Ο Οτσαλάν τάχθηκε υπέρ του μοντέλου «τοπικής δημοκρατίας» τόσο για την Τουρκία όσο και για τη Συρία – Απέρριψε κουρδική αυτονομία ή ομοσπονδία

Ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν προειδοποίησε τους Τούρκους βουλευτές ότι μια ενδεχόμενη αποτυχία της ειρηνευτικής διαδικασίας θα πυροδοτούσε στρατιωτικό πραξικόπημα, ενώ παράλληλα απέρριψε τον αυτονομισμό, τασσόμενος υπέρ της «τοπικής δημοκρατίας» τόσο για την Τουρκία όσο και για τη Συρία.

Η Τουρκική Εθνοσυνέλευση έδωσε στη δημοσιότητα την Παρασκευή 23/01 τα επίσημα πρακτικά μιας ιστορικής συνάντησης μεταξύ μιας διακομματικής αντιπροσωπείας βουλευτών και του Αμπντουλάχ Οτσαλάν, του φυλακισμένου ηγέτη του Εργατικού Κόμματος Κουρδιστάν (PKK).

Στα έγγραφα αποκαλύπτεται η σαφής προειδοποίηση ότι η αδυναμία επίτευξης πολιτικής διευθέτησης θα μπορούσε να ενεργοποιήσει ένα άμεσο στρατιωτικό πραξικόπημα κατά της νυν ηγεσίας της χώρας.

Τα απομαγνητοφωνημένα κείμενα, που δημοσιεύθηκαν από την Προεδρία της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης στις 23 Ιανουαρίου 2026, προσφέρουν την πρώτη ολοκληρωμένη εικόνα των συνομιλιών που διεξήχθησαν πριν από δύο μήνες, όταν η «Επιτροπή Ειρηνευτικής Διαδικασίας» επισκέφθηκε τις φυλακές του νησιού Ιμραλί.

Η αντιπροσωπεία εκπροσώπησε ένα ευρύ φάσμα του τουρκικού πολιτικού κατεστημένου, περιλαμβάνοντας μέλη του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP) και του Κόμματος Ισότητας και Δημοκρατίας των Λαών (DEM Party).

Σύμφωνα με τα έγγραφα που αποκαλύφθηκαν, ο Οτσαλάν χρησιμοποίησε τη συνάντηση για να διατυπώσει μια σημαντική μεταστροφή στους πολιτικούς του στόχους, παίρνοντας επίσημα αποστάσεις από τις επιδιώξεις για ένα ανεξάρτητο κουρδικό κράτος ή μια ομοσπονδιακή αναδιάρθρωση της Τουρκίας.

Αντίθετα, ο ηγέτης του PKK υποστήριξε ένα μοντέλο που ονόμασε «τοπική δημοκρατία» ως το βασικό πλαίσιο για την επίλυση της μακροχρόνιας σύγκρουσης.

Ο Οτσαλάν δήλωσε ότι δεν επιδιώκει «ανεξάρτητο κράτος, ομοσπονδία ή αυτονομία» για τον κουρδικό λαό εντός των συνόρων της Τουρκίας.

Περιέγραψε το μοντέλο της «τοπικής δημοκρατίας» όχι απλώς ως εσωτερική λύση, αλλά ως ένα περιφερειακό σχέδιο.

«Αυτό που θέλω για την Τουρκία, το επιθυμούμε και για τη Συρία· και αυτό είναι η τοπική δημοκρατία, όχι η ομοσπονδοποίηση», φέρεται να δήλωσε ο Οτζαλάν σύμφωνα με τα κοινοβουλευτικά πρακτικά.

Η έμφαση στην τοπική δημοκρατία έναντι της ομοσπονδίας φαίνεται να αποτελεί μια υπολογισμένη προσπάθεια καθησυχασμού των πάγιων ανησυχιών του τουρκικού κράτους σχετικά με την εδαφική ακεραιότητα.

