ΗΠΑ και Ιράν δεν μπορούν να συμφωνήσουν για συνομιλίες – Η ένταση στο ζενίθ

Το Ιράν απαίτησε οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα να διεξαχθούν στο Ομάν αντί για την Τουρκία, καθώς και ο σκοπός να περιοριστεί σε διμερείς διαπραγματεύσεις αποκλειστικά για πυρηνικά ζητήματα, δήλωσε περιφερειακή πηγή την Τρίτη 03/02, θέτοντας σε αμφιβολία την πραγματοποίηση της προγραμματισμένης συνάντησης.

Η προσπάθεια της Τεχεράνης να αλλάξει τον τόπο και την ημερήσια διάταξη των συνομιλιών, που είχαν προγραμματιστεί για την Παρασκευή 06/02 στην Κωνσταντινούπολη, ήρθε εν μέσω κλιμακούμενης έντασης, καθώς οι ΗΠΑ ενισχύουν τις δυνάμεις τους στη Μέση Ανατολή.

Περιφερειακοί δρώντες πιέζουν για την επίλυση ενός αδιεξόδου που έχει οδηγήσει σε εκατέρωθεν απειλές για αεροπορικές επιδρομές και φόβους για κλιμάκωση σε έναν ευρύτερο πόλεμο.

Ο αμερικανικός στρατός κατέρριψε την Τρίτη 03/02 ένα ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) που πλησίασε «επιθετικά» το αεροπλανοφόρο «Abraham Lincoln» στην Αραβική Θάλασσα, όπως ανακοινώθηκε σε περιστατικό που μετέδωσε πρώτο το πρακτορείο Reuters.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι με τα μεγάλα αμερικανικά πολεμικά πλοία να κατευθύνονται προς το Ιράν, «άσχημα πράγματα» πιθανότατα θα συμβούν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία.

«Θέλουν να αλλάξουν το σχήμα, θέλουν να αλλάξουν το εύρος», δήλωσε περιφερειακός διπλωμάτης με γνώση των ιρανικών αιτημάτων.

«Θέλουν να συζητήσουν μόνο τον πυρηνικό φάκελο με τους Αμερικανούς, ενώ οι ΗΠΑ θέλουν να συμπεριλάβουν και άλλα θέματα, όπως τους (βαλλιστικούς) πυραύλους και τις δραστηριότητες των ιρανικών πληρεξουσίων στην περιοχή».

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε στο Fox News την Τρίτη 03/02 ότι οι συνομιλίες με το Ιράν εξακολουθούν να είναι προγραμματισμένες για αργότερα αυτή την εβδομάδα.

Πηγή με γνώση της κατάστασης ανέφερε ότι ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, πρόκειται να συμμετάσχει στις συνομιλίες, μαζί με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Αναμενόταν επίσης η συμμετοχή υπουργών από αρκετές άλλες χώρες της περιοχής.

Ιρανική διπλωματική πηγή δήλωσε νωρίτερα ότι η οπτική της Τεχεράνης για τις συνομιλίες δεν είναι ούτε αισιόδοξη ούτε απαισιόδοξη, προσθέτοντας ότι οι αμυντικές ικανότητες της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι μη διαπραγματεύσιμες και ότι η χώρα είναι έτοιμη για κάθε σενάριο.

«Μένει να φανεί αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να διεξάγουν σοβαρές, προσανατολισμένες σε αποτελέσματα διαπραγματεύσεις ή όχι», ανέφερε η πηγή.

Η στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ ακολουθεί τις διαδηλώσεις στο Ιράν

Η ενίσχυση των αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν έπεται της βίαιης καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων τον περασμένο μήνα.

Ο Τραμπ, ο οποίος απέφυγε την τελευταία στιγμή να πραγματοποιήσει τις απειλές του για παρέμβαση, απαίτησε έκτοτε πυρηνικές παραχωρήσεις από το Ιράν και έστειλε στόλο στις ακτές του.

Δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το Ιράν «συζητά σοβαρά», ενώ ο κορυφαίος αξιωματούχος ασφαλείας της Τεχεράνης, Αλί Λαριτζανί, είπε ότι οι διευθετήσεις για τις διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη.

Προτεραιότητα της διπλωματικής προσπάθειας είναι η αποφυγή της σύγκρουσης και η αποκλιμάκωση της έντασης, δήλωσε δεύτερος περιφερειακός αξιωματούχος στο Reuters.

Περιφερειακές δυνάμεις, όπως το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προσκλήθηκαν επίσης.

