Ο Ερντογάν καταπνίγει την ελευθερία του Τύπου και τρέμει παλλαϊκή εξέγερση

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προειδοποίησε τη Δευτέρα 26/10 ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να «παραδοθεί στον δρόμο», συνιστώντας προσοχή στους πολιτικούς του αντιπάλους ώστε να μην εμπνέονται από το κύμα διαδηλώσεων που σαρώνει την Ευρώπη με αιχμή το υψηλό κόστος διαβίωσης, την παιδεία, τη στέγαση και τη διαφθορά.

Η προειδοποίηση διατυπώθηκε μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Άγκυρα και επαναλήφθηκε σε ανάρτησή του στο «X», όπου ο Ερντογάν έβαλε στο στόχαστρο όσους «ονειρεύονται ανάλογες απόπειρες», ενθαρρυμένοι από τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκές χώρες.

Οι δηλώσεις Ερντογάν ακολούθησαν εβδομάδες κινητοποιήσεων στη Γαλλία και την Αλβανία, καθώς και διαμαρτυρίες στην Ιταλία, το Βέλγιο, την Ισπανία και την Πορτογαλία, όπου η δυσαρέσκεια για τις δημόσιες υπηρεσίες, τους μισθούς και τη στέγαση κατέβασε φοιτητές και εργαζομένους στους δρόμους.

Στη Γαλλία, οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν με αφορμή τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και τις συνθήκες στα σχολεία εξελίχθηκαν σε κινητοποιήσεις ενάντια στο αυξανόμενο κόστος ζωής και τις ανισότητες.

Περίπου 410.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις πορείες του Σαββάτου 24/10, σύμφωνα με το γαλλικό Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο ανέπτυξε 70.000 αστυνομικούς.

Τα συνδικάτα έχουν απευθύνει κάλεσμα για νέες διαδηλώσεις και απεργία στις 5 Νοεμβρίου, όπως μεταδίδει το Reuters.

Η γαλλική κυβέρνηση δεσμεύτηκε τη Δευτέρα 26/10 για αλλαγές στην εισαγωγή στα πανεπιστήμια, πρόσθετες θέσεις διδασκόντων και χρηματοδότηση για την ανακαίνιση σχολικών κτιρίων.

Εκπρόσωποι των φοιτητών υποδέχθηκαν θετικά ορισμένες από τις παραχωρήσεις, ζήτησαν όμως τη συνέχιση των διαμαρτυριών.

Οι ανακοινώσεις ακολούθησαν συγκρούσεις, εμπρησμούς και λεηλασίες κατά τις διαδηλώσεις της 17ης Οκτωβρίου, στις οποίες εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν παράλληλα ειρηνικά.

Στην Αλβανία, οι φοιτητικές διαδηλώσεις για την παιδεία, την ανεργία και τις καταγγελίες περί διαφθοράς κλιμακώθηκαν σε αιτήματα για παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Οι διαδηλωτές επέστρεψαν στους δρόμους των Τιράνων την Κυριακή 25/10, παρά τα νέα κυβερνητικά μέτρα για την καταστολή των αναταραχών.

Οι κινητοποιήσεις ακολουθούν μήνες διαμαρτυριών ενάντια σε παραλιακό αναπτυξιακό έργο που υποστηρίζεται από τον γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.

Η Ιταλία καταγράφει φοιτητικές κινητοποιήσεις και αποκλεισμούς συγκοινωνιών με αίτημα την ενίσχυση της παιδείας και τη συγκράτηση του κόστους των καυσίμων, ενώ φοιτητές και εργαζόμενοι στο Βέλγιο διαμαρτύρονται για τις εκπαιδευτικές πολιτικές και τα μέτρα λιτότητας.

Το κόστος στέγασης πυροδότησε διαδηλώσεις και κατασκηνώσεις διαμαρτυρίας στην Ισπανία και την Πορτογαλία, όπου οι διαδηλωτές διεκδικούν επίσης υψηλότερους μισθούς και συντάξεις.

Παράλληλα, ένα κίνημα με τη στήριξη φοιτητών επικράτησε της κυβερνητικής συμμαχίας του επί σειρά ετών ηγέτη της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 25/10, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια διαμαρτυριών κατά της διαφθοράς.

