Ιράν: Δύο πόλοι, ένα καθεστώς – Στο εσωτερικό της σύγκρουσης ισχύος μεταξύ Ιρανών διπλωματών και Φρουρών

Μια επικίνδυνη μάχη για την εξουσία στους κόλπους της Τεχεράνης απειλεί να εκτροχιάσει τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις, καθώς το ιρανικό διπλωματικό σώμα συγκρούεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης για τον έλεγχο της εθνικής στρατηγικής.

Η τρέχουσα κατάσταση της ιρανικής εξωτερικής πολιτικής χαρακτηρίζεται από ένα βαθύ και διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ της πολιτικής κυβέρνησης και του στρατιωτικού κατεστημένου.

Ενώ διπλωμάτες, όπως ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί, επιχειρούν να διαχειριστούν τις πιέσεις των διεθνών κυρώσεων και την κοινωνική εξάντληση, υπονομεύονται διαρκώς από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Αυτή η εσωτερική τριβή, με επικεφαλής πρόσωπα όπως ο διοικητής Αχμάντ Βαχιντί, έχει διαμορφώσει ένα σκηνικό όπου το Ιράν ομιλεί με δύο φωνές, δίνοντας συχνά αντιφατικές υποσχέσεις στη διεθνή κοινότητα, ενώ την ίδια στιγμή σαμποτάρει την πρόοδο στο παρασκήνιο.

Για τη διπλωματική πτέρυγα, η παρούσα στρατηγική είναι ζήτημα επιβίωσης.

Θεωρούν τις προσωρινές εκεχειρίες, το ελεγχόμενο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις ως αναγκαίους τακτικούς ελιγμούς, προκειμένου να κερδίσουν χρόνο και να σταθεροποιήσουν μια καταρρέουσα οικονομία.

Αντιλαμβάνονται ότι ένας πόλεμος πλήρους κλίμακας με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ θα ήταν καταστροφικός για το καθεστώς.

Ωστόσο, οι στρατιωτικοί σκληροπυρηνικοί εκλαμβάνουν κάθε ίχνος ευελιξίας ως δείγμα αδυναμίας που προσκαλεί την επιθετικότητα.

Για τους Φρουρούς της Επανάστασης, ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελεί διαπραγματευτικό χαρτί, αλλά κεντρικό πυλώνα της αποτρεπτικής τους ισχύος που δεν πρέπει ποτέ να παραχωρηθεί, ανεξαρτήτως του πολιτικού κόστους.

Αυτή η σύγκρουση απέχει πολύ από το να είναι θεωρητική, καθώς εκδηλώνεται μέσω της αλλόκοτης συμπεριφοράς του ιρανικού καθεστώτος.

Όταν οι διπλωμάτες στέλνουν σήματα προθυμίας για συνεργασία, οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι συχνά προβαίνουν σε επιθετικές δηλώσεις ή ενισχύουν τον έλεγχό τους στους θαλάσσιους διαδρόμους, ακυρώνοντας στην πράξη την πρόοδο που επιτυγχάνεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Αυτή η ασυνέπεια είναι εσκεμμένη, σχεδιασμένη να διατηρεί τη Δύση σε ανισορροπία και να διασφαλίζει ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να υπογραφεί χωρίς τη ρητή έγκριση του μηχανισμού ασφαλείας.

Η πολιτική κυβέρνηση είναι ουσιαστικά εγκλωβισμένη, αδυνατώντας να δεσμευτεί σε μια μακροπρόθεσμη ειρήνη, την ώρα που οι εσωτερικοί της αντίπαλοι είναι αποφασισμένοι να διατηρήσουν τη χώρα σε πολεμική ετοιμότητα.

Σε τελική ανάλυση, αυτή η διαμάχη υποδηλώνει ότι η συζήτηση στο Ιράν δεν αφορά πλέον μόνο τον εμπλουτισμό ουρανίου ή τους περιφερειακούς πολέμους μέσω αντιπροσώπων, αλλά την ίδια τη δομή του καθεστώτος.

Βρίσκεται σε εξέλιξη μια μετάβαση από ένα σύστημα όπου η πολιτική ηγεσία καθοδηγεί την εθνική πολιτική, σε ένα σύστημα όπου ο μηχανισμός ασφαλείας και ο στρατός υπαγορεύουν τα όρια του εφικτού.

Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, η διεθνής κοινότητα θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια σκληρή πραγματικότητα: μπορεί να μην έχει σημασία τι υπόσχονται οι Ιρανοί διπλωμάτες, καθώς χάνουν την εξουσία να υλοποιήσουν αυτές τις δεσμεύσεις.

Η κατάσταση παραμένει μια αντιπαράθεση υψηλού ρίσκου, όπου ο κίνδυνος μιας ακούσιας κλιμάκωσης βρίσκεται στο ζενίθ, τροφοδοτούμενος από ένα καθεστώς που βρίσκεται σε πόλεμο με τον ίδιο του τον εαυτό.