Η Βουλγαρία μπλοκάρει τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά του Ρώσου Πατριάρχη Κυρίλλου

Επιβεβαιώθηκαν πλήρως οι πληροφορίες του διεθνούς ειδησεογραφικού δικτύου Politico, σύμφωνα με τις οποίες η Βουλγαρία αρνείται να συνυπογράψει μέρος του 21ου πακέτου κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Μόσχας, εκφράζοντας την κάθετη αντίθεσή της στην περίληψη του Ρώσου Πατριάρχη Κυρίλλου στη «μαύρη λίστα».

Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η αναπληρώτρια Υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας, Βελισλάβα Πέτροβα, ξεκαθάρισε τη στάση της Σόφιας αναφέροντας χαρακτηριστικά:

«Η Βουλγαρία αντιτίθεται σε κυρώσεις συμβολικού χαρακτήρα, οι οποίες δεν ασκούν ουσιαστική οικονομική πίεση».

Η ίδια έσπευσε να προσθέσει πως τυχόν περιοριστικά μέτρα κατά του προκαθημένου της Ρωσικής Εκκλησίας θα αποδεικνύονταν «αντιπαραγωγικά», καθώς «θα καλλιεργούσαν το έδαφος για μια αντιευρωπαϊκή προπαγάνδα, με το επιχείρημα ότι η Ευρώπη παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Εκκλησίας».

Το σχόλιο της Mediapool: Η Σόφια στο κενό που άφησε ο Όρμπαν

Σε ανάλυση της αρχισυνταξίας του βουλγαρικού ενημερωτικού ιστότοπου Mediapool, η οποία διανεμήθηκε στους συνδρομητές του, επισημαίνεται ότι μετά την απώλεια της εξουσίας από τον Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία -και μαζί της, της δυνατότητας της Βουδαπέστης να ασκεί βέτο στις ευρωπαϊκές κυρώσεις- οι Βρυξέλλες αποφάσισαν να προχωρήσουν άμεσα στην απαγόρευση έκδοσης βίζας και στο πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων κορυφαίων αξιωματούχων του καθεστώτος Πούτιν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει στην επιβολή κυρώσεων κατά του Βλαντίμιρ Γκουντιάεφ (κοσμικό όνομα του Πατριάρχη Κυρίλλου), υπογραμμίζοντας ότι ο επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας «δικαιολογεί και υποστηρίζει συστηματικά τον επεκτατικό πόλεμο της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας».

Η Mediapool σχολιάζει ότι, με βάση τη γενικότερη στάση της Σόφιας απέναντι στον πόλεμο, η κίνηση αυτή δεν προκαλεί έκπληξη.

Ήδη από το 2022, κατά τις πρώτες συζητήσεις για την επιβολή κυρώσεων στον Πατριάρχη Κύριλλο, η Βουλγαρία εξέφραζε επιφυλάξεις, επικαλούμενη την ανάγκη προστασίας της θρησκευτικής ελευθερίας.

Ωστόσο, η βουλγαρική θέση παρέμενε μέχρι πρότινος στο παρασκήνιο, καθώς ο Πατριάρχης Κύριλλος και το Κρεμλίνο διέθεταν έναν σαφώς πιο θορυβώδη υπερασπιστή εντός της ΕΕ: τον πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν.

Ο Όρμπαν αντιτάχθηκε συστηματικά στην κοινή ευρωπαϊκή πολιτική έναντι της Μόσχας και στην παροχή βοήθειας προς το Κίεβο, προστατεύοντας από τις κυρώσεις τόσο τον Ρώσο Πατριάρχη όσο και σειρά Ρώσων ολιγαρχών.

Στις Βρυξέλλες, οι δημόσιες τοποθετήσεις του πρώην Προέδρου και νυν Πρωθυπουργού της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, παρακολουθούνταν εδώ και καιρό με έκδηλη ανησυχία, εν μέσω εκτιμήσεων ότι αργά ή γρήγορα θα επιχειρούσε να καλύψει το κενό του Όρμπαν εντός της Ένωσης.

Η σπουδή του να προστατεύσει τον Ρώσο ιεράρχη θεωρείται πλέον το πρώτο σαφές δείγμα γραφής.

«Πνευματικός Ηγέτης» ή μηχανισμός κρατικής προπαγάνδας;

Το δημοσίευμα της Mediapool θέτει ένα καίριο ερώτημα: Ποιον πραγματικά προστατεύει η Σόφια και τι είδους «πνευματικός ηγέτης» είναι ο Πατριάρχης Κύριλλος;

Από την ανάρρησή του στον θρόνο το 2009, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ουσιαστικά συγχωνευθεί με την απόλυτη εξουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Έχοντας εξασφαλίσει θηριώδεις κρατικές επιδοτήσεις, η ρωσική εκκλησιαστική διοίκηση μετέτρεψε τη θρησκευτική ρητορική σε βασικό πυλώνα της κρατικής προπαγάνδας, η οποία διοχετεύεται στα ελεγχόμενα Μέσα Ενημέρωσης και στα σχολικά προγράμματα, στηρίζοντας απροκάλυπτα την εισβολή στην Ουκρανία.

Ο ίδιος ο Κύριλλος εξοβελίζει και καθαιρεί κάθε διαφωνούντα εντός του κλήρου.

Αν και έχει αποφύγει μέχρι στιγμής τις κυρώσεις της ΕΕ, βρίσκεται ήδη στις λίστες κυρώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά, της Τσεχίας και της Λιθουανίας.

Η Mediapool υπενθυμίζει χαρακτηριστικές αποστροφές από κηρύγματα του Κυρίλλου προς τον Ρώσο Πρόεδρο:

«Αγαπητέ Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς! Ως Πρόεδρος της χώρας, έχετε ήδη επιτελέσει έργο που αναμφίβολα θα καταγραφεί στην ιστορία ως μια σειρά από σπουδαίες και σημαντικές πράξεις για την Πατρίδα μας».

Ο Πατριάρχης Μόσχας έχει χαρακτηρίσει την προεδρία Πούτιν «δώρο Θεού» και τον ίδιο τον Πρόεδρο -ο οποίος ευθύνεται για εκατοντάδες χιλιάδες θύματα στην Ουκρανία- «υπόδειγμα καλού και ειλικρινούς Χριστιανού».

Παράλληλα, διακηρύσσει από άμβωνος ότι οι Ρώσοι στρατιώτες που πολεμούν στην Ουκρανία δεν παραβιάζουν την εντολή «Ου φονεύσεις». Στο βιβλίο του «Για την Αγία Ρωσία: Πατριωτισμός και Πίστη», υπόσχεται στους στρατιώτες την «αιώνια ζωή» σε περίπτωση που πέσουν στο πεδίο της μάχης, καλώντας την Εκκλησία σε πλήρη «επιστράτευση» στο πλευρό του Κρεμλίνου.

Το Σοβιετικό παρελθόν και η μυθική περιουσία

Η δημοσιογραφική έρευνα φέρνει στο φως και την οικονομική επιφάνεια του Ρώσου προκαθημένου.

Το 2020, ο ερευνητικός ιστότοπος Project αποκάλυψε ότι ο Κύριλλος και οι στενοί συγγενείς του διαθέτουν ακίνητη περιουσία σε Μόσχα και Αγία Πετρούπολη, η αξία της οποίας αγγίζει τα 225 εκατομμύρια ρούβλια.

Ο Πατριάρχης μετακινείται αποκλειστικά με ιδιωτικά αεροσκάφη -μεταξύ των οποίων ένα Gulfstream G450 αξίας 43 εκατομμυρίων δολαρίων-, χρησιμοποιεί τη θαλαμηγό πολυτελείας «Παλλάς» (αξίας άνω των 4 εκατομμυρίων δολαρίων), ενώ σύμφωνα με το οικονομικό έντυπο The Bell, για χάρη του οικοδομείται ιδιωτική κατοικία κοντά στην Αγία Πετρούπολη, κόστους 2,8 δισεκατομμυρίων ρουβλίων.

Πέραν των οικονομικών, ελβετικά δημοσιεύματα (Le Matin Dimanche και Sonntagszeitung), βασισμένα σε αποχαρακτηρισμένα έγγραφα των ομοσπονδιακών αρχείων της Ελβετίας, επιβεβαιώνουν ότι κατά τη διαμονή του στη Γενεύη τη δεκαετία του 1970 -όπου εκπροσωπούσε το Πατριαρχείο Μόσχας στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών- ο «Μονσινιόρ Κύριλλος» λειτουργούσε ως πράκτορας της σοβιετικής KGB με το επιχειρησιακό ψευδώνυμο «Μιχαήλοφ».

Όπως επισημαίνει και το δίκτυο Deutsche Wele, ο Γκουντιάεφ στρατολογήθηκε στην ηλικία των 18 ετών.

Η ιλιγγιώδης ανέλιξή του (διάκονος στα 23, Μητροπολίτης στα 29, κατά παράβαση των προβλεπόμενων ηλικιακών ορίων) θεωρείται έμμεση πλην σαφέστατη απόδειξη της συνεργασίας του με τις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες, χωρίς την έγκριση των οποίων καμία προαγωγή δεν ήταν εφικτή.

Πολιτικές αντιδράσεις στη Σόφια: «Ντροπή για τη χώρα»

Η απόφαση της κυβέρνησης Ράντεφ να θέσει προσκόμματα στην ευρωπαϊκή γραμμή προκάλεσε έντονες πολιτικές αναταράξεις στη Βουλγαρία.

Ο ηγέτης του κόμματος «Συνεχίζουμε την Αλλαγή» και πρώην Υπουργός, Ασέν Βασίλεφ, δήλωσε κατηγορηματικά:

«Εάν υπήρχαν κυρώσεις κατά ενός κληρικού, ίσως το ζήτημα θα έπρεπε να είχε εξεταστεί.

»Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, πρόκειται για τον κ. Γκουντιάεφ, ο οποίος είναι υπάλληλος της KGB.

»Είναι αρκετά λογικό να επιβάλλονται κυρώσεις σε έναν υπάλληλο των ρωσικών υπηρεσιών. Δεν βλέπω κανένα πρόβλημα σε αυτό», επεσήμανε και κάλεσε την ΥΠΕΞ να εξηγήσει γιατί αμφισβητούνται οι ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όλα τα πακέτα κυρώσεων μέχρι στιγμής ήταν υπέρ της Βουλγαρίας και δεν έχουν βλάψει τη χώρα.

«Αν πρόκειται πραγματικά για συμβολικές κυρώσεις, πρέπει να δοθεί ένα σαφές μήνυμα ότι η Ρωσία είναι ο επιτιθέμενος και η Ουκρανία είναι το θύμα σε αυτόν τον πόλεμο.

»Η Ουκρανία δέχτηκε επίθεση από τη Ρωσία χωρίς λόγο, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.

»Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο της επιβλήθηκαν κυρώσεις και η Βουλγαρία υποστήριξε όλα τα πακέτα κυρώσεων», επεσήμανε ο Βασίλεφ.

Ο Βασίλεφ κάλεσε το Υπουργείο Εξωτερικών να δώσει εξηγήσεις, τονίζοντας ότι η Βουλγαρία οφείλει να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα καταδίκης του επιτιθέμενου.

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του κόμματος GERB και μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Γκεόργκι Γκεοργκίεφ, εξέφρασε την ανησυχία του για τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας:

«Μέχρι τώρα, η συνεπής βουλγαρική θέση ήταν πάντα σύμφωνη με τα συμφέροντά μας και με αυτά των ενώσεων στις οποίες είμαστε μέλη.

»Από αυτή την άποψη, η Βουλγαρία δεν έχει παραβιάσει ποτέ την ευρωπαϊκή ενότητα, ειδικά όσον αφορά θέματα που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα», τόνισε.

Υπενθύμισε ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας είναι η απάντηση της ΕΕ στον επιθετικό πόλεμο που εξαπέλυσε το Κρεμλίνο κατά της Ουκρανίας.

«Στόχος τους είναι να αποδυναμώσουν οικονομικά και πολιτικά τη Ρωσία, ώστε να μην μπορεί να συνεχίσει να διεξάγει τον επιθετικό της πόλεμο», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς από το BGNES αν ο Πατριάρχης Κύριλλος δεν είναι μόνο πνευματική αλλά και πολιτική προσωπικότητα, ένας από τους ιδεολόγους του «Ρωσικού Κόσμου» και υποστηρικτής του αντιβουλγαρικού «Σερβικού Κόσμου» και ποια είναι τα οφέλη για τη Σόφια από τη μη επιβολή κυρώσεων εναντίον του, ο Γκεοργκίεφ απάντησε:

«Εγείρεται το ερώτημα πόσο σημαντικός είναι για εμάς ο Ρώσος Πατριάρχης, το γεγονός ότι είμαστε έτοιμοι να μπλοκάρουμε ενδεχομένως ολόκληρο το 21ο πακέτο κυρώσεων, μόνο και μόνο για να μην καταλήξει στη λίστα κυρώσεων.

»Αυτό το ερώτημα απευθύνεται στο κυβερνών κόμμα, επειδή μετά την Ουγγαρία και την προηγούμενη ουγγρική κυβέρνηση, είμαστε το δεύτερο κράτος μέλος που θέτει εμπόδια όσον αφορά την ένταξη του Ρώσου Πατριάρχη.

