Στο στόχαστρο το πακέτο μαμούθ των 300 δισ. δολαρίων – «Μπροστά του, η συμφωνία Ομπάμα μοιάζει με ψίχουλα»

Ρεπουμπλικανικός «σεισμός» στη Γερουσία των ΗΠΑ για τη συμφωνία Τραμπ με το Ιράν

Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με τον Λευκό Οίκο βρίσκεται η κοινοβουλευτική ομάδα των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία, καθώς κορυφαία στελέχη του κόμματος εξεγείρονται ανοιχτά κατά του προσχεδίου συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ντόναλντ Τραμπ με την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με έγκυρους αναλυτές της Ουάσιγκτον, η εσωκομματική αυτή ανταρσία δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες φωνές, αλλά αγκαλιάζει το σύνολο του κατεστημένου εθνικής ασφάλειας του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, με πρωτοστάτες τους γερουσιαστές Τεντ Κρουζ, Τομ Κότον, Ρότζερ Γουίκερ και Τζον Κόρνιν.

Οι επικριτές της συμφωνίας προειδοποιούν ότι το υπό διαμόρφωση μνημόνιο προσφέρει στο Ιράν μια οικονομική «ένεση» δισεκατομμυρίων, η οποία υποσκελίζει κάθε προηγούμενη παραχώρηση της κυβέρνησης Ομπάμα.

Το γεγονός αυτό προκαλεί έντονες αντιδράσεις, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι ΗΠΑ ολοκλήρωσαν πρόσφατα μια στρατιωτική εκστρατεία βομβαρδισμών άνω των 100 ημερών, με στόχο ακριβώς την εξάρθρωση του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Κατήφεια και αμφισβήτηση πίσω από τις κλειστές πόρτες

Η αρχική επιφυλακτικότητα που καταγράφηκε την περασμένη Τετάρτη 17/06, με την ανακοίνωση της συμφωνίας, μετατράπηκε γρήγορα σε ανοιχτή αμφισβήτηση.

Όπως αποκαλύπτει το αμερικανικό δίκτυο The Hill, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές από το Καπιτώλιο, το κλίμα στις κλειστές συνεδριάσεις των Ρεπουμπλικάνων είναι ιδιαίτερα βαρύ.

«Η ατμόσφαιρα είναι κατηφής και επικρατεί παγωμάρα. Οι τεράστιες χρηματικές ροές που προβλέπει αυτή η συμφωνία για το Ιράν θα αποτελέσουν μείζον πρόβλημα», δήλωσε χαρακτηριστικά Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής.

Άλλος συνάδελφός του εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες για το αν οι συνομιλίες θα καταλήξουν τελικά σε υπογραφές, κάνοντας λόγο για βαθιά απογοήτευση στους κόλπους της παράταξης.

Το «αγκάθι» των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων

Στο επίκεντρο της πολιτικής θύελλας βρίσκεται η πρόβλεψη για τη δημιουργία ενός ταμείου ανασυγκρότησης του Ιράν, ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το αστρονομικό αυτό ποσό έχει θορυβήσει εξίσου τα παραδοσιακά «γεράκια» της εξωτερικής πολιτικής και τους πιο στενούς κοινοβουλευτικούς συμμάχους του Αμερικανού προέδρου.

Ρότζερ Γουίκερ (Πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων): Χαρακτήρισε το μνημόνιο «πλήρως αποκομμένο από τους διακηρυγμένους στόχους του Λευκού Οίκου», προσθέτοντας ότι η χρηματοδότηση αυτή κάνει τις παραχωρήσεις του Μπαράκ Ομπάμα το 2015 να μοιάζουν με ψίχουλα.

«Το ιρανικό καθεστώς δεν έχει εγκαταλείψει τον απώτερο σκοπό του, που είναι η καταστροφή των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Θα επενδύσουν και το τελευταίο σεντ σε αυτόν τον σκοπό», τόνισε.

Τεντ Κρουζ: Από τους πιο πιστούς συμμάχους του Τραμπ στη Γερουσία, πήρε σαφείς αποστάσεις, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος δέχεται «ολέθριες συμβουλές».

«Η ιστορία διδάσκει ότι το να χαρίζεις δισεκατομμύρια σε θεοκρατικούς φανατικούς που ζητούν το αίμα μας είναι μια εξαιρετικά κακή ιδέα», δήλωσε.

