Στην ψηφιακή εποχή εισέρχεται το πολιτιστικό και αρχειακό απόθεμα του Ελληνικού Ινστιτούτου Βενετίας

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα, 9 Μαρτίου, στη Μεγάλη Αίθουσα τελετών του ΕΚΠΑ, στην οδό Πανεπιστημίου, η Ημερίδα για το έργο: «Ψηφιακή Διαχείριση του εν Βενετία αρχείου του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών», που υλοποιήθηκε με στόχο τη διάσωση, ανάδειξη και διεθνή προβολή ενός μοναδικού πολιτιστικού θησαυρού του Ελληνισμού που απόκειται στη Γαληνοτάτη.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Γιάννης Λοβέρδος, ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Κώστας Βλάσης και ο τέως Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Διπλωματίας και Απόδημου Ελληνισμού, Ομ. Καθηγητής Γιάννης Χρυσουλάκης.

Μεταξύ τον ομιλητών ήταν και ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Βενετίας, Καθηγητής Βασίλειος Κουκουσάς.

Όπως τόνισαν όλοι οι ομιλητές, το έργο αφορά την ψηφιοποίηση, τεκμηρίωση και ολοκληρωμένη ψηφιακή διαχείριση του ιστορικού και πολιτιστικού αποθέματος του Ινστιτούτου, το οποίο καλύπτει τη χρονική περίοδο από τα τέλη του 15ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα.

Το πλούσιο αυτό υλικό, όπως έγγραφα, χειρόγραφοι κώδικες, φορητές εικόνες, κειμήλια και παλαίτυπα, καθίσταται ελεύθερα προσβάσιμο στο ευρύ κοινό και στην ερευνητική κοινότητα μέσω ενός ενιαίου ψηφιακού αποθετηρίου και μιας σύγχρονης ψηφιακής πύλης.

Το έργο υλοποιήθηκε με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Πρόγραμμα Ψηφιακός Μετασχηματισμός 2021-2027, ενώ δικαιούχος της πράξης ορίστηκε ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΕΛΚΕ ΑΠΘ), βάσει Προγραμματικής Συμφωνίας με το Ινστιτούτο.

Στο πλαίσιο της υλοποίησης πραγματοποιήθηκε ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση του αρχειακού και μουσειακού υλικού του Ινστιτούτου, ανάπτυξη και παραμετροποίηση ολοκληρωμένου ψηφιακού αποθετηρίου σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα τεκμηρίωσης και διαλειτουργικότητας, καθώς και δημιουργία σύγχρονης ψηφιακής πύλης για την ελεύθερη διαδικτυακή πρόσβαση στο υλικό σε τρεις γλώσσες.

Παράλληλα, αναπτύχθηκαν καινοτόμες ψηφιακές εφαρμογές, όπως εικονική περιήγηση στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων, εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (AR) για επιλεγμένα εκθέματα του Μουσείου και ειδική πολυμεσική εφαρμογή για την ψηφιακή ανάδειξη του χειρογράφου κώδικα Νο. 5 «Αλεξάνδρου Διήγησις».

Επιπλέον, αναπτύχθηκε πλατφόρμα τηλεκπαίδευσης, μέσω της οποίας το ψηφιακό περιεχόμενο θα αξιοποιείται σε δομημένες εκπαιδευτικές ενότητες για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης.

Με την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη για υπηρεσίες εικονικής υποβοήθησης, η εικονική και η επαυξημένη πραγματικότητα, το έργο φέρνει την πολιτιστική κληρονομιά του Ελληνισμού της Διασποράς στη νέα ψηφιακή εποχή, διευρύνοντας την πρόσβαση, ενισχύοντας την έρευνα και υποστηρίζοντας την πολιτιστική διπλωματία.

Κώστας Βλάσης

Σύμφωνα με τον Υφυπουργό Παιδείας, κ. Κώστα Βλάση, ο οποίος ήταν ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης, με την ολοκλήρωση του έργου αυτού: «η χώρα μας συμβάλλει ουσιαστικά στη συγκρότηση του κοινού ευρωπαϊκού και παγκόσμιου χώρου γνώσης, ενισχύοντας τη θέση της ως αξιόπιστου φορέα διαχείρισης και μετάδοσης της πολιτιστικής κληρονομιάς», καθώς και δημιουργούνται «νέες δυνατότητες για την ιστορική έρευνα και ενισχύει τη θέση του Ινστιτούτου ως διεθνούς κέντρου μελέτης της ιστορίας του Ελληνισμού κατά την βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο».

Τέλος, όπως ανέφερε στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων και της δομής του έργου, ο Επιστημονικός Υπεύθυνος του έργου, Καθηγητής Χρήστος Αραμπατζής: «η ψηφιακή διαχείριση του αρχείου της Βενετίας δεν αποτελεί το τέλος μιας διαδικασίας, αλλά την αρχή μιας νέας φάσης στην ιστορία του.

Χρήστος Αραμπατζής

»Το αρχείο εξακολουθεί να είναι φορέας μνήμης· πλέον, όμως, λειτουργεί και ως υποδομή γνώσης, ενταγμένη σε ένα ευρύτερο επιστημονικό και τεχνολογικό περιβάλλον – έτοιμη να υποστηρίξει ερωτήματα που σήμερα ακόμη δεν έχουν διατυπωθεί».