»Ρωτάμε: είμαστε έτοιμοι να σταματήσουμε ολόκληρο το πακέτο κυρώσεων;

»Σημαίνει αυτό ότι η Βουλγαρία θα αποστασιοποιηθεί πλήρως από την πολιτική της ενότητας της ΕΕ, θα επαναλάβει τα λάθη που έκαναν προηγούμενες κυβερνήσεις κρατών μελών και θα αμφισβητήσει έντονα τη φήμη μας;».

Η παρέμβαση του Φόρουμ για τη Δημοκρατική Δράση

Σε σκληρή ανακοίνωσή του, το «Φόρουμ για τη Δημοκρατική Δράση» καλεί την κυβέρνηση να ευθυγραμμιστεί άμεσα με τις Βρυξέλλες, χαρακτηρίζοντας τη στάση της Σόφιας «προϊόν ηθικής κατάπτωσης και πολιτικής διπροσωπίας».

«Η άρνηση των επίσημων βουλγαρικών αρχών να καταδικάσουν τον βάρβαρο βομβαρδισμό του ανατολικού ορθόδοξου ιερού της Λαύρας του Κιέβου-Πετσέρσκ από το Κρεμλίνο εκφράζει κάτι περισσότερο από απλή ηθική παρακμή και πολιτική διπροσωπία.

»Ήταν σιωπηρή υποστήριξη στον επιτιθέμενο που προκάλεσε τον θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων Χριστιανών χωρίς να λάβει υπόψη κανέναν πνευματικό και θρησκευτικό κανόνα».

Το Forum συνεχίζει στη δήλωσή του: «Σε αυτό το πλαίσιο, είναι απαραίτητο να υπενθυμίσουμε την ταπεινωτική κατάσταση στην οποία περιήλθε ο ίδιος ο Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος, ακόμη και υπό την ιδιότητά του ως Αρχηγός Κράτους στις 5 Μαρτίου 2018, επέτρεψε στον εν λόγω “πατριάρχη” να κουνήσει το δάχτυλό του σε αυτόν, και επομένως στη Βουλγαρία, για το γεγονός ότι η χώρα μας δεν θέλει πλέον να είναι υποτελής του Κρεμλίνου».

Το Φόρουμ υπενθύμισε με νόημα την επίσκεψη του Πατριάρχη Κυρίλλου στη Σόφια το 2018, κατά την οποία ο Ρώσος ιεράρχης είχε επιπλήξει δημοσίως τον Πρόεδρο Ράντεφ επειδή η Βουλγαρία επέλεξε να τιμήσει όχι μόνο τους Ρώσους, αλλά και τους Ουκρανούς, Πολωνούς και Λιθουανούς στρατιώτες που έπεσαν κατά τον απελευθερωτικό πόλεμο του 1877-1878.

Αν και ο Ράντεφ είχε αντιδράσει τότε δηλώνοντας ότι ο Κύριλλος «ήρθε ως πνευματικός ηγέτης αλλά αποχώρησε ως πολιτικός», η τότε κυβέρνηση Μπορίσοφ είχε τηρήσει σιγή ιχθύος απέναντι στις προσβολές των ρωσικών κρατικών δικτύων, τα οποία χαρακτήριζαν τους Βουλγάρους «αχάριστους».

Η ανακοίνωση του Φόρουμ επαναφέρει στη μνήμη των πολιτών και την έντονα επικριθείσα κίνηση της τότε Αντιπροέδρου (και νυν Αρχηγού του Κράτους), Ιλιάνα Γιότοβα, η οποία είχε γονατίσει στην πίστα του αεροδρομίου της Σόφιας για να φιλήσει το χέρι του Ρώσου Πατριάρχη.

«Μετά την επίσημη απόφαση για το μπλοκάρισμα των κυρώσεων, ο Πρωθυπουργός Ράντεφ οφείλει να εξηγήσει στους πολίτες τι ήταν αυτό που τον ανάγκασε να ταπεινώσει εκ νέου τη χώρα διεθνώς», καταλήγει η ανακοίνωση του Φόρουμ, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα εάν η απόφαση αυτή ελήφθη κατόπιν εισηγήσεων των υπηρεσιών ασφαλείας ή μετά από παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με τον νέο Βούλγαρο Πατριάρχη Δανιήλ, γεγονός που θα παραβίαζε ευθέως τον κοσμικό χαρακτήρα του βουλγαρικού κράτους.