ΗΠΑ: Σαρωτικό πλήγμα στη «ναυτιλιακή αυτοκρατορία» του Ιράν – Στο στόχαστρο το δίκτυο του Σαμχανί

Σε μια μεθοδικά σχεδιασμένη κίνηση για τον οικονομικό στραγγαλισμό της Τεχεράνης, η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε την επιβολή νέων, εκτεταμένων κυρώσεων, βάζοντας στο στόχαστρο έναν από τους βασικότερους πυλώνες του παράνομου δικτύου εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου.

Η νέα δέσμη μέτρων στρέφεται κατά της λεγόμενης «ναυτιλιακής αυτοκρατορίας» του Μοχαμάντ Χοσεΐν Σαμχανί, ενός προσώπου-κλειδί για το καθεστώς της Τεχεράνης.

Συνολικά, περισσότερα από 50 φυσικά πρόσωπα, ναυτιλιακές οντότητες και εμπορικά πλοία προστέθηκαν στη «μαύρη λίστα» των αμερικανικών Αρχών.

Η συντονισμένη παρέμβαση των Υπουργείων Εξωτερικών και Οικονομικών των ΗΠΑ έρχεται ως απάντηση στις πρόσφατες επιθέσεις που εξαπέλυσε το Ιράν εναντίον εμπορικών πλοίων στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών στοχοποιεί περισσότερα από 50 φυσικά πρόσωπα, εταιρείες και πλοία, καθώς η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την οικονομική πίεση για τις επιθέσεις της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν την Τρίτη 14/07 σαρωτικές νέες κυρώσεις με στόχο αυτό που περιέγραψαν ως ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα παράνομης ναυτιλίας και παράκαμψης κυρώσεων του Ιράν, επιβάλλοντας περιορισμούς σε περισσότερα από 50 φυσικά πρόσωπα, οντότητες και πλοία που συνδέονται με τον Μοχαμάντ Χοσεΐν Σαμχανί, ένα πρόσωπο-κλειδί που κατηγορείται για τη διευκόλυνση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και τη δημιουργία εσόδων για την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, οι κυρώσεις στοχοποιούν ένα εκτεταμένο διεθνές δίκτυο χρηματοδοτών, ναυτιλιακών εταιρειών, εταιρειών εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics) και πλοίων, τα οποία φέρεται να βοηθούν το Ιράν να παρακάμπτει τις αμερικανικές κυρώσεις, επιτρέποντας παράλληλα τη συνεχή εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων.

«Το ιρανικό καθεστώς επιβιώνει μέσω της εξαπάτησης, και το δίκτυο Σαμχανί είναι μια από τις πιο κερδοφόρες μηχανές του», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ.

«Το Υπουργείο Οικονομικών κλείνει τη χρηματοοικονομική υποδομή που επιτρέπει στο καθεστώς να συνεχίζει τις απειλές του κατά της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ και της παγκόσμιας ναυτιλίας».

Το Υπουργείο Οικονομικών ανέφερε ότι τα μέτρα της Τρίτης 14/07 βασίζονται σε προηγούμενες κυρώσεις που είχαν επιβληθεί τον Ιούλιο του 2025 και τον Απρίλιο του 2026, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των φυσικών προσώπων, οντοτήτων και πλοίων στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις υπό το δίκτυο Σαμχανί σε περισσότερα από 200.

Παγκόσμιο δίκτυο παράκαμψης κυρώσεων

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η οργάνωση Σαμχανί χρησιμοποιεί ένα εξελιγμένο διεθνές δίκτυο Ιρανών και ξένων υπηκόων, εξωχώριων (offshore) εταιρειών-βιτρίνα, ανταλλακτηρίων και εταιρειών logistics για να αποκρύπτει τις ιρανικές αποστολές πετρελαίου, να αποφεύγει τις κυρώσεις και να ανακτά τα έσοδα από το απαγορευμένο εμπόριο.

Μεταξύ αυτών στους οποίους επιβλήθηκαν κυρώσεις είναι οι βασικοί χρηματοοικονομικοί διευκολυντές Χοσεΐν Γκορμπανί Ζαχέντ και Μοχαμάντ Ρεζά Ραχμπάρ Μαντανί, οι οποίοι φέρεται να παρείχαν υπηρεσίες συναλλάγματος και να διαχειρίζονταν εταιρείες-βιτρίνα που χρησιμοποιούνταν για τη διευκόλυνση διεθνών συναλλαγών.

Το Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε επίσης κυρώσεις στον Αλί Ραχμπαρμαντανί, ο οποίος περιγράφεται ως ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Σαμχανί και ο ουσιαστικός επικεφαλής ναυτιλίας του δικτύου, κατηγορώντας τον για την επίβλεψη των θαλάσσιων επιχειρήσεων και τη βοήθεια στην παράκαμψη των διεθνών περιορισμών, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που στοχεύουν τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Μόσχας στην Ουκρανία.

