Οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης «μη βοηθητική και προκλητική» εν μέσω περιφερειακών αντιδράσεων

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ φέρεται να δηλώνει ότι πρόκειται για «μια απολύτως νόμιμη συμφωνία, τόσο από νομική όσο και από θεσμική σκοπιά»

Του Μπέντζαμιν Γουάινταλ / Fox News

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ της κυβέρνησης Τραμπ καταδίκασε τη πρόσφατη θαλάσσια συμφωνία στην Ανατολική Μεσόγειο μεταξύ της Τουρκίας -μέλους του ΝΑΤΟ- και του κατακερματισμένου λιβυκού κράτους.

Η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια και οργή σε πολλές χώρες, καθώς υποστηρίζουν ότι επαναχαράσσει τα καθορισμένα θαλάσσια σύνορα της ευαίσθητης περιοχής της Μεσογείου, όπου ενδέχεται να βρίσκονται μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου.

Το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης ενέκρινε το θαλάσσιο μνημόνιο στα μέσα Οκτωβρίου. Η περιοχή αυτή ελέγχεται από τον στρατιωτικό ηγέτη Χαλίφα Χάφταρ, ο οποίος έχει συνάψει συμμαχία με την Τουρκία – με τη θαλάσσια συμφωνία να παρακάμπτει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης στην Τρίπολη, στο βορειοδυτικό τμήμα της πλούσιας σε πετρέλαιο χώρας.

Εκπρόσωπος του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε στο «Fox News Digital»: «Η ανακοίνωση της επικύρωσης του τουρκολυβικού μνημονίου οριοθέτησης έχει οξύνει τις εντάσεις στην περιοχή, είναι μη βοηθητική και προκλητική και η θέση μας επί του θέματος παραμένει αμετάβλητη».

Ο εκπρόσωπος πρόσθεσε: «Ενθαρρύνουμε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων στην Ανατολική Μεσόγειο, να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές μέσω διαπραγματεύσεων καλή τη πίστει και να αποφεύγουν κάθε προκλητική συμπεριφορά.

»Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι και οι δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ.

»Τις ενθαρρύνουμε να εμπλακούν σε διμερή διάλογο για την αντιμετώπιση τυχόν σημείων διαφωνίας».

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, «η ειρηνική επίλυση τέτοιων διαφορών ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες που θα αποβούν προς όφελος ολόκληρης της περιοχής».

Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Anadolu», ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, δήλωσε την Τετάρτη ότι η θαλάσσια συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης είναι «απολύτως νόμιμη» και δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.

Ο ίδιος πρόσθεσε: «Πρόκειται για μια απολύτως νόμιμη συμφωνία, τόσο από νομική όσο και από πολιτική σκοπιά. Δεν υπάρχει λόγος αμφισβήτησής της».

Όπως μεταδίδει το «Reuters», ο Φιντάν απάντησε επίσης στους επικριτές της συμφωνίας:

«Υπάρχουν χώρες που αντιδρούν σε αυτό. Γνωρίζουμε γιατί αντιδρούν.

»Ορισμένες το κάνουν επειδή οφείλουν να το κάνουν, ενώ ορισμένες έχουν πράγματι στρατηγικά προβλήματα με το ζήτημα αυτό.

»Ωστόσο, πρόκειται για μια απολύτως νόμιμη συμφωνία, τόσο από νομική όσο και από θεσμική σκοπιά. Δεν συντρέχει λόγος αντιπαράθεσης».

Το «Fox News Digital» ζήτησε σχόλιο τόσο από την Τουρκία όσο και από τη Λιβύη, αλλά δεν έλαβε απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.

Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αναφέρει σε οργισμένο τόνο στον ιστότοπο του υπουργείου του ότι «το μνημόνιο δεν θα εφαρμοστεί.

»Και δεν θα εφαρμοστεί για τον απλό λόγο ότι δεν παράγει κανένα απολύτως νομικό αποτέλεσμα, καθώς είναι εντελώς αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «η Τουρκία έχει δημιουργήσει ένα σύστημα επιρροής στη Λιβύη, επιδιώκοντας επί της ουσίας να προωθήσει τα δικά της συμφέροντα», ενώ τα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης έχουν κλιμακώσει την ανθελληνική ρητορική τους:

«Υπάρχει μια συνεχής ροή δημοσιευμάτων που πιέζουν την τουρκική κυβέρνηση να γίνει ακόμη πιο επιθετική».

Ο Έντι Ζεμενίδης, εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC), δήλωσε στο «Fox News Digital» ότι η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης θέτει «αναμφίβολα» σε κίνδυνο την ασφάλεια των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.

Ο ίδιος ανέφερε: «Το συγκεκριμένο μνημόνιο παραβιάζει ευθέως τα συμφέροντα αμερικανικών εταιρειών και την ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ.

»Ουσιαστικά αρνείται τα θαλάσσια δικαιώματα και τις θαλάσσιες ζώνες της Κρήτης.

»Η Κρήτη αποτελεί τη νοτιότερη βάση του ΝΑΤΟ, στην οποία οι ΗΠΑ βασίζονται όλο και περισσότερο λόγω των πολέμων στη Μέση Ανατολή».

Σημείωσε δε ότι οι αμερικανικές εταιρείες Exxon και Chevron δραστηριοποιούνται στην Κρήτη.

Ο κ. Ζεμενίδης τόνισε ότι η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης αποτελεί έναν τρόπο εκτοπισμού των ΗΠΑ από την περιοχή, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να βασιστούν στην Τουρκία εδώ και μία δεκαετία.

Συνεχίζοντας, επισήμανε ότι το «να επιτρέπεται στην Τουρκία να αμφισβητεί φιλοδυτικές ισορροπίες» δεν εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρησιμοποίησε ασυνήθιστα σκληρή γλώσσα στοχεύοντας τη συμφωνία, ανακηρύσσοντάς την ως παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας.

«Η θέση της ΕΕ σχετικά με το Μνημόνιο Συναντίληψης είναι σταθερή και σαφής.

»Όπως υπογραμμίζεται στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Συναντίληψης Τουρκίας–Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας.

»Είναι άκυρο και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη».

Το Ισραήλ επέκρινε επίσης δριμύτατα την Τουρκία και τη Λιβύη.

Το εβραϊκό κράτος έχει αναπτύξει μια τριμερή συμμαχία τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Κύπρο.

Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ ανέφερε στην πλατφόρμα «X» ότι «καταδικάζει σθεναρά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει το Μνημόνιο Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης».

Το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών πρόσθεσε στο «X»: «Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των στενών συμμάχων μας στην περιοχή.

»Δυστυχώς, για άλλη μια φορά βλέπουμε την Τουρκία να υπονομεύει τη σταθερότητα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου».