Ιράν: 12η νύχτα διαδηλώσεων – Ο Τραμπ κάλεσε τον ιρανικό λαό να «πιστέψει σθεναρά στην ελευθερία»

Το Ιράν διανύει τη δωδέκατη συνεχή νύχτα διαδηλώσεων σε αρκετές μεγάλες πόλεις, εν μέσω ενός εκτεταμένου κύματος αναταραχών που πυροδοτήθηκε από την οικονομική κρίση και την υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου.

Πολυάριθμα πλήθη έχουν συγκεντρωθεί στην Τεχεράνη και σε άλλες περιοχές που στο παρελθόν δεν είχαν βιώσει παρόμοια αναταραχή.

Κατά τις προηγούμενες νύχτες σημειώθηκαν βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας, γεγονός που ώθησε τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να απευθύνει προειδοποιήσεις προς την ιρανική κυβέρνηση.

Το βράδυ της Πέμπτης 08/01 προς Παρασκευή 09/01, ο Πρόεδρος Τραμπ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «πολύ σκληρά» εάν η κυβέρνηση προχωρήσει σε δολοφονίες διαδηλωτών.

Παράλληλα, η ομάδα παρακολούθησης του διαδικτύου NetBlocks αναφέρει «καθολική συσκότιση» (blackout) στη χώρα.

Οι μεγάλες αντικυβερνητικές πορείες συνεχίζονται σε όλη την επικράτεια, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας.

Τα κυριότερα σημεία της νύχτας 08/01/26 προς 09/01/26:

12η νύχτα αναταραχών: Οι διαδηλωτές παραμένουν στους δρόμους λόγω της οικονομικής εξαθλίωσης.

Ψηφιακός αποκλεισμός: Η NetBlocks επιβεβαιώνει τη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο σε εθνικό επίπεδο.

Κάλεσμα Παχλαβί: Ο Ρεζά Παχλαβί, εξόριστος γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, είχε καλέσει σε κινητοποιήσεις για απόψε.

Αντικρουόμενες αναφορές: Ενώ επαληθευμένα βίντεο δείχνουν ογκώδεις συγκεντρώσεις, τα κρατικά Μέσα Ενημέρωσης του Ιράν υποβαθμίζουν τα γεγονότα.

Σύμβολα του παρελθόντος και κρατική προπαγάνδα

Βίντεο που διασταυρώθηκαν από τις υπηρεσίες BBC Verify και BBC Persian δείχνουν διαδηλωτή στην πόλη Χοραμαμπάντ, στη δυτική επαρχία Λορεστάν, να υψώνει τη σημαία με τον Λέοντα και τον Ήλιο σε κεντρική πλατεία, υπό τις ιαχές του πλήθους.

Οι διαδηλωτές ακούγονται να φωνάζουν στα περσικά «Ζήτω ο Βασιλιάς», μια σαφής αναφορά στη μοναρχία των Παχλαβί πριν από το 1979.

Η συγκεκριμένη σημαία παραμένει ισχυρό σύμβολο για τους πολέμιους της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Στον αντίποδα, τα κρατικά ελεγχόμενα κανάλια μεταδίδουν πλάνα από άδειους δρόμους σε πόλεις όπως το Σιράζ, το Ισφαχάν, το Σαναντάτζ και το Μπουσέρ, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση είναι ομαλή.

Για την Τεχεράνη, τα κρατικά Μέσα κάνουν λόγο για περιορισμένο αριθμό «ταραχοποιών».

Στο Ισφαχάν, ερευνώνται αναφορές για πυρκαγιά στα γραφεία του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα IRIB.

Η ανάλυση δορυφορικών εικόνων επιβεβαίωσε ότι η φωτιά εκδηλώθηκε στις εγκαταστάσεις της «Λέσχης Νέων Δημοσιογράφων», θυγατρικής του IRIB, χωρίς ωστόσο να είναι σαφή τα αίτια ή η ύπαρξη τραυματισμών.

Απολογισμός θυμάτων και οικονομικό υπόβαθρο

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου στην Τεχεράνη με αφορμή την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος. Το πρωί της Πέμπτης 08/01, το BBC Persian μετέδωσε ότι περισσότερες από 50 πόλεις σε κουρδικές περιοχές συμμετείχαν σε απεργία.

Η οργάνωση HRANA, με έδρα τις ΗΠΑ, αναφέρει ότι τουλάχιστον 34 διαδηλωτές και 4 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ οι συλλήψεις αγγίζουν τις 2.200.

Το BBC Persian έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 22 ατόμων.

Αν και το Ιράν έχει ιστορικό διαδηλώσεων, η παρούσα συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη.

Πέρα από τις κυρώσεις, πολλοί Ιρανοί καταγγέλλουν ότι αξιωματούχοι πλουτίζουν μέσω δικτύων ξεπλύματος χρήματος.

Επιπλέον, ο πόλεμος 12 ημερών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ το καλοκαίρι του 2025 αποτέλεσε σημείο καμπής, καθώς η άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ και τα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις αποδυνάμωσαν το αφήγημα του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ περί εθνικής ασφάλειας.

Η προειδοποίηση Τραμπ

Σε συνέντευξή του στον συντηρητικό ραδιοφωνικό παραγωγό Χιου Χιούιτ, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε:

«Τους κατέστησα σαφές ότι αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους, κάτι που συνηθίζουν να κάνουν στις ταραχές τους, θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά. Θα πληρώσουν το τίμημα της κολάσεως».

Ο Αμερικανός Πρόεδρος κάλεσε τον λαό του Ιράν να «πιστέψει σθεναρά στην ελευθερία», ασκώντας δριμεία κριτική στο τρέχον καθεστώς.

Η NetBlocks επισημαίνει ότι η καθολική διακοπή του διαδικτύου παρεμποδίζει το δικαίωμα των πολιτών στην επικοινωνία σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς οι διαδηλώσεις επεκτείνονται από το νησί Κις στον νότο μέχρι το Αρνταμπίλ στον βορρά, στρεφόμενες πλέον ευθέως κατά του Ανώτατου Ηγέτη.