Οι κυρώσεις στοχοποιούν επιπλέον στελέχη, διαχειριστές ναυτιλιακών εταιρειών, επιθεωρητές πλοίων, εταιρείες ναύλωσης και παρόχους logistics που δραστηριοποιούνται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σιγκαπούρη, την Ινδία, το Χονγκ Κονγκ, τα Νησιά Μάρσαλ, τον Άγιο Χριστόφορο και Νέβις και άλλες δικαιοδοσίες.

Στη «μαύρη λίστα» εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και πλοία

Ένα σημαντικό μέρος των κυρώσεων επικεντρώνεται σε επιχειρήσεις μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, οι οποίες, σύμφωνα με τις αμερικανικές Αρχές, μετέφεραν τόσο νόμιμο όσο και παράνομο φορτίο, αποκομίζοντας παράλληλα κέρδη για το δίκτυο παράκαμψης κυρώσεων του Ιράν.

Μεταξύ των εταιρειών που κατονομάζονται είναι η «Sea Lead Shipping PTE. Ltd.» με έδρα τη Σιγκαπούρη και αρκετές θυγατρικές της, μαζί με τις εταιρείες «Volta Shipping Services LLC» και «We Freight Shipping LLC» με έδρα το Ντουμπάι.

Το Υπουργείο Οικονομικών ανέφερε ότι οι εταιρείες αυτές επέτρεψαν τη διακίνηση αγαθών προς και από το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων αποστολών που ωφέλησαν τις υποστηριζόμενες από το Ιράν δυνάμεις των Χούτι στην Υεμένη.

Οι κυρώσεις προσδιορίζουν επίσης πολυάριθμα εμπορικά πλοία ως δεσμευμένη περιουσία, συμπεριλαμβανομένων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που λειτουργούν υπό τις σημαίες του Παναμά, της Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, του Παλάου, των Μπαρμπάντος και του Ιράν, καθώς και δεξαμενόπλοιων που φέρεται να μετέφεραν ρωσικά πετρελαιοειδή για λογαριασμό του δικτύου.

Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι θαλάσσιες επιχειρήσεις του δικτύου εκτείνονται και στην Κασπία Θάλασσα, όπου φορτηγά πλοία μεταφέρουν αγαθά μεταξύ του Ιράν και της Ρωσίας.

Εκστρατεία πίεσης κατά της Τεχεράνης

Σε παράλληλη δήλωσή του, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Τόμι Πίγκοτ, δήλωσε ότι οι κυρώσεις αποσκοπούν στην εξάρθρωση μιας από τις κύριες χρηματοοικονομικές μηχανές που στηρίζουν τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενεργούν για να διαταράξουν και να υποβαθμίσουν το παράνομο δίκτυο ναυτιλίας και παράκαμψης κυρώσεων του χαρακτηρισμένου από τις ΗΠΑ Μοχαμάντ Χοσεΐν Σαμχανί, το οποίο λειτουργεί ως βασικός μοχλός πίσω από τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν», δήλωσε ο Πίγκοτ.

Πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρησιμοποιήσουν «όλα τα εργαλεία που διαθέτουμε για να καταστήσουμε το καθεστώς υπόλογο για τις πράξεις του».

Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν βάσει του Εκτελεστικού Διατάγματος 13902, το οποίο εξουσιοδοτεί το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εξωτερικών, να επιβάλλει κυρώσεις σε βασικούς τομείς της ιρανικής οικονομίας.

Βάσει των μέτρων αυτών, δεσμεύονται όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τα συμφέροντα επί περιουσιακών στοιχείων των προαναφερθέντων προσώπων που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία των ΗΠΑ, ενώ γενικά απαγορεύεται σε αμερικανικά φυσικά πρόσωπα και εταιρείες να πραγματοποιούν συναλλαγές με τους εγγεγραμμένους στη λίστα.

Ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσουν κυρώσεις εάν διευκολύνουν εν γνώσει τους συναλλαγές που αφορούν τις οντότητες στις οποίες έχουν επιβληθεί κυρώσεις.

Τα τελευταία αυτά μέτρα αντιπροσωπεύουν μία από τις πιο εκτεταμένες ενέργειες επιβολής κυρώσεων εκ μέρους των ΗΠΑ κατά της ναυτιλιακής υποδομής του Ιράν τα τελευταία χρόνια, υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη προσπάθεια της Ουάσιγκτον να περιορίσει τα πετρελαϊκά έσοδα της Τεχεράνης και να εξαρθρώσει τα παγκόσμια δίκτυα παράκαμψης κυρώσεων εν μέσω αυξημένων εντάσεων στον Κόλπο.