Οι νεο-οθωμανοί τζιχαντιστές της Δαμασκού επιτίθενται στην Τάμπκα που απελευθέρωσαν οι SDF από το ISIS το 2017

Η Δαμασκός κήρυξε την περιοχή της Τάμπκα κλειστή στρατιωτική ζώνη. Μέχρι στιγμής, οι SDF δεν έχουν δώσει σήμα πρόθεσης αποχώρησης. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο συριακός στρατός παρουσιάζει την πίεση στην Τάμπκα -τον τελευταίο θύλακα υπό τον έλεγχο των SDF δυτικά του Ευφράτη- ως μέρος της «τήρησης των δημοσίως ανακοινωθέντων δεσμεύσεων».

Ωστόσο, η δήλωση του Μαζλούμ Άμπντι την Παρασκευή 16/01 αναφερόταν μόνο σε «γραμμές επαφής ανατολικά του Χαλεπίου».

Η Τάμπκα υπάγεται στο κυβερνείο της Ράκκα και όχι του Χαλεπίου, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Δαμασκός επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τη δυναμική της ανεξάρτητα από τα τοπικά όρια.

Ο θύλακας Ντέιρ Χαφίρ – Μασκάνα περιήλθε στον έλεγχο των SDF μόλις κατά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ τον Νοέμβριο του 2024.

Αντιθέτως, η Τάμπκα βρίσκεται υπό τον έλεγχο των SDF από το 2017, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά του Ισλαμικού Κράτους (ISIS).

Προς το παρόν, οι αποχωρήσεις των SDF παρουσιάζονται ως κινήσεις «καλής θέλησης» και όχι ως απόδειξη μιας ουσιαστικής συμφωνίας, με στόχο να ανοίξει ο δρόμος για την αναβίωση των διαπραγματεύσεων γύρω από τη συμφωνία της 10ης Μαρτίου.

Υπήρξαν εικασίες ότι οι SDF αποσύρονται από θέσεις δυτικά του Ευφράτη βάσει προσυμφωνίας για την εδραίωσή τους ανατολικά του ποταμού, όμως οι ενδείξεις στο πεδίο δεν επιβεβαιώνουν σαφώς αυτή την ανάγνωση.

Το Σάββατο 17/01 ο Άμπντι βρίσκεται στην Ερμπίλ, όπου συναντάται με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τομ Μπάρακ, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί συμβιβασμός και να αρθεί το αδιέξοδο γύρω από την αποτελματωμένη διαδικασία της 10ης Μαρτίου.

Την ίδια στιγμή, το Reuters μεταδίδει ότι ο [τζιχαντιστικός] συριακός στρατός έχει αποστείλει αθόρυβα ενισχύσεις προς το μέτωπο της Ντέιρ αλ Ζουρ, προετοιμάζοντας προφανώς μια νέα επιχείρηση για την κατάληψη τμημάτων του ανατολικού τμήματος της επαρχίας –της πλουσιότερης σε πετρέλαιο περιοχής της Συρίας– η οποία βρίσκεται σήμερα υπό τον έλεγχο των SDF στον ανατολικό Ευφράτη.

Παράλληλα, βίντεο από ανοιχτές πηγές δείχνουν ότι η Τουρκία και οι υποστηριζόμενοι από αυτήν Σύροι σύμμαχοί της συνεχίζουν να αποστέλλουν ενισχύσεις στον θύλακα Ταλ Αμπιάντ – Ρας αλ-Άιν στον βορειοανατολικό Ευφράτη, ο οποίος παραμένει υπό de facto τουρκικό έλεγχο.

Δημοσίευμα της Wall Street Journal την Παρασκευή 16/01 υποστηρίζει ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν είναι απόλυτα βέβαιοι για το εύρος των συρο-τουρκικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά έχουν προειδοποιήσει τη Δαμασκό κατά μιας γενικευμένης επίθεσης.

Μάλιστα, έχουν «απειλήσει» με κυρώσεις σε περίπτωση που ο αλ-Σαράα εξαπολύσει ευρείας κλίμακας επιχειρήσεις, προτρέποντας ταυτόχρονα σε επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.

Στην πραγματικότητα, ωστόσο, ο μοχλός πίεσης του «Νόμου Καίσαρα» (Caesar Act) είναι πλέον περίπλοκος.

Αν η Ουάσιγκτον ήταν σοβαρή, θα είχε θέσει την ανάκλησή του υπό όρους· αντίθετα, ο νόμος ήρθη άνευ όρων.

Η «πίεση» που επιδιώκει πλέον να αποφύγει η Δαμασκός δεν αφορά τόσο τις αυτόματες δευτερογενείς κυρώσεις, όσο: τις πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον (ακροάσεις, νέα νομοθεσία, επαναστοχοποίηση τραπεζών και εταιρειών), τις στοχευμένες κυρώσεις βάσει άλλων διατάξεων και τη χρήση του στρατιωτικού και διπλωματικού βάρους των ΗΠΑ για τον αποκλεισμό μιας ευρύτερης προέλασης, εάν αυτή απειλεί την αποστολή κατά του ISIS ή ενέχει κίνδυνο μαζικού εκτοπισμού πληθυσμού.

Παραμένει επίσης ασαφές πού βρίσκεται η πραγματική «κόκκινη γραμμή» της Ουάσιγκτον: πρόκειται για μια στρατιωτική εκστρατεία που θα περάσει στον ανατολικό Ευφράτη ή μόνο για μια προέλαση προς τις κεντρικές περιοχές της Χασάκα, όπου κρατούνται οι αιχμάλωτοι του ISIS;

Όλα αυτά παραπέμπουν σε ένα περιβάλλον με ελάχιστες σταθερές συμφωνίες και περισσότερα «αιτήματα», κινήσεις «καλής θέλησης» και μετρημένες πιέσεις.

Από τη συρο-τουρκική πλευρά, η προσέγγιση φαίνεται να είναι σταδιακή: κατάληψη ενός τμήματος, παύση, επιστροφή στις συνομιλίες και επανάληψη της διαδικασίας, καθώς αυτός είναι ένας από τους ευκολότερους τρόπους να αποτραπεί η Ουάσιγκτον από την επιστροφή σε καθεστώς κυρώσεων.

Η Δαμασκός φαίνεται επίσης να χρησιμοποιεί πολλαπλά εργαλεία, όχι μόνο στρατιωτική πίεση.

Το διάταγμα αλ-Σαράα για την αναγνώριση των κουρδικών δικαιωμάτων εντάσσεται σε αυτή την ευρύτερη προσπάθεια αποδυνάμωσης του επιχειρήματος για μια ξεχωριστή περιοχή υπό τη διοίκηση των SDF.

Γι’ αυτόν τον λόγο η Τάμπκα αποτελεί ορόσημο. Εάν οι SDF την εγκαταλείψουν χωρίς απτά ανταλλάγματα, η Δαμασκός πιθανότατα θα ερμηνεύσει τη συγκράτηση ως αδυναμία και θα συνεχίσει να βολιδοσκοπεί για περισσότερα εδάφη, μετατρέποντας τις περιορισμένες προελάσεις σε μια συνεχή εκστρατεία που τελικά θα πιέσει βαθύτερα στον ανατολικό Ευφράτη.

Το πρόβλημα για τους SDF είναι ότι το σχέδιό τους παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, των οποίων η στάση παραμένει ρευστή και, ορισμένες φορές, διφορούμενη.

Με πληροφορίες από The National Context