Το Abeille Marengo ξεκινά θαλάσσιες έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου

Σε τροχιά διπλωματικής και επιχειρησιακής κλιμάκωσης εισέρχεται εκ νέου η Ανατολική Μεσόγειος, καθώς το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Αμπέιγ Μαρένγκο» (Abeille Marengo) ετοιμάζεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο για να επανακινήσει τις θαλάσσιες έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, την ώρα που η Άγκυρα αμφισβητεί τις NAVTEX Αθήνας και Λευκωσίας προβάλλοντας μονομερείς διεκδικήσεις περί υφαλοκρηπίδας και η ελληνική πλευρά διαμηνύει πως το έργο θα προχωρήσει κανονικά, διατηρώντας την ετοιμότητά της να απαντήσει δυναμικά στο πεδίο εφόσον προκληθεί.

Στο σημείο όπου διακόπηκαν οι θαλάσσιες έρευνες το 2024, νότια της Κάσου, ετοιμάζεται να επιστρέψει το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Αμπέιγ Μαρένγκο» (Abeille Marengo), προκειμένου να συνεχιστούν οι εργασίες για τη θεμελίωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου.

Η ελληνική NAVTEX βρίσκεται σε ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου έως τις 6 Μαρτίου 2027, ενώ η Λευκωσία καθόρισε ξεχωριστό χρονικό πλαίσιο διεξαγωγής των ερευνών εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), το οποίο εκτείνεται από τις 19 Νοεμβρίου έως τις 19 Μαρτίου.

Από την πλευρά της, η Άγκυρα εγείρει ενστάσεις για τμήμα της διαδρομής του καλωδίου, προβάλλοντας τους ισχυρισμούς της περί ορίων υφαλοκρηπίδας, όπως τα έχει καταθέσει στον ΟΗΕ.

Σε δηλώσεις του το πρωί του Σαββάτου στον τηλεοπτικό σταθμό Mega, ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, τοποθετήθηκε για τη στάση της γείτονος υπογραμμίζοντας ότι, εφόσον εκδηλωθούν προκλητικές ενέργειες, η Ελλάδα «θα απαντήσει στο πεδίο».

Καλό είναι ο τζάμπα μάγκας Κυρανάκης να το βουλώσει. Κι αν δεν θυμάται γιατί χαρακτηρίζεται τζάμπα μάγκας ΔΙΑΒΑΣΤΕ πατώντας ΕΔΩ.

Από το Ηράκλειο στην εναπομείνασα θαλάσσια όδευση

Το υπό γαλλική σημαία ερευνητικό είχε καταπλεύσει στο λιμάνι του Ηρακλείου στις 27 Οκτωβρίου προερχόμενο από τη Νάπολη.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ που μετέδωσε η ΕΡΤ το βράδυ της Παρασκευής 06/11, ο απόπλους του τοποθετούνταν εντός των αμέσως επομένων ωρών, καθώς είχε ήδη εξασφαλιστεί η σχετική άδεια από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, κατόπιν αιτήματος της γαλλικής εταιρείας Νεξάνς (Nexans) και σύμφωνης γνώμης της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής.

Παράλληλα, για τον πλήρη συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη και Κωνσταντίνου Κόμπου.

Η ελληνική αναγγελία 1411/26 καλύπτει τη διαδρομή από την Κρήτη έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.

Βάσει δημοσιεύματος της εφημερίδας Πολίτης της Κύπρου, η βυθομέτρηση έχει ήδη ολοκληρωθεί σε περιοχές βόρεια της Κρήτης, με το κύριο μέρος των υπολειπόμενων εργασιών να επικεντρώνεται ανατολικά της Κάσου.

Τα δεδομένα που θα συλλεγούν θα προσφέρουν στον ΑΔΜΗΕ και στον φορέα υλοποίησης τα απαραίτητα στοιχεία για τον τελικό σχεδιασμό της όδευσης πριν από την τοποθέτηση του καλωδίου.

Διπλωματικό μπρα ντε φερ στην Ανατολική Μεσόγειο

Σε ιδιαιτέρως έκρυθμη καμπή εισέρχονται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με τις ισορροπίες στην περιοχή να δοκιμάζονται έντονα.

Από το απόγευμα της Παρασκευής 06/11, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικής αντιπαράθεσης, η οποία πυροδοτήθηκε από την έκδοση τετράμηνης NAVTEX από την Αθήνα για την έναρξη των ερευνητικών εργασιών του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Η Τουρκία αμφισβήτησε ευθέως τις αναγγελίες της Αθήνας και της Λευκωσίας, επιχειρώντας να εξαρτήσει την εκτέλεση των ερευνών από τη δική της έγκριση.

Από την πλευρά της, η ελληνική διπλωματία ξεκαθαρίζει πως ο προγραμματισμός θα υλοποιηθεί κανονικά, υπογραμμίζοντας ότι η αδειοδότηση εμπίπτει αποκλειστικά στη δικαιοδοσία της Ελλάδας.

Η Άγκυρα επιδιώκει να ανατρέψει τον σχεδιασμό των δύο κρατών, προβάλλοντας διεκδικήσεις επί των θαλάσσιων ζωνών όπου πρόκειται να κινηθεί το πλοίο.

Η έκδοση τουρκικών αντι-NAVTEX εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο παρεμβολής, καθώς η τουρκική πλευρά επικαλείται τις δικές της θέσεις περί υφαλοκρηπίδας, ισχυριζόμενη ότι τμήματα των περιοχών ερευνών ανήκουν στη δική της θαλάσσια δικαιοδοσία.

Η Αθήνα απορρίπτει απερίφραστα την επιχειρηματολογία αυτή, επιμένοντας ότι οι διεργασίες θα προχωρήσουν βάσει του αρχικού πλάνου, χωρίς να αναγνωρίζεται κανένα δικαίωμα παρέμβασης ή μονομερούς αξίωσης στην Τουρκία.

Το μήνυμα της ελληνικής πλευράς είναι σαφές: οι τουρκικές αναγγελίες δεν επηρεάζουν ούτε ακυρώνουν τους σχεδιασμούς Ελλάδας και Κύπρου.

Για τις δύο χώρες, η ηλεκτρική διασύνδεση ξεπερνά τα όρια ενός συμβατικού ενεργειακού έργου υποδομής, καθώς συνδέεται άμεσα με την εθνική και περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια, τη στρατηγική εμβάθυνση των σχέσεών τους και την ενσωμάτωση της Κύπρου στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Ως εκ τούτου, η έκβαση της υπόθεσης προσλαμβάνει ευρύτερες γεωπολιτικές διαστάσεις.

Το κέντρο βάρους μετατοπίζεται πλέον στο επιχειρησιακό πεδίο της θάλασσας.

Εάν οι έρευνες διεξαχθούν ανεμπόδιστα, η τουρκική αμφισβήτηση θα περιοριστεί στο διπλωματικό και νομικό επίπεδο.

Στην περίπτωση όμως που επιχειρηθεί παρεμπόδιση του ερευνητικού σκάφους, η κρίση ενδέχεται να λάβει σοβαρότερη τροπή, με επιπτώσεις τόσο στις διμερείς σχέσεις όσο και στη συνολική ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Το έργο του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου καθίσταται εκ νέου το επίκεντρο μιας διαμάχης με μείζονες προεκτάσεις.

Οι επόμενες κινήσεις της Άγκυρας και η εξέλιξη των εργασιών στο πεδίο θα κρίνουν αν η ένταση θα παραμείνει στα διπλωματικά κανάλια ή αν θα μετουσιωθεί σε επιχειρησιακή αντιπαράθεση.