Προθυμία του Καζακστάν να δεχθεί το πυρηνικό απόθεμα του Ιράν

Ο Ραφαέλ Γκρόσι δήλωσε ότι ο πρόεδρος του Καζακστάν συναινεί προσωπικά στην ιδέα της φιλοξενίας του ιρανικού αποθέματος ουρανίου, το οποίο βρίσκεται σε βαθμό εμπλουτισμού σχεδόν στρατιωτικής ισχύος.

Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) αποκάλυψε ότι το Καζακστάν έχει εκδηλώσει την ετοιμότητά του να υποδεχθεί το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Η αποκάλυψη αυτή προσθέτει μια συγκεκριμένη εφοδιαστική διέξοδο σε μία από τις πιο δυσεπίλυτες διαφορές στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ο Ραφαέλ Γκρόσι προέβη στη σχετική δήλωση μιλώντας την Παρασκευή 29/05 στη βρετανική εφημερίδα Financial Times, επισημαίνοντας ότι το Καζακστάν είναι προετοιμασμένο να φιλοξενήσει το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, εφόσον η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη καταλήξουν σε συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Ο Γκρόσι πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε στην Αστάνα με τον πρόεδρο του Καζακστάν, Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ, ο τελευταίος εξέφρασε και προσωπικά τη στήριξή του σε αυτή την ιδέα.

Το Καζακστάν διαθέτει ήδη σχετικό προηγούμενο για έναν τέτοιο ρόλο.

Το κράτος της Κεντρικής Ασίας φιλοξενεί ήδη μια τράπεζα χαμηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που λειτουργεί υπό διεθνή εποπτεία.

Πρόκειται για μια εγκατάσταση η οποία ιδρύθηκε το 2018 σε συντονισμό με τον ΔΟΑΕ, με σκοπό τη διασφάλιση του εφοδιασμού με καύσιμα των πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας των κρατών-μελών και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Η ύπαρξη αυτής της υποδομής καθιστά το Καζακστάν φυσικό υποψήφιο για οποιαδήποτε διευθέτηση αφορά τη μεταφορά και την αποθήκευση του πιο ευαίσθητου υλικού του Ιράν.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης 440 κιλά ουρανίου

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκονται περίπου 440 κιλά ιρανικού ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, ένα επίπεδο που Αμερικανοί και διεθνείς αξιωματούχοι θεωρούν ως ένα από τα πιο περίπλοκα και ευαίσθητα ζητήματα στις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι οποίες στοχεύουν στον τερματισμό του πολέμου που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει προηγουμένως ότι οι ΗΠΑ, σε συντονισμό με το Ιράν και τον ΔΟΑΕ, θα προχωρούσαν στην ανασκαφή και τη μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, το οποίο βρίσκεται θαμμένο κάτω από εγκαταστάσεις που σφραγίστηκαν από την κατάρρευση βουνών μετά από πλήγμα βομβαρδιστικού B-2 πριν από 11 μήνες, σε άλλη τοποθεσία προκειμένου να καταστραφεί.

Ο Τραμπ έχει απαιτήσει την πλήρη απομάκρυνση του υλικού από το ιρανικό έδαφος.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, έχει δηλώσει δημοσίως ότι δεν πρόκειται να παραδώσει το πυρηνικό της απόθεμα, αφήνοντας ταυτόχρονα να εννοηθεί ότι δεσμεύεται να συζητήσει μειώσεις ή μεταφορές πυρηνικού υλικού στο πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας για την παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας που ισχύει μέχρι σήμερα.

Το ευρύτερο πλαίσιο που τελεί υπό συζήτηση, όπως περιέγραψε ο Τραμπ νωρίτερα την Παρασκευή 29/05, περιλαμβάνει το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με απεριόριστη διέλευση και χωρίς τέλη, την άρση του ναυτικού αποκλεισμού, την αποναρκοθέτηση των Στενών και τη μόνιμη παραίτηση του Ιράν από τα πυρηνικά όπλα.

Ωστόσο, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν αντέδρασε έντονα την Παρασκευή 29/05, με τον εκπρόσωπο Εσμαήλ Μπακαεΐ να δηλώνει στην κρατική τηλεόραση ότι «δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα» σε αυτή τη φάση.

Η διάψευση αυτή ήρθε σε ευθεία αντίθεση με τους όρους που είχε αναλύσει δημοσίως ο Τραμπ λίγες ώρες νωρίτερα.

Η ανάδυση του Καζακστάν ως δυνητικού θεματοφύλακα του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν προσφέρει μια πιθανή γέφυρα ανάμεσα στις δύο θέσεις: μια μεταφορά που απομακρύνει το υλικό από το ιρανικό έδαφος χωρίς να παρουσιάζεται ούτε ως παράδοση ούτε ως καταστροφή, και μάλιστα υπό την εποπτεία ενός διεθνούς οργάνου με το οποίο και οι δύο πλευρές συνεργάζονται ιστορικά.

Το κατά πόσον αυτή η φόρμουλα είναι αποδεκτή από την Ουάσιγκτον, την Τεχεράνη ή και από τις δύο πλευρές, μένει να φανεί.