Ισραήλ και Λίβανος συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός με μεσολάβηση των ΗΠΑ, υπό τον όρο της αποχώρησης της Χεζμπολάχ

Το Ισραήλ και ο Λίβανος συμφώνησαν να εφαρμόσουν κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, έπειτα από διήμερες τριμερείς συνομιλίες υψηλού επιπέδου που συγκλήθηκαν από την Ουάσιγκτον στις 2 και 3 Ιουνίου, σύμφωνα με κοινή δήλωση που εξέδωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και ο Λίβανος.

Η κατάπαυση του πυρός τελεί υπό την προϋπόθεση της πλήρους διακοπής των πυρών της Χεζμπολάχ και της απομάκρυνσης των επιχειρησιακών στελεχών της Χεζμπολάχ από τον Τομέα του Νότιου [ποταμού] Λιτάνι.

Βάσει της συμφωνίας, τα μέρη θα προχωρήσουν στη δημιουργία «πιλοτικών ζωνών» στις οποίες οι Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου θα αναλάβουν τον αποκλειστικό έλεγχο, αποκλείοντας τη Χεζμπολάχ και όλους τους άλλους μη κρατικούς ένοπλους δρώντες.

Η κίνηση αυτή παρουσιάζεται ως ένα πρώτο πρακτικό βήμα προς την αποκατάσταση της κυριαρχίας του λιβανικού κράτους στον νότο και τη μείωση της πιθανότητας για μια νέα κλιμάκωση κατά μήκος των συνόρων.

Η δήλωση σηματοδοτεί μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές εξελίξεις μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου εδώ και χρόνια.

Και οι δύο κυβερνήσεις επαναβεβαίωσαν ότι «δεν έχουν εχθρική πρόθεση» η μία απέναντι στην άλλη και συμφώνησαν να συνεχίσουν τις απευθείας διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, με στόχο την επίλυση των εκκρεμών διαφορών και την πρόοδο προς μια ολοκληρωμένη συμφωνία ειρήνης και ασφάλειας.

Η Ουάσιγκτον τόνισε ότι οποιαδήποτε παύση των εχθροπραξιών πρέπει να επιτευχθεί απευθείας μεταξύ της ισραηλινής και της λιβανικής κυβέρνησης και όχι μέσω ενός ξεχωριστού διαύλου με τη Χεζμπολάχ ή οποιονδήποτε άλλον δρώντα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύτηκαν επίσης για συνεχή υποστήριξη προς τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου, αναφέροντας ότι στόχος είναι η ενίσχυση της ικανότητάς τους να ασκούν κυριαρχία σε ολόκληρη την επικράτεια του Λιβάνου.

Σε ασυνήθιστα άμεση γλώσσα, η κοινή δήλωση καταδίκασε επίσης τις επιθέσεις και την αποσταθεροποιητική περιφερειακή δραστηριότητα του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξής του προς δυνάμεις δι’ αντιπροσώπων (proxies).

Η ανακοίνωση των ΗΠΑ αναφέρθηκε στις δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στις 2 Ιουνίου, σύμφωνα με τις οποίες η Χεζμπολάχ δεν είναι μόνο εχθρός του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά «εχθρός του Λιβάνου».

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, επανέλαβε ότι η βιώσιμη ασφάλεια κατά μήκος των βόρειων συνόρων του εξαρτάται από τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και τη διάλυση των στρατιωτικών της υποδομών σε ολόκληρο τον Λίβανο.

Ο Λίβανος υπογράμμισε την ανάγκη για σεβασμό των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων, την πλήρη εφαρμογή της παύσης των εχθροπραξιών και τη διατήρηση της εδαφικής του ακεραιότητας και κυριαρχίας.

Τα μέρη αναμένεται να συνέλθουν εκ νέου κατά την εβδομάδα της 22ας Ιουνίου για την επανέναρξη των συνομιλιών σε πολιτικό επίπεδο και σε επίπεδο ασφάλειας, με δεδηλωμένο στόχο την πορεία προς μια ολοκληρωμένη συμφωνία.

Η συμφωνία έρχεται αφότου προηγούμενες συνεννοήσεις για κατάπαυση του πυρός απέτυχαν να σταματήσουν πλήρως τη βία στο μέτωπο Ισραήλ-Λιβάνου.

Το Ρόιτερς μετέδωσε ότι οι προηγούμενες διευθετήσεις τον Απρίλιο και τον Μάιο δεν απέτρεψαν τη συνέχιση των συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένων των ισραηλινών πληγμάτων στον Λίβανο και των πυρών που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ σε ολόκληρη τη μεθόριο.

Για το Ισραήλ, η κεντρική δοκιμασία θα είναι το αν η Χεζμπολάχ θα αποσυρθεί πράγματι από τον Τομέα του Νότιου Λιτάνι και αν ο Στρατός του Λιβάνου μπορεί να αποτρέψει την επιστροφή της.

Για τον Λίβανο, η συμφωνία δημιουργεί μια άμεση πρόκληση για τη μακροχρόνια στρατιωτική αυτονομία της Χεζμπολάχ και θέτει το ζήτημα της κυριαρχίας στο επίκεντρο του επόμενου γύρου συνομιλιών.

Η διπλωματική γλώσσα είναι προσεκτική, αλλά το στρατηγικό νόημα είναι σαφές: η Ουάσιγκτον προσπαθεί να μετατοπίσει το φάκελο Ισραήλ-Λιβάνου μακριά από τις εκεχειρίες που διαχειρίζονται πολιτοφυλακές και να τον οδηγήσει προς ένα πλαίσιο ασφάλειας μεταξύ κρατών.

Το αν αυτό θα εξελιχθεί σε ένα πραγματικό σημείο καμπής θα εξαρτηθεί από το τι θα συμβεί στο πεδίο, στο νότιο Λίβανο, τις επόμενες εβδομάδες.