«Κίνδυνος ύφεσης»: Το Ριάντ βλέπει άνοδο του πετρελαίου στα $180 εάν το ενεργειακό σοκ συνεχιστεί

Οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι εργάζονται μανιωδώς για να προβλέψουν πόσο υψηλά μπορεί να φτάσουν οι τιμές του πετρελαίου εάν ο πόλεμος στο Ιράν και η διακοπή του ενεργειακού εφοδιασμού δεν τερματιστούν σύντομα και δεν τους αρέσει αυτό που βλέπουν, σχολιάζει η Wall Street Journal.

Το βασικό σενάριο, δήλωσαν αρκετοί αξιωματούχοι στον τομέα πετρελαίου στον μεγαλύτερο παραγωγό του Κόλπου, είναι ότι οι τιμές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 180 δολάρια το βαρέλι εάν η αναταραχή συνεχιστεί μέχρι τα τέλη Απριλίου.

Μολονότι αυτό θα μπορούσε να ακούγεται ως «χρυσό μπόνους» για ένα βασίλειο που εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα από το πετρέλαιο, στην πράξη αποτελεί πηγή βαθιάς ανησυχίας.

Τόσο υψηλές τιμές θα μπορούσαν να ωθήσουν τους καταναλωτές να υιοθετήσουν συνήθειες που θα περιορίσουν δραστικά την κατανάλωση πετρελαίου -ενδεχομένως μακροπρόθεσμα- ή να προκαλέσουν μια ύφεση που θα πλήξει επίσης τη ζήτηση.

Θα έθεταν επίσης τη Σαουδική Αραβία στον κίνδυνο να θεωρηθεί ως κερδοσκόπος σε έναν πόλεμο που δεν ξεκίνησε η ίδια.

«Η Σαουδική Αραβία γενικά δεν συμπαθεί τις πολύ γρήγορες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου, επειδή αυτό στη συνέχεια δημιουργεί μακροπρόθεσμη αστάθεια στην αγορά», εξήγησε ο Ούμερ Καρίμ, αναλυτής εξωτερικής πολιτικής και γεωπολιτικής της Σαουδικής Αραβίας στο Κέντρο Έρευνας και Ισλαμικών Σπουδών King Faisal.

«Για τους Σαουδάραβες, η ιδανική εξίσωση είναι μια σχετικά μέτρια αύξηση των τιμών, ενώ το μερίδιο αγοράς τους παραμένει σταθερό».

Οι επιθέσεις αυτής της εβδομάδας που στόχευαν ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερα.

Σε αντίποινα για την ισραηλινή επίθεση την Τετάρτη στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, η Τεχεράνη έπληξε εγκαταστάσεις στον ενεργειακό κόμβο Ras Laffan του Κατάρ και επιτέθηκε σε άλλες υποδομές του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των σαουδαραβικών εγκαταστάσεων στην πόλη/λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, που διαθέτει αγωγό που μπορεί να μεταφέρει αργό πετρέλαιο παρακάμπτοντας το Στενό του Ορμούζ.

Το Ιράν συνέχισε επίσης να χτυπά πλοία στον Κόλπο, επεκτείνοντας μια σειρά επιθέσεων που έχουν σχεδόν κλείσει το Ορμούζ, τον στενό «δίαυλο» για το 20% των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου.

Οι επιθέσεις έστειλαν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Μπρεντ στα 119 δολάρια το βαρέλι πριν υποχωρήσουν την Πέμπτη.

Το ιστορικό υψηλό του συμβολαίου, που επιτεύχθηκε τον Ιούλιο του 2008, ήταν 146,08 δολάρια.

«Τα 200 δολάρια το βαρέλι δεν είναι εκτός των δυνατοτήτων το 2026», ανέφεραν δε αναλυτές της εταιρείας συμβούλων ενέργειας Wood Mackenzie.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Κόλπου που συνδέονται με το αργό πετρέλαιο του Ομάν, τα οποία είναι λιγότερο ρευστά στις διακυμάνσεις τους, αλλά αντανακλούν γρήγορα τις τοπικές διαταραχές εφοδιασμού, ξεπέρασαν τα 166 δολάρια το βαρέλι.

Το Ομάν αποτελεί σημείο αναφοράς για μεγάλο μέρος του πετρελαίου που πωλείται από παραγωγούς της Μέσης Ανατολής, όπως η Σαουδική Αραβία, με τα δεξαμενόπλοια φυσικού αργού πετρελαίου να τιμολογούνται με σταθερό spread σε σχέση με το σημείο αναφοράς, το οποίο κυμαίνεται καθημερινά στην αγορά.

Ο πόλεμος έχει ήδη αφαιρέσει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από την παγκόσμια προσφορά.

Οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά περίπου 50% από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.

Το ελαφρύ αργό πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας πωλείται ήδη σε Ασιάτες αγοραστές μέσω του λιμανιού της στην Ερυθρά Θάλασσα για περίπου 125 δολάρια το βαρέλι.

Καθώς το επιπλέον αποθηκευμένο πετρέλαιο -μέρος του οποίου είχε αποσταλεί από τον Κόλπο πριν από τον πόλεμο- εξαντλείται, οι ελλείψεις θα επιδεινωθούν την επόμενη εβδομάδα, με αποτέλεσμα οι τιμές να κλείσουν στα 138 έως 140 δολάρια, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.