Απορρίπτοντας την ομοσπονδία -ένα σύστημα που η Άγκυρα συχνά θεωρεί προάγγελο απόσχισης- ο Οτσαλάν πρότεινε μια οδό προς την αποκεντρωμένη διακυβέρνηση που παραμένει εντός της υφιστάμενης ενιαίας δομής της Δημοκρατίας.

Μια κομβική και ενδεχομένως αμφιλεγόμενη πτυχή των πρακτικών αφορά την εκτίμηση του Οτσαλάν για το τρέχον πολιτικό τοπίο στην Τουρκία και τους κινδύνους που συνδέονται με την ειρηνευτική διαδικασία.

Εξήρε ιδιαίτερα τον Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ηγέτη του υπερεθνικιστικού MHP, το κόμμα του οποίου παραδοσιακά τηρεί σκληρή στάση απέναντι στα κουρδικά πολιτικά κινήματα.

Ο Οτσαλάν χαρακτήρισε την προθυμία του Μπαχτσελί να συμμετάσχει στην τρέχουσα διαδικασία ως επίδειξη «σπάνιου σθένους».

Ωστόσο, ο έπαινος αυτός συνοδεύτηκε από μια αυστηρή προειδοποίηση για τις συνέπειες μιας διπλωματικής κατάρρευσης.

Ο Οτσαλάν προειδοποίησε την αντιπροσωπεία ότι εάν οι ειρηνευτικές προσπάθειες αποτύχουν να παράγουν απτό αποτέλεσμα, θα ενεργοποιηθεί ο «μηχανισμός πραξικοπήματος» εντός του τουρκικού κράτους.

Στήριξε την προειδοποίηση αυτή σε μια ιστορική ανάλυση των τουρκικών πολιτικών κρίσεων, υποστηρίζοντας ότι στο παρελθόν, ένα πραξικόπημα συνέβαινε «κάθε φορά που επιχειρούνταν μια λύση» στο Κουρδικό ζήτημα.

Η έμμεση πλην σαφής επισήμανσή του είναι ότι τα αντιμεταρρυθμιστικά στοιχεία εντός του κρατικού μηχανισμού θα εξέλαμβαναν μια αποτυχημένη ειρηνευτική διαδικασία ως κενό εξουσίας που επιβάλλει στρατιωτική επέμβαση κατά της πολιτικής κυβέρνησης.

Ο Οτσαλάν εξέφρασε επίσης σημαντική αυτοπεποίθηση για την ικανότητά του να επηρεάσει την έκβαση των διαπραγματεύσεων.

Είπε στην κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία ότι, εάν του παρασχεθούν οι απαραίτητες συνθήκες, διαθέτει τη «θεωρητική και πρακτική ισχύ» να οδηγήσει τη διαδικασία προς μια οριστική και διαρκή λύση.

Κεντρικό σημείο του επιχειρήματός του ήταν η ανάγκη να τερματιστεί το εννοιολογικό πλαίσιο ενός «κουρδοτουρκικού πολέμου».

Υποστήριξε ότι τα δύο έθνη είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και «δεν μπορούν να επιβιώσουν στη Μέση Ανατολή το ένα χωρίς το άλλο», παρουσιάζοντας την ειρηνευτική διαδικασία ως υπαρξιακή αναγκαιότητα και για τις δύο εθνότητες σε μια ολοένα και πιο ασταθή περιοχή.

Οι συζητήσεις επεκτάθηκαν επίσης στην κατάσταση στη βόρεια Συρία και στον ρόλο των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF).

Ο Οτζαλάν ανέφερε ότι διατηρεί την εξουσία να επηρεάζει τους Κούρδους παράγοντες πέραν των συνόρων.

Δήλωσε ότι, εάν του δινόταν η ευκαιρία, θα μπορούσε να έρθει σε επαφή με τις SDF και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η ηγεσία της οργάνωσης θα εισάκουγε τις οδηγίες του.

Τόνισε, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε διευθέτηση στη Συρία πρέπει να διασφαλίζει την προστασία των δικαιωμάτων όλων των τοπικών συνιστωσών, κατονομάζοντας συγκεκριμένα Κούρδους, Άραβες και Τουρκμένους.

