες γραμμές παραγωγής; Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα».

Ελένη Στεργίου, δημοσιογράφος: «Επομένως, δεν αναπτύσσεις και νέες εταιρίες αμυντικής βιομηχανίας. Βασίζεσαι στις ήδη υπάρχουσες και τροφοδοτείς με οικονομικά κονδύλια αυτές».

Ν. Δένδιας: «Να σας πω το τι πολύ πιο σοβαρό κάνει η Ελλάδα από το SAFE Ι.

»Εμείς έχουμε καταθέσει το Εξοπλιστικό μας πρόγραμμα, για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία σε βάθος 12ετίας και στην πραγματικότητα σε βάθος 20ετίας.

»Γιατί έχουμε δείξει και τις προβλέψεις μας και για άλλα 8 χρόνια. Το οποίο το διατηρούμε ζωντανό.

»Όταν τροποποιείται θα καταθέτουμε στη Βουλή τις τροποποιήσεις, τον επόμενο μήνα ή τους επόμενους δυο-τρεις μήνες, θα καταθέσουμε στη Βουλή των Ελλήνων, στην αρμόδια Επιτροπή την πρώτη αναθεώρησή του.

»Γιατί αναθεώρηση; Γιατί η πραγματικότητα τρέχει. Δεν μένουμε κολλημένοι.

»Θέλουμε όμως το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα να έχει ορατότητα στο τι θα κάνει η χώρα.

»Αυτό ακριβώς που κάνουμε στην Ελλάδα, πρέπει να το κάνουνε και οι Ευρωπαίοι, και όχι να εκδίδουν κανονισμούς διάρκειας δυο, τριών, τεσσάρων ετών. Αυτό δεν οδηγεί κάπου».

Α. Φωτάκη: «Να σας πάω λίγο στα συστήματα που είναι και το θέμα της συζήτησής μας.

»Ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στη Μέση Ανατολή έδειξε ότι οι πολλοί ακριβοί πύραυλοι καλούνται και συστήματα, καλούνται να αντιμετωπίσουν πολύ φτηνά drone.

»Προετοιμαζόμαστε για αυτό; Και αυτό είναι και η απάντηση στην αμυντική βιομηχανία, στην ανάπτυξη θέσεων εργασίας μέσω της τεχνολογίας;»

Ν. Δένδιας: «Την πιο απάντηση στην πράξη θα μου επιτρέψετε να σας τη δώσω αύριο το πρωί.

»Αύριο το πρωί, θα θεμελιώσουμε -το θεμελίωση δεν είναι ακριβής έννοια, διότι υπάρχει ένα κουφάρι κτιρίου το οποίο θα αξιοποιήσουμε στη Μαλακάσα-, θα ξεκινήσουν οι εργασίες της κατασκευής του 3ου, αλλά μεγάλου, πολύ πιο μεγάλου από τα προηγούμενα, εργοστασίου αυτόνομων, drones δηλαδή, των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.

»Που θα έχει τη δυνατότητα να κατασκευάζει δεκάδες χιλιάδες “FPV” τον χρόνο και επίσης, αυτόνομα στη θάλασσα και αυτόνομα στον αέρα, “κατηγορίας 2”, τα “FPV” είναι “κατηγορίας 1”, και σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και “κατηγορίας 3”.

»Όλα ελληνικής σχεδίασης, τα οποία θα διασφαλίσουν φτηνή πρόσβαση σε τεχνολογία, αποδεκτότατου επιπέδου, στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

»Το λάθος που γίνεται πολλές φορές από ευρωπαϊκές εταιρίες, αλλά και από αμερικανικές εταιρίες, είναι ότι προσπαθούν να έχουν το βέλτιστο της τεχνολογίας, το οποίο δεν απαιτείται από τις συνθήκες στο έδαφος, όπως και η Ουκρανία και το Ιράν αποδεικνύει, σε ένα πάρα πολύ υψηλό κόστος και με τεράστια αργοπορία στην παραγωγή.

»Εμείς λοιπόν αυτό το οποίο θα κάνουμε, είναι να μπορούμε να παράξουμε σε χαμηλό κόστος, με 3D printers, αυτά τα οποία χρειαζόμαστε και να μπορούμε επίσης έτσι να αυξήσουμε την επιβιωσιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεών μας σε συνθήκες κρίσης.

»Διότι αυτό που έδειξε η Ουκρανία, είναι ότι πρέπει να μπορείς να συνεχίσεις να παράγεις. Η εποχή που αγόραζες κάτι και το στοκάριζες και περίμενες την κακιά την ώρα, έχει περάσει. Διότι μέχρι να έρθει η κακιά η ώρα, αυτό το οποίο έχεις αποθηκεύσει έχει ξεπεραστεί τεχνολογικά.

»Άρα, θα πρέπει να μπορείς και να συντηρείς και να παράγεις και να βελτιώνεις διαρκώς.

»Γι΄ αυτό λοιπόν φτιάχνουμε τις δικές μας υποδομές.

»Οι δικές μας υποδομές συνεργάζονται και θα συνεργάζονται μέσω του ΕΛΚΑΚ και μέσω του ΚΕΤΑΚ, που είναι το ερευνητικό μας κέντρο, με το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα».