Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Αυτά είναι τα 14 σημεία για Ορμούζ, πυρηνικά και πακέτο 300 δισ. δολαρίων

Στη δημοσιότητα δόθηκε από την Ουάσιγκτον το επίσημο κείμενο του μνημονίου κατανόησης με την Τεχεράνη, βάζοντας τέλος στην έντονη παρασκηνιακή σεναριολογία των τελευταίων ημερών.

Το προσχέδιο της συμφωνίας, το οποίο αποτελείται από 14 βασικούς άξονες, χαράσσει την πορεία για τη σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Στις βασικές προβλέψεις ξεχωρίζουν το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα, η σταδιακή απόσυρση των αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων και η έναρξη εξειδικευμένων συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η παρουσίαση των πτυχών της συμφωνίας έγινε από ανώτατους Αμερικανούς αξιωματούχους σε παράλληλη ενημέρωση των δημοσιογράφων, την ίδια ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παραχωρούσε συνέντευξη Τύπου στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής των G7 στη Γαλλία.

Αναλυτικά, το επίσημο κείμενο που παρουσιάστηκε αναφέρει:

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν από κοινού και καλή τη πίστει στα ακόλουθα:

»1-Κατάπαυση του πυρός: Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι σύμμαχοί τους στις τρέχουσες εχθροπραξίες, συνυπογράφουν το παρόν Μνημόνιο Κατανόησης (MOU) κηρύσσοντας την άμεση και οριστική παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Δεσμεύονται αμοιβαία να μην προχωρήσουν σε καμία πολεμική ενέργεια στο μέλλον, να απέχουν από απειλές ή χρήση βίας και να εγγυηθούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επικυρώσει τη μόνιμη λήξη του πολέμου.

»2-Σεβασμός κυριαρχίας: Τα δύο μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία αλλήλων, αποφεύγοντας οποιαδήποτε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς.

»3-Χρονοδιάγραμμα: Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεσμεύονται να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία εντός 60 ημερών το αργότερο, με δικαίωμα παράτασης εφόσον υπάρξει κοινή συναίνεση.

»4-Άρση ναυτικού αποκλεισμού: Με την υπογραφή του Μνημονίου, οι ΗΠΑ ξεκινούν άμεσα τη διαδικασία άρσης του ναυτικού αποκλεισμού και των περιορισμών κατά του Ιράν, με ορίζοντα πλήρους τερματισμού τις 30 ημέρες. Στο διάστημα αυτό η ναυσιπλοΐα θα αποκατασταθεί σταδιακά στα προπολεμικά επίπεδα. Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα απομακρύνουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από περιοχές πλησίον του Ιράν εντός 30 ημερών από την υπογραφή της τελικής συμφωνίας.

»5-Στενά του Ορμούζ και ναυσιπλοΐα: Το Ιράν εγγυάται για διάστημα 60 ημερών την ασφαλή και ελεύθερη (χωρίς τέλη) διέλευση των εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα. Η εμπορική ναυσιπλοΐα επανεκκινεί αμέσως και η πλήρης αποκατάσταση θα ολοκληρωθεί εντός 30 ημερών, παράλληλα με τις απαραίτητες εργασίες αποναρκοθέτησης. Η Τεχεράνη θα ξεκινήσει συνομιλίες με το Σουλτανάτο του Ομάν και τα υπόλοιπα παράκτια κράτη για τη μελλοντική διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, βάσει του διεθνούς δικαίου.

»6-Πακέτο ανοικοδόμησης 300 δισ.: Οι ΗΠΑ, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, δεσμεύονται για τη δημιουργία ενός επενδυτικού σχεδίου ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων με σκοπό την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Οι λεπτομέρειες του μηχανισμού θα οριστικοποιηθούν στην τελική συμφωνία εντός 60 ημερών, με τις ΗΠΑ να παρέχουν όλες τις απαιτούμενες χρηματοοικονομικές άδειες.

»7-Κατάργηση κυρώσεων: Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν να ακυρώσουν κάθε μορφή κυρώσεων κατά του Ιράν (αποφάσεις Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ, Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, καθώς και μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις, πρωτογενείς και δευτερογενείς) βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος που θα οριστεί στην τελική συμφωνία.

»8-Πυρηνικό πρόγραμμα και ουράνιο: Το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να αναπτύξει ή να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού θα διευθετηθεί με κοινά αποδεκτό μηχανισμό, με ελάχιστη βάση την επιτόπου αραίωσή του υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA). Θα ακολουθήσουν συζητήσεις για τα όρια εμπλουτισμού ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς.

»9-Διατήρηση Status Quo: Μέχρι την υπογραφή της τελικής συμφωνίας, οι δύο πλευρές παγώνουν τις ενέργειές τους. Το Ιράν θα διατηρήσει σταθερό το τρέχον επίπεδο του πυρηνικού του προγράμματος και οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.

»10-Εξαγωγές πετρελαίου: Αμέσως μετά την υπογραφή και μέχρι την πλήρη άρση των κυρώσεων, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει ειδικές άδειες/εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου και παραγώγων του, καθώς και για τις συνοδευτικές τραπεζικές, ασφαλιστικές και μεταφορικές υπηρεσίες.

»11-Αποδέσμευση κεφαλαίων: Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να ξεπαγώσουν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία και κεφάλαια του Ιράν. Οι διαδικασίες θα συμφωνηθούν διμερώς και τα κεφάλαια αυτά θα είναι πλήρως διαθέσιμα για πληρωμές που θα υποδεικνύει η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν.

»12-Μηχανισμός ελέγχου: Συγκροτείται κοινός εκτελεστικός μηχανισμός παρακολούθησης που θα επιβλέπει την ορθή εφαρμογή του Μνημονού και τη συμμόρφωση των μερών με την τελική συμφωνία.

»13-Επόμενο στάδιο διαπραγματεύσεων: Μετά την υπογραφή του Μνημονίου και υπό την προϋπόθεση ότι η εφαρμογή των βασικών παραγράφων (1, 4, 5, 10 και 11) ξεκινά και εξελίσσεται απρόσκοπτα, οι δύο πλευρές θα ξεκινήσουν συνομιλίες για τα υπόλοιπα εκκρεμή ζητήματα της τελικής συμφωνίας.

»14-Επικύρωση από ΟΗΕ: Η τελική και δεσμευτική συμφωνία που θα προκύψει θα επικυρωθεί επίσημα μέσω σχετικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».