Εισβολή, εξαναγκασμός, εξαγορά: Πώς θα μπορούσε να λήξει το σίριαλ του Τραμπ για τη Γροιλανδία

Στη μία γωνία: το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, καλυμμένο κατά 80% από πάγο, του οποίου οι ηγέτες –Δανοί και Γροιλανδοί– διαμηνύουν πως οι Αμερικανοί και ο Πρόεδρός τους οφείλουν να κατανοήσουν ότι η Γροιλανδία δεν πωλείται, δεν μπορεί να καταληφθεί και είναι «δική τους».

Στην άλλη γωνία, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εμφανίζεται αποφασισμένος να αξιοποιήσει τη δεύτερη θητεία του για να αποκτήσει το πλούσιο σε ορυκτά και στρατηγικής σημασίας έδαφος της Αρκτικής, μετατρέποντάς το στην 51η πολιτεία των ΗΠΑ.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι σκοπεύει να αποκτήσει τη Γροιλανδία «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο», όπως σημείωσε στις 4 Μαρτίου 2025, σε κοινή ομιλία του ενώπιον του Κογκρέσου.

Τις τελευταίες ημέρες, έχοντας πρόσφατα επιβλέψει μια στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ που απομάκρυνε τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία, επανέλαβε την επιθυμία του να αποσπάσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας από τη Δανία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι εξετάζει τις επιλογές του, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής χρήσης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων – μια κίνηση που θα προκαλούσε τριγμούς στη συμμαχία του ΝΑΤΟ και θα βάθαινε το χάσμα μεταξύ του Τραμπ και των Ευρωπαίων ηγετών.

Η Γροιλανδία αποτελεί μέρος της Δανίας από τον 18ο αιώνα. Διαθέτει δική της τοπική κυβέρνηση και κοινοβούλιο που επιβλέπει ορισμένες εσωτερικές και πολιτικές υποθέσεις.

Ωστόσο, οι νόμοι που αφορούν την άμυνα, την εθνική ασφάλεια και την οικονομία της Γροιλανδίας ελέγχονται από τους ιθύνοντες στην Κοπεγχάγη, η οποία απέχει περισσότερα από 2.000 μίλια.

Ο Τραμπ εκδήλωσε για πρώτη φορά το ενδιαφέρον του για την αγορά της Γροιλανδίας το 2019.

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, δήλωσε στις 7 Ιανουαρίου ότι η χώρα του εργάζεται με τους Ευρωπαίους εταίρους της σε ένα σχέδιο αντιμετώπισης της κατάστασης, σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες υλοποιήσουν την απειλή τους.

Ακολουθούν τα έξι πιθανά σενάρια για την εξέλιξη της υπόθεσης:

1. Η Γροιλανδία ψηφίζει ανεξαρτησία και ζητά ένταξη στις ΗΠΑ

Οι κάτοικοι της Γροιλανδίας συζητούν εδώ και χρόνια αν θα ήταν καλύτερα ως ανεξάρτητο κράτος.

Αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσω δημοψηφίσματος, το οποίο η Δανία έχει δηλώσει ότι θα επέτρεπε εάν υπήρχε επαρκής υποστήριξη.

Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Γροιλανδοί επιθυμούν την ανεξαρτησία μόνο αν δεν διακινδυνεύσει το βιοτικό τους επίπεδο που στηρίζεται από το δανέζικο κράτος πρόνοιας.

Επιπλέον, οι πρόσφατες μετρήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία δεν επιθυμεί να γίνει μέρος των ΗΠΑ.

2. Μια σχέση «ελεύθερης» σύνδεσης

Κυκλοφορούν πληροφορίες -που ενδεχομένως πηγάζουν από άρθρο που συνυπέγραψε το 2024 ο νεοδιορισθείς Επίτροπος του Τραμπ για την Αρκτική, Τόμας Ντανς– ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει ένα «Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης».

Σύμφωνα με τον Κούνο Φένκερ, βουλευτή της αντιπολίτευσης στη Γροιλανδία, οι ΗΠΑ θα παρείχαν ασφάλεια και ελεύθερο εμπόριο με αντάλλαγμα την απρόσκοπτη στρατιωτική δραστηριότητα.

Ο Φένκερ σημείωσε ότι το μοντέλο αυτό μοιάζει με εκείνα της Μικρονησίας και του Παλάου.

3. Ο Τραμπ προσπαθεί να αγοράσει τη Γροιλανδία

Παρά την κατηγορηματική άρνηση της Δανίας, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να αναζητά οδούς εξαγοράς.

Η εταιρεία συμβούλων Γουίκιστρατ (Wikistrat) αναφέρει ως σενάριο τη μακροχρόνια μίσθωση, στα πρότυπα του Χονγκ Κονγκ, ή την παραχώρηση «μετοχών μειοψηφίας» στη διακυβέρνηση, με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν τις ετήσιες επιδοτήσεις ύψους 800 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε πρόσφατα ότι στόχος παραμένει η αγορά του νησιού, σύμφωνα με την Γουόλ Στριτ Τζέρναλ.

4. Οικονομική πίεση στη Γροιλανδία και τη Δανία

Ο Τραμπ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους δασμούς για να εξαναγκάσει τη Δανία σε υποχωρήσεις.

Η Δανία εξάγει σημαντικά φαρμακευτικά προϊόντα, όπως το Οζέμπικ της εταιρείας Νόβο Νόρντισκ.

Η νομική εταιρεία Πίλσμπερι εκτιμά ότι ο Πρόεδρος θα μπορούσε να επικαλεστεί τον Νόμο περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών του 1977 για να πλήξει τις δανέζικες εισαγωγές, επικαλούμενος την εθνική ασφάλεια έναντι της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική.

5. Εισβολή στη Γροιλανδία

Μια αμερικανική εισβολή αποτελεί την έσχατη επιλογή. Αν και θα ενεργοποιούσε το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, η κατάσταση περιπλέκεται επειδή και οι δύο χώρες είναι μέλη της συμμαχίας.

Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι μια εισβολή δεν είναι επικείμενη, ενώ ο Δανός αναλυτής Γέσπερ Βίλαϊνγκ Τσόιτεν ανέφερε ότι η ρητορική αυτή έχει στρέψει την κοινή γνώμη της Δανίας κατά των ΗΠΑ.

Ο Όρλα Γιόελσεν, κάτοικος της πρωτεύουσας Νουούκ, εξέφρασε την έντονη ανησυχία της οικογένειάς του για τις απειλές.

6. Το ενδιαφέρον του Τραμπ ατονεί

Υπάρχει η πιθανότητα το θέμα να ξεχαστεί. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη τη βάση Θούλη (Thule) και θα μπορούσαν απλώς να την επεκτείνουν.

Η καθηγήτρια Άννε Μέριλντ του Πανεπιστημίου Άαλμποργκ υποστηρίζει ότι οι στόχοι των ΗΠΑ για τα ορυκτά και την ασφάλεια μπορούν να επιτευχθούν μέσω διαπραγματεύσεων, χωρίς την ανάγκη προσάρτησης.

Πηγή: USA TODAY