Το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) χρησιμοποιεί κρυπτονομίσματα για να συντηρήσει τα δίκτυά του στη Συρία

Το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) αναπροσαρμόζει τη στρατηγική επιβίωσής του, στρεφόμενο μαζικά στα κρυπτονομίσματα και τον ψηφιακό έρανο για να αντισταθμίσει τις βαριές εδαφικές και στρατιωτικές του απώλειες σε Συρία και Ιράκ.

Σύμφωνα με νέα, αποκαλυπτική έκθεση του Ινστιτούτου Ερευνών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης Μέσης Ανατολής (MEMRI), η τρομοκρατική οργάνωση έχει στήσει ένα εξελιγμένο, αποκεντρωμένο χρηματοοικονομικό δίκτυο, ικανό να παρακάμπτει τους διεθνείς μηχανισμούς παρακολούθησης.

Η έρευνα, υπό τον τίτλο «Πώς το ISIS χρησιμοποιεί τα κρυπτονομίσματα: Η περίπτωση του στρατοπέδου Αλ Χολ και ένα μοντέλο για το μέλλον», ρίχνει φως στις μεθόδους με τις οποίες οι τζιχαντιστές διακινούν κεφάλαια.

Το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) βασίζεται όλο και περισσότερο στα κρυπτονομίσματα, τις διαδικτυακές εράνους και τα διασυνοριακά χρηματοοικονομικά δίκτυα για να διατηρήσει τις επιχειρησιακές του ικανότητες στη Συρία και το Ιράκ, σύμφωνα με έκθεση του MEMRI που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 19/06, η οποία αναφέρει ότι η οργάνωση έχει προσαρμόσει το χρηματοδοτικό της μοντέλο προκειμένου να επιβιώσει μετά την απώλεια εδαφών και τη συνεχή στρατιωτική πίεση.

Η έκθεση, με τίτλο «Πώς το ISIS χρησιμοποιεί τα κρυπτονομίσματα: Η περίπτωση του στρατοπέδου Αλ Χολ και ένα μοντέλο για το μέλλον», εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο υποστηρικτές και διευκολυντές του ISIS χρησιμοποιούν ψηφιακά νομίσματα παράλληλα με πιο παραδοσιακά κανάλια, όπως οι μεταφορές μετρητών, για τη διακίνηση χρημάτων εντός και εκτός των στρατοπέδων κράτησης στη βορειοανατολική Συρία, ιδιαίτερα στο στρατόπεδο Χολ στο κυβερνείο της Χασάκα.

Σύμφωνα με το MEMRI, τα κρυπτονομίσματα δεν αντικαθιστούν τις παραδοσιακές μεθόδους χρηματοδότησης του ISIS, αλλά μάλλον αποτελούν ένα πρόσθετο εργαλείο στο πλαίσιο ενός ευρύτερου, ολοένα και πιο αποκεντρωμένου συστήματος, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να αποφεύγει την παρακολούθηση, να αποκρύπτει την ταυτότητα των δωρητών και να μεταφέρει κεφάλαια μέσω των συνόρων με μικρότερο κίνδυνο εντοπισμού.

Η έκθεση υποστηρίζει ότι αυτό το μοντέλο επιτρέπει σε δίκτυα που συνδέονται με το ISIS να υποστηρίζουν κρατουμένους, γυναίκες και παιδιά που σχετίζονται με την οργάνωση, να χρηματοδοτούν απόπειρες απόδρασης και να διατηρούν δεσμούς μεταξύ των διαμενόντων στο στρατόπεδο και επιχειρησιακών στελεχών στο εξωτερικό.

Το MEMRI ανέφερε ότι εκστρατείες συλλογής χρημάτων υπέρ του ISIS εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε πλατφόρμες κρυπτογραφημένων μηνυμάτων και Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, όπου διευκολυντές ζητούν δωρεές με ανθρωπιστικά προσχήματα, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης χηρών, παιδιών ή κρατουμένων.

Μόλις συγκεντρωθούν, τα κεφάλαια διακινούνται μέσω ενός συνδυασμού πορτοφολιών κρυπτονομισμάτων, πρακτόρων χουάλα (hawala), εφαρμογών μεταφοράς μετρητών και μεσαζόντων που δραστηριοποιούνται στη Συρία, το Ιράκ και γειτονικές χώρες, σύμφωνα με την έκθεση.

Η δεξαμενή σκέψης επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στο στρατόπεδο Χολ, το οποίο εδώ και χρόνια περιγράφεται από τις τοπικές Αρχές και διεθνείς αξιωματούχους ως ένα από τα πιο εύθραυστα ζητήματα ασφάλειας στη βορειοανατολική Συρία.

Το στρατόπεδο φιλοξενεί δεκάδες χιλιάδες Σύρους, Ιρακινούς και ξένους υπηκόους που συνδέονται με το ISIS, μετά την εδαφική ήττα της οργάνωσης στην Μπαγκούζ το 2019.

Η κουρδική Αυτόνομη Διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (AANES) και παρατηρητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι πυρήνες και συμπαθούντες του ISIS εντός του στρατοπέδου συνεχίζουν να επιβάλλουν ιδεολογικό έλεγχο, να εκφοβίζουν τους κατοίκους και να εκμεταλλεύονται άτυπα χρηματοοικονομικά δίκτυα.