Μπιλ Κάσιντι: Υιοθέτησε την πιο σκληρή γραμμή, κάνοντας λόγο για «το μεγαλύτερο σφάλμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες», το οποίο επιτρέπει στο Ιράν να ανοικοδομήσει τις υποδομές του, έχοντας εμπεδώσει ότι οι απειλές του στη στρατηγική θαλάσσια οδό των Στενών του Ορμούζ αποδίδουν καρπούς.

Οι τεχνικές αδυναμίες της συμφωνίας και ο στρατιωτικός απολογισμός

Οι ανησυχίες των νομοθετών εντείνονται από τις τεχνικές παραμέτρους του κειμένου.

Η ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ διασφαλίζεται για μόλις 60 ημέρες, με το μελλοντικό καθεστώς της περιοχής να παραπέμπεται σε διμερείς διαπραγματεύσεις Ιράν-Ομάν.

Παράλληλα, δεν εισάγεται κανένας περιορισμός στον εμπλουτισμό ουρανίου, δεν θίγεται το ιρανικό πυραυλικό οπλοστάσιο και παραμένει θολό το τοπίο γύρω από τη χρηματοδότηση των εξτρεμιστικών οργανώσεων που δρουν στη Μέση Ανατολή υπό την καθοδήγηση της Τεχεράνης.

Στο στρατιωτικό σκέλος, τα δεδομένα είναι εξίσου ανησυχητικά.

Σύμφωνα με απόρρητη έκθεση της CIA, παρά τις εβδομάδες σφοδρών αμερικανικών και ισραηλινών αεροπορικών πληγμάτων, το Ιράν κατάφερε να διασώσει το 70% του πυραυλικού του αποθέματος και το 75% των κινητών εκτοξευτών του.

Στο πλαίσιο αυτό, ο γερουσιαστής Τομ Κότον (Πρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών) προειδοποίησε ότι η άρση των κυρώσεων στο πετρέλαιο θα αποφέρει στο καθεστώς έσοδα ύψους 150 έως 200 εκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως, ενώ ο Τζον Κόρνιν υπογράμμισε ότι η συμφωνία «αφήνει εκτός» το Ισραήλ, επιβάλλοντας τον τερματισμό των επιχειρήσεων στον Λίβανο τη στιγμή που η Τεχεράνη αποκτά ξανά τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει τη Χεζμπολάχ.

Πυροσβεστικές παρεμβάσεις και η οργισμένη απάντηση Τραμπ

Προκειμένου να αναχαιτιστεί το κύμα δυσαρέσκειας, ο Λευκός Οίκος ξεκίνησε έναν κύκλο κατ’ ιδίαν ενημερώσεων.

Στα θετικά για την κυβέρνηση καταγράφεται η στάση του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος, μετά από ενημέρωση από τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, παρείχε μια συγκρατημένη στήριξη, υποστηρίζοντας ότι εναλλακτική επιλογή στη διπλωματία είναι μόνο ο πόλεμος ή η διαιώνιση της υπάρχουσας κρίσης.

Αντίθετα, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να απαντήσει στους επικριτές του με τη συνήθη επιθετική του ρητορική.

Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, κατά την επιστροφή του από τη σύνοδο της G7, επιτέθηκε στους εσωκομματικούς του αντιπάλους:

«Αυτοί οι ανόητοι, που θεωρούν ότι δεν είμαι αρκετά σκληρός με το Ιράν, τη στιγμή που το Χρηματιστήριο καταγράφει ιστορικό υψηλό και οι τιμές του πετρελαίου καταρρέουν, είναι είτε ζηλιάρηδες και κακοί άνθρωποι, είτε απλώς ηλίθιοι».

Ωστόσο, οι προεδρικές βολές δεν φαίνεται να κάμπτουν τις ανησυχίες στο Καπιτώλιο.

Για την πλειονότητα των Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών, το πολιτικό και οικονομικό κόστος δεν βγαίνει: μια στρατιωτική εμπλοκή που στοίχισε τη ζωή σε 13 Αμερικανούς στρατιώτες και κόστισε πάνω από 100 δισεκατομμύρια δολάρια, κλείνει με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ενεργό και την Ουάσιγκτον να υπογράφει μια επιταγή ανασυγκρότησης μαμούθ.

Το μεγάλο ερώτημα που πλέον πλανάται στους διαδρόμους του Κογκρέσου είναι αν το υπάρχον πλαίσιο αποτελεί τη βάση εκκίνησης των διαπραγματεύσεων ή την τελική οροφή των αμερικανικών υποχωρήσεων.