Μέχρι τη δεύτερη εβδομάδα του Απριλίου, καθώς οι διαταραχές στην προσφορά δεν έδειχναν σημάδια ύφεσης και το Στενό του Ορμούζ παρέμενε κλειστό, οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ανέμεναν οι τιμές να φτάσουν τα 150 δολάρια, πριν ανέβουν στα 165 και στα 180 δολάρια τις επόμενες εβδομάδες.

Πολλές μεταβλητές θα μπορούσαν να εμποδίσουν τις τιμές να ανέβουν τόσο ψηλά, μεταξύ των οποίων ο τερματισμός των εχθροπραξιών ή η αποδέσμευση βαρελιών από πετρελαιοπαραγωγούς που έχουν υποστεί κυρώσεις, όπως η Ρωσία, που συμβάλλουν στην παγκόσμια προσφορά.

Η ζήτηση θα μπορούσε επίσης να μειωθεί, κάτι που θα μείωνε τις τιμές, αλλά ενδεχομένως μόνο σε συνδυασμό με μια ύφεση.

Οι παραγωγοί ενέργειας προσπαθούν να υπολογίσουν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν οι τιμές προτού οι αγοραστές αρχίσουν να περιορίζουν τις αγορές τους, ένα φαινόμενο που ονομάζεται «καταστροφή της ζήτησης».

«Γενικά, όταν το Μπρεντ φτάσει τα 150 δολάρια, οι άνθρωποι θα αρχίσουν πραγματικά να υπολογίζουν τις τιμές» σχολίασε ο αναλυτής.

Σε αυτή την τιμή, λένε οι αναλυτές, οι Αμερικανοί μπορεί να αρχίσουν να παίρνουν το λεωφορείο, να εργάζονται από το σπίτι ή να επανεξετάζουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές.

Οι κατασκευαστές θα μπορούσαν να επιβραδύνουν.

Η τιμή που έχει σημασία για τους περισσότερους Αμερικανούς καταναλωτές είναι στο πρατήριο.

Η ζήτηση βενζίνης τείνει να αρχίσει να μειώνεται όταν οι τιμές ξεπεράσουν τα 3,50 δολάρια το γαλόνι.

Για πολλούς, οι τιμές είναι ήδη εκεί. Την Πέμπτη οι μέσες τιμές λιανικής πώλησης βενζίνης των Αμερικανών αυξήθηκαν στα 3,88 δολάρια το γαλόνι (3,65 – 3,70 ευρώ) από 2,93 δολάρια πριν από ένα μήνα.

Οι οδηγοί στην Αριζόνα, το Νέο Μεξικό και το Κολοράντο αντιμετώπισαν το πιο έντονο σοκ.

Η ακόμη πιο ραγδαία άνοδος της τιμής του ντίζελ, στα 5,10 δολάρια το γαλόνι (4,41 ευρώ), έχει ήδη αρχίσει να πλήττει τις εταιρείες που βασίζονται σε αυτό το καύσιμο για τη μεταφορά κάθε είδους εμπορευμάτων, από αγροτικά προϊόντα έως ημιαγωγούς και χάλυβα, σε ολόκληρη τη χώρα.

«Το υψηλότερο κόστος καυσίμων λειτουργεί σαν φόρος για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, αναγκάζοντας τα νοικοκυριά να ξοδεύουν περισσότερα για ενέργεια και λιγότερα αλλού», δήλωσε ο Φίλιπ Μπλανκάτο, διευθύνων σύμβουλος της Ladenburg Asset Management.

Αυτή η υποχώρηση της ζήτησης πιθανότατα θα έπληττε αρχικά τις χώρες με ενεργειακή φτώχεια στην Ασία και την Ευρώπη, όπου οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών, του ντίζελ και άλλων προϊόντων ήδη εκτοξεύονται στα ύψη.

Ένας σύμβουλος που συνεργάζεται με τη Saudi Aramco δήλωσε ότι η εταιρεία εξετάζει ένα σενάριο στο οποίο το ταχέως αυξανόμενο κόστος των πετρελαϊκών εισαγωγών στην Ευρώπη, την Ιαπωνία και την Κορέα ασκεί καθοδική πίεση στα νομίσματά τους, αυξάνοντας το πραγματικό κόστος ενέργειας, οδηγώντας τον πληθωρισμό και τα επιτόκια προς τα πάνω και τελικά επιβραδύνοντας τις οικονομίες και τη ζήτησή τους.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών στις ΗΠΑ θα μπορούσε τελικά να πλήξει τις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο.

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζερόμ Πάουελ, προειδοποίησε την Τετάρτη 18/03 ότι το επίμονα υψηλότερο κόστος ενέργειας θα ενισχύσει τις πιέσεις στις τιμές και θα επιβραδύνει την ανάπτυξη.

Παρότι οι ΗΠΑ έχουν εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε σημαντικό εξαγωγέα ενέργειας, ο Πάουελ δήλωσε:

«Συνολικά, η πετρελαϊκή κρίση θα συνεπάγεται κάποια πτωτική πίεση στις δαπάνες και την απασχόληση, καθώς και ανοδική πίεση στον πληθωρισμό».