Τα ευρήματα της έκθεσης απηχούν παλαιότερες προειδοποιήσεις του υπό τις ΗΠΑ Διεθνούς Συνασπισμού για την Ήττα του ISIS και οργάνων του ΟΗΕ σχετικά με τις τάσεις χρηματοδότησης του ISIS στη Συρία.

Σε τριμηνιαία έκθεση της Επιχείρησης Εγγενής Αποφασιστικότητα (OIR) που δημοσιεύθηκε το 2024 και είχε μεταδοθεί προηγουμένως από το North Press, η αποστολή κατά του ISIS ανέφερε ότι η οργάνωση μετέφερε έως και 20.000 δολάρια τον μήνα σε άτομα εντός του στρατοπέδου Χολ μέσω μεσαζόντων στην Τουρκία, χρησιμοποιώντας δίκτυα χουάλα, εφαρμογές μεταφοράς μετρητών και κρυπτονομίσματα.

Η έκθεση ανέφερε επίσης ότι το Ισλαμικό Κράτος συνέχισε να βασίζεται σε θαμμένα αποθέματα μετρητών, εκβιασμούς, απαγωγές και διαδικτυακούς εράνους για να συντηρήσει τις δραστηριότητές του.

Το North Press έχει αναφέρει στο παρελθόν επανειλημμένες επιχειρήσεις ασφαλείας εντός και γύρω από το Χολ με στόχο θύλακες του ISIS και χρηματοοικονομικούς διευκολυντές.

Τον Απρίλιο του 2025, οι Δυνάμεις Εσωτερικής Ασφάλειας (Ασαγίς) και οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), υποστηριζόμενες από τον Διεθνή Συνασπισμό υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, ξεκίνησαν μια νέα εκκαθαριστική επιχείρηση εντός του στρατοπέδου, δηλώνοντας ότι η επιχείρηση αποσκοπούσε στην εξάρθρωση ενεργών πυρήνων του ISIS, την κατάσχεση όπλων και εξοπλισμού επικοινωνιών και την εξάρθρωση των δικτύων χρηματοδότησης που δρουν τόσο εντός όσο και εκτός της εγκατάστασης.

Οι τοπικές Αρχές υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι η πρόκληση ασφαλείας στο Χολ εκτείνεται πέρα από τους ένοπλους πυρήνες, περιλαμβάνοντας μια παράλληλη οικονομία που επιτρέπει σε κρατουμένους και υποστηρικτές που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) να συγκεντρώνουν, να αποθηκεύουν και να διακινούν χρήματα.

Αναλυτές αναφέρουν ότι αυτά τα κεφάλαια χρησιμοποιούνται όχι μόνο για την καθημερινή επιβίωση εντός του στρατοπέδου, αλλά και για την πληρωμή λαθρεμπόρων, τη δωροδοκία μεσαζόντων, τον συντονισμό αποπειρών απόδρασης και την υποστήριξη μαχητικής δραστηριότητας αλλού στη Συρία και το Ιράκ.

Το MEMRI δήλωσε ότι η περίπτωση του Χολ καταδεικνύει πώς τα στρατόπεδα κράτησης μπορούν να χρησιμεύσουν ως εφοδιαστικοί και χρηματοοικονομικοί κόμβοι για εξτρεμιστικά δίκτυα, εάν αφεθούν χωρίς μια βιώσιμη πολιτική λύση και λύση ασφαλείας.

Προειδοποίησε ότι ο συνδυασμός ριζοσπαστικοποίησης, παράνομων χρηματοδοτήσεων και αδύναμης διεθνούς παρακολούθησης θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ισλαμικό Κράτος (ISIS) να διατηρήσει δομές υποστήριξης ικανές να επιβιώσουν πέρα από τις ήττες στο πεδίο της μάχης.

Η έκθεση έρχεται σε μια περίοδο που περιφερειακοί και διεθνείς αξιωματούχοι συνεχίζουν να προειδοποιούν ότι το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) παραμένει μια διαρκής απειλή, παρά την κατάρρευση του αυτοαποκαλούμενου «χαλιφάτου» του.

Αν και η οργάνωση δεν ελέγχει πλέον εδάφη όπως παλαιότερα, αξιωματούχοι της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας δηλώνουν ότι η ικανότητά της να αναγεννάται εξαρτάται όλο και περισσότερο από διάσπαρτους πυρήνες, δίκτυα φυλακών και στρατοπέδων, διαδρομές λαθρεμπορίου και κρυφά χρηματοδοτικά συστήματα που συνδέουν τις εγκαταστάσεις κράτησης της Συρίας με υποστηρικτές στο εξωτερικό.

Εδώ και χρόνια, η AANES καλεί τις ξένες κυβερνήσεις να επαναπατρίσουν τους υπηκόους τους από το Χολ και άλλες εγκαταστάσεις κράτησης, προειδοποιώντας ότι η παραμονή χιλιάδων γυναικών και παιδιών σε νομικό κενό κινδυνεύει να επιδεινώσει τόσο την ανθρωπιστική κρίση όσο και τη μακροπρόθεσμη απειλή για την ασφάλεια που συνιστά το Ισλαμικό Κράτος (ISIS).