Ωστόσο, δεδομένων των τελευταίων απαιτήσεων του Ιράν, παραμένει ασαφές εάν η συμμετοχή τους θα πραγματοποιηθεί.

Σύμφωνα με έξι νυν και πρώην Ιρανούς αξιωματούχους, η ηγεσία του Ιράν ανησυχεί όλο και περισσότερο ότι ένα αμερικανικό πλήγμα θα μπορούσε να κλονίσει την εξουσία της, ωθώντας το ήδη εξοργισμένο κοινό πίσω στους δρόμους.

Αξιωματούχοι ανέφεραν στον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ ότι η λαϊκή οργή για την καταστολή του περασμένου μήνα -την πιο αιματηρή από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979- έχει φτάσει σε σημείο όπου ο φόβος δεν λειτουργεί πλέον ως αποτρεπτικός παράγοντας.

Εν μέσω υψηλής έντασης, ένα ιρανικό drone τύπου Shahed-139 που πετούσε προς το αεροπλανοφόρο «Abraham Lincoln» με «ασαφή πρόθεση» καταρρίφθηκε από αμερικανικό μαχητικό F-35.

Η αποστολή του Ιράν στον ΟΗΕ αρνήθηκε να σχολιάσει. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε ένα ακόμη περιστατικό την Τρίτη στα Στενά του Ορμούζ, όπου δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) παρενόχλησαν εμπορικό πλοίο με αμερικανική σημαία και πλήρωμα.

Τον Ιούνιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν ιρανικούς πυρηνικούς στόχους, συμμετέχοντας στο κλείσιμο μιας 12ήμερης ισραηλινής εκστρατείας βομβαρδισμών.

Έκτοτε, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι εργασίες εμπλουτισμού ουρανίου έχουν σταματήσει.

Ιρανικές πηγές ανέφεραν στο Reuters την περασμένη εβδομάδα ότι ο Τραμπ έθεσε τρεις προϋποθέσεις για την επανέναρξη των συνομιλιών: μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου στο Ιράν, περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και τερματισμό της υποστήριξης σε περιφερειακούς πληρεξουσίους.

Το Ιράν θεωρεί τα αιτήματα αυτά απαράδεκτη παραβίαση της κυριαρχίας του, αν και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το πυραυλικό πρόγραμμα αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο.

Ένας Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε: «Η διπλωματία συνεχίζεται.

»Για να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες, το Ιράν λέει ότι δεν πρέπει να υπάρχουν προϋποθέσεις και ότι είναι έτοιμο να δείξει ευελιξία στον εμπλουτισμό ουρανίου, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης 400 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU)».

Η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης έχει εξασθενήσει από τις επιθέσεις του Ισραήλ στους πληρεξουσίους της -από τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ μέχρι τους Χούτι και τις πολιτοφυλακές στο Ιράκ- καθώς και από την ανατροπή του στενού συμμάχου του Ιράν, πρώην προέδρου της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ.

Οι ΗΠΑ απορρίπτουν το αίτημα του Ιράν για αλλαγή τοποθεσίας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενημέρωσαν το Ιράν την Τετάρτη 04/02 ότι δεν θα συμφωνήσουν στις απαιτήσεις της Τεχεράνης για αλλαγή της τοποθεσίας και της μορφής των συνομιλιών, μετέδωσε το Axios.

Νωρίτερα την Τετάρτη, το πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι ο Αραγτσί και ο Γουίτκοφ θα είχαν έμμεσες συνομιλίες στο Μουσκάτ του Ομάν, με επίκεντρο αποκλειστικά το πυρηνικό πρόγραμμα και την άρση των κυρώσεων.

Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες για συνάντηση, αλλά οποιαδήποτε συζήτηση πρέπει να περιλαμβάνει το πυραυλικό πρόγραμμα, την υποστήριξη στην τρομοκρατία και τη μεταχείριση του ιρανικού λαού.

«Αυτό είναι κάτι που ακόμη διευθετείται», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην τοποθεσία των συνομιλιών.

Η ένταση παραμένει στο ζενίθ, με την Τεχεράνη να αναγνωρίζει πάνω από 3.000 θανάτους κατά τη διάρκεια των πρόσφατων ταραχών, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η HRANA, ανεβάζουν τον επιβεβαιωμένο αριθμό των νεκρών σε 6.872, προειδοποιώντας ότι ο πραγματικός απολογισμός είναι πιθανότατα πολύ υψηλότερος.