Ο Ερντογάν συνέδεσε την προειδοποίηση για τις διαδηλώσεις με κατηγορίες εναντίον όσων ασκούν κριτική στις επιδόσεις της κυβέρνησής του στο πεδίο της ελευθερίας του Τύπου.

«Όσοι επιτίθενται στην κυβέρνησή μας με πρόσχημα την ελευθερία του Τύπου οφείλουν να εμφανιστούν και να εξηγήσουν τις διαστρεβλωμένες και ύποπτες διασυνδέσεις τους, αν μπορούν, πριν επιχειρήσουν να συγκαλύψουν εγκλήματα μέσω διαδηλώσεων», έγραψε χαρακτηριστικά.

Κατηγόρησε επίσης τους πολιτικούς του αντιπάλους ότι απειλούν δημοσιογράφους και Μέσα Ενημέρωσης σε συγκεντρώσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν δικαιούνται να παραδίδουν μαθήματα ελευθερίας του Τύπου στην κυβέρνησή του.

«Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα ούτε με την ελευθερία του Τύπου ούτε με τις επικριτικές φωνές», ανέφερε ο Ερντογάν, προσθέτοντας ότι οι πολίτες μπορούν να μιλούν και να δημοσιεύουν ελεύθερα, εφόσον οι δηλώσεις τους δεν περιέχουν ύβρεις, ψεύδη ή παραπληροφόρηση.

Οι δηλώσεις του ακολούθησαν τη συγκέντρωση της 21ης Οκτωβρίου έξω από τον τηλεοπτικό σταθμό Χαλκ TV, ένα Μέσο που ασκεί κριτική στην κυβέρνηση, όπου ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Οζγκούρ Οζέλ, κάλεσε τους υποστηρικτές του να βγουν στους δρόμους ενάντια στον διορισμό επιτρόπων στον σταθμό.

Ο Οζέλ απέρριψε τις κατηγορίες του φιλοκυβερνητικού τηλεοπτικού σταθμού Α Χαμπέρ ότι επιδιώκει την πρόκληση αναταραχών, επιμένοντας ότι απηύθυνε κάλεσμα για διαδηλώσεις και αντίσταση, όχι για βία.

Η Αστυνομία πραγματοποίησε έφοδο στα κεντρικά γραφεία του Χαλκ TV στην Κωνσταντινούπολη στις 14 Οκτωβρίου και διέκοψε τη ζωντανή ροή του προγράμματος στο πλαίσιο έρευνας σε βάρος του ιδιοκτήτη του, Τζαφέρ Μαχίρογλου, για κατηγορίες περί δωροδοκίας, στημένων διαγωνισμών και ξεπλύματος μαύρου χρήματος.

Το κρατικό Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων και Παρακαταθηκών (TMSF) διορίστηκε διαχειριστής του σταθμού και των επιχειρήσεων που συνδέονται με αυτόν. Ο Μαχίρογλου αρνήθηκε τις κατηγορίες.

Δημοσιογράφοι και αλληλέγγυοι πραγματοποίησαν επίσης πορεία το Σάββατο 24/10 διαμαρτυρόμενοι για τη φυλάκιση δημοσιογράφων, τις κατασχέσεις Μέσων Ενημέρωσης και τους περιορισμούς στην πρόσβαση σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες και λογαριασμούς στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.

Το τελευταίο κύμα πανεθνικών διαμαρτυριών στην Τουρκία ξεκίνησε μετά τη σύλληψη και στη συνέχεια φυλάκιση του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου -κύριου πολιτικού ανεπίσημου αντιπάλου του προέδρου Ερντογάν- τον Μάρτιο του 2025.

Η Αστυνομία προσήγαγε διαδηλωτές και δημοσιογράφους, ενώ οι περιφερειακές Αρχές απαγόρευσαν τις δημόσιες συναθροίσεις.

Κοινή δήλωση 15 οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθεροτυπία καταδίκασε την αστυνομική βία απέναντι σε συντριπτικά ειρηνικές διαδηλώσεις.

Η Τουρκία κατατάσσεται στην 163η θέση μεταξύ 180 χωρών στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου για το 2026, τον οποίο συντάσσουν οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), υπολογίζοντας ότι το 90% των εγχώριων Μέσων Ενημέρωσης βρίσκεται υπό κυβερνητικό έλεγχο.