Αυτή η συμπεριληπτική προσέγγιση για τη διακυβέρνηση της Συρίας αντανακλά την πρότασή του για «τοπική δημοκρατία» στην Τουρκία, υποδηλώνοντας την επιθυμία εναρμόνισης του πολιτικού καθεστώτος των Κούρδων και στις δύο χώρες.

Όσον αφορά την περιφερειακή γεωπολιτική, τα πρακτικά δείχνουν ότι ο Οτσαλάν αναφέρθηκε στις πολιτικές του Ιράν και του Ισραήλ.

Δήλωσε ότι η κυβέρνηση της Τεχεράνης πρέπει να παραχωρήσει πλήρη δημοκρατικά δικαιώματα στις κουρδικές και αζέρικες μειονότητές της και απαίτησε τον τερματισμό των κρατικών εκτελέσεων.

Τα σχόλιά του για το Ισραήλ ήταν πιο σύνθετα· σημείωσε ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να εδραιώσει περιφερειακή ηγεμονία χωρίς τη συνεργασία των Κούρδων της περιοχής.

Παρά την παρατήρηση αυτή, επιβεβαίωσε την αντίθεσή του στην τρέχουσα ισραηλινή πολιτική και χαρακτήρισε το τουρκικό κράτος ως «ζωτικό» παράγοντα για τη διατήρηση της περιφερειακής ισορροπίας ισχύος.

Το ζήτημα του αφοπλισμού παρέμεινε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των βουλευτών.

Η κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία φέρεται να πίεσε τον Οτσαλάν για πρακτικά βήματα προς την κατεύθυνση της παράδοσης των όπλων από το PKK.

Σε απάντηση, ο Οτσαλάν υποστήριξε ότι ο αφοπλισμός δεν μπορεί να συμβεί σε κενό αέρος.

Επέμεινε ότι πρέπει πρώτα να τεθούν οι «νοητικές και νομικές βάσεις» από το τουρκικό κράτος προτού επιτευχθεί ο επίσημος τερματισμός της ένοπλης δραστηριότητας.

Παρά τις προϋποθέσεις αυτές, έστειλε σήμα ετοιμότητας για επικοινωνία με την επιχειρησιακή διοίκηση του PKK στα Όρη Καντίλ.

Είπε στους βουλευτές ότι εάν τα μηνύματά του μεταφερθούν επιτυχώς στο Καντίλ, η εκεί ηγεσία θα τα λάβει σοβαρά υπόψη.

«Μπορούμε να αφαιρέσουμε οριστικά τα όπλα από την ατζέντα της Τουρκίας», δήλωσε ο Οτσαλάν, προσφέροντας μια προοπτική οριστικού τερματισμού της σύγκρουσης που έχει κοστίσει δεκάδες χιλιάδες ζωές από τη δεκαετία του 1980.

Η δημοσιοποίηση αυτών των πρακτικών από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση αποτελεί μια σπάνια στιγμή διαφάνειας σε μια διαδικασία που συνήθως διεξάγεται με άκρα μυστικότητα.

Με την αποκάλυψη του πλήρους κειμένου των συνομιλιών στο Ιμραλί, η κυβέρνηση φαίνεται να προετοιμάζει την κοινή γνώμη για την πολυπλοκότητα των διαπραγματεύσεων και τις συγκεκριμένες απαιτήσεις που θέτει ο ηγέτης του PKK.

Τα έγγραφα καταλήγουν με την επανάληψη της κεντρικής θέσης του Οτσαλάν: ότι το μέλλον της Τουρκίας είναι συνυφασμένο με την επιτυχή επίλυση του Κουρδικού ζητήματος μέσω δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων.

Η προειδοποίηση για επικείμενο πραξικόπημα λειτουργεί ως μια σκληρή υπενθύμιση του υψηλού ρίσκου που αναλαμβάνουν οι πολιτικοί ηγέτες της Τουρκίας, καθώς βαδίζουν στο εύθραυστο μονοπάτι προς μια συνολική διευθέτηση.

Πηγή: Kurdistan 24