Μπλόκο στην επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 στήνουν 18 Δημοκρατικοί βουλευτές των ΗΠΑ

Σθεναρή αντίσταση στην προοπτική επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 προβάλλουν 18 Δημοκρατικοί μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου. Με μια συντονισμένη παρέμβασή τους, καλούν την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να μπλοκάρει άμεσα κάθε σχετική προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ, επικαλούμενοι τους ισχύοντες νομικούς περιορισμούς και τις κυρώσεις που βαραίνουν την Άγκυρα λόγω της απόκτησης του ρωσικού συστήματος S-400.

Η επιστολή, η οποία αποτελεί πρωτοβουλία της βουλευτού Ντίνα Τάιτους, εστάλη στον επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας, Στιβ Σκαλίζ, και στον επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας, Χακίμ Τζέφρις. Οι νομοθέτες ζητούν από την ηγεσία του σώματος να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα προκειμένου να ασκήσει τα νομοθετικά της προνόμια, εφόσον ο Λευκός Οίκος επιχειρήσει να προχωρήσει σε πώληση ή μεταβίβαση των μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Τουρκία.

Το παρασκήνιο και οι δηλώσεις Τραμπ – Βανς

Η κίνηση αυτή των 18 βουλευτών εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς συμπίπτει με τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και έρχεται ως απάντηση στις δηλώσεις Τραμπ στην Άγκυρα και στις πληροφορίες που θέλουν την Ουάσιγκτον να αναζητά νομικά «παράθυρα» για την επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα.

Οι Αμερικανοί νομοθέτες εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για πρόσφατες αναφορές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί πρόθεσης να προσφέρει ένα «μεγάλο δώρο» στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και για τη δήλωση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη αξιολόγηση για το πώς θα μπορούσε να ξεπεραστεί το νομικό κόλλημα μιας τέτοιας πώλησης.

Το νομικό ασυμβίβαστο και η στάση Ρούμπιο

Στο κείμενο της επιστολής υπενθυμίζεται το χρονικό του αποκλεισμού της Άγκυρας το 2019, ο οποίος αποφασίστηκε επειδή η συνύπαρξη των S-400 με τα F-35 θα έθετε σε άμεσο κίνδυνο απόρρητες τεχνικές πληροφορίες του αεροσκάφους. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι:

-Οι κυρώσεις CAATSA παραμένουν σε πλήρη ισχύ: Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2020 στην τουρκική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας δεν έχουν ανακληθεί.

-Ο νόμος NDAA 2020 είναι σαφής: Απαγορεύεται ρητά η μεταβίβαση των αεροσκαφών όσο η Τουρκία κατέχει το ρωσικό σύστημα και δεν παρέχει δεσμευτικές εγγυήσεις ότι δεν θα επιδιώξει ανάλογη αγορά στο μέλλον.

-Δεν υπάρχει αλλαγή δεδομένων: Από τα δημόσια στοιχεία δεν προκύπτει καμία πρόθεση της Τουρκίας να αποσύρει ή να παροπλίσει τους S-400.

Μάλιστα, οι βουλευτές επικαλούνται την επίσημη τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής (3 Ιουνίου 2026), όπου ο ίδιος αναγνώρισε ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεσμεύεται από τη νομοθεσία και δεν δύναται να άρει τις κυρώσεις υπό το παρόν καθεστώς.

«Η ακεραιότητα του κυρωτικού πλαισίου, καθώς και το μήνυμα που στέλνει σε κάθε χώρα που σταθμίζει αν θα αγοράσει ρωσικά όπλα, εξαρτώνται αποκλειστικά από την προθυμία του Κογκρέσου να το εφαρμόσει αμερόληπτα», επισημαίνουν χαρακτηριστικά.

Μήνυμα αποσταθεροποίησης στην Ανατολική Μεσόγειο

Πέρα από τις νομικές προεκτάσεις, η επιστολή δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις γεωπολιτικές ισορροπίες. Οι υπογράφοντες προειδοποιούν ότι η παραχώρηση μιας τόσο προηγμένης στρατιωτικής τεχνολογίας στην Τουρκία θα έστελνε ένα εντελώς λανθασμένο στρατηγικό μήνυμα στους σταθερούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται ρητή αναφορά στην επιθετική στάση της Άγκυρας έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου, στη στρατιωτική στήριξη που παρείχε στο Αζερμπαϊτζάν κατά της Αρμενίας, καθώς και στην ευρύτερη πολιτική της απέναντι στο Ισραήλ. Μια ενδεχόμενη υποχώρηση της Ουάσιγκτον, καταλήγουν οι βουλευτές, το μόνο που θα κατάφερνε θα ήταν να επιβραβεύσει και να ενθαρρύνει την αναθεωρητική και αποσταθεροποιητική συμπεριφορά της Τουρκίας στην περιοχή.

Οι 18 βουλευτές που υπογράφουν την επιστολή:

Ντίνα Τάιτους, Κρις Πάπας, Μάγκι Γκούντλαντερ, Γκρέις Μενγκ, Φρανκ Παλόουν Τζούνιορ, Μπραντ Σνάιντερ, Τζος Γκότχαϊμερ, Τζάρεντ Μόσκοβιτς, Τεντ Λιου, Μπραντ Σέρμαν, Μάικ Κουίγκλι, Νταν Γκόλντμαν, Τζέιμς ΜακΓκόβερν, Στίβεν Λιντς, Τζιμ Κόστα, Τζορτζ Λάτιμερ, Γκέιμπ Άμο και Ρόμπερτ Μενέντεζ.