Ποιος ηγείται πραγματικά του ιρανικού καθεστώτος;

Με τον Αλί Χαμενεΐ νεκρό και τον γιο του, Μοτζταμπά, στο περιθώριο λόγω τραυματισμών και απειρίας, μια αποκεντρωμένη ομάδα σκληροπυρηνικών αξιωματούχων μάχεται πλέον για τον έλεγχο του ιρανικού καθεστώτος.

Η εξόντωση του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ πριν από τρεις εβδομάδες βύθισε το ιρανικό καθεστώς σε μια ιστορική κρίση ηγεσίας, αφήνοντας ένα επικίνδυνο κενό εξουσίας στην κορυφή του κράτους.

Παρόλο που ο γιος του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ανακηρύχθηκε επίσημα διάδοχός του πριν από δέκα ημέρες, ειδικοί εκτιμούν ότι δεν κυβερνά ουσιαστικά τη χώρα, λόγω έλλειψης εμπειρίας αλλά και σοβαρών τραυματισμών που υπέστη κατά τα πρώτα πλήγματα του πολέμου.

Αυτό το κενό ανάγκασε μια αποκεντρωμένη και εξαιρετικά εξτρεμιστική ομάδα στρατιωτικών και πολιτικών προσώπων να αναλάβει τα ηνία, οδηγώντας σε εσωτερικές τριβές και σε μια κατακερματισμένη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Καθώς ο πόλεμος εντείνεται, η απουσία μιας ενιαίας, αδιαμφισβήτητης φωνής στην Τεχεράνη προκαλεί ρωγμές σε ένα σύστημα που προηγουμένως ήταν δομημένο στην απόλυτη υπακοή σε έναν και μόνο ηγέτη.

Οι νέοι πρωταγωνιστές της εξουσίας

Ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, ειδικός σε θέματα Ιράν από το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, εξηγεί ότι η τρέχουσα κατάσταση είναι πρωτοφανής για την Ισλαμική Δημοκρατία.

«Δεν είναι σαφές ποιος λαμβάνει την τελική απόφαση στο Ιράν σήμερα», σημειώνει, περιγράφοντας ένα σύστημα όπου διαφορετικές φωνές ωθούν τα πράγματα προς αντικρουόμενες κατευθύνσεις.

Μεταξύ των πλέον εξεχόντων προσώπων που καλύπτουν αυτή τη στιγμή το κενό είναι ο Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου.

Ως πρώην υψηλόβαθμος αξιωματικός των Φρουρών της Επανάστασης και πρώην Δήμαρχος της Τεχεράνης, ο Καλιμπάφ γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ της στρατιωτικής ελίτ και του πολιτικού κατεστημένου.

Η πρόσφατη δέσμευσή του για αντίποινα μετά τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, η οποία ακολουθήθηκε από άμεση εκτόξευση πυραύλων, αποτελεί απόδειξη της σημαντικής επιρροής του στην τρέχουσα πολιτική.

Στο στρατιωτικό μέτωπο ηγείται ο Αχμάντ Βαχιντί, ο νέος αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης.

Ο Βαχιντί, ο οποίος έχει διατελέσει Υπουργός Εσωτερικών και Άμυνας, αντικατέστησε τον Μοχαμάντ Πακπούρ μετά την εξόντωση του τελευταίου.

Αναλυτές περιγράφουν τον Βαχιντί ως ακόμη πιο ριζοσπαστικό από τους προκατόχους του, καθιστώντας τον κεντρικό και επικίνδυνο πρόσωπο στη διαχείριση του πολέμου κατά του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πλαισιώνεται από τον Αλί Αμπντολαχί, συντονιστή των ενόπλων δυνάμεων, ο οποίος είναι γνωστός για την ακραία αντιαμερικανική ρητορική του, και τον Μοχσέν Ρεζαΐ, βετεράνο διοικητή και ανώτερο σύμβουλο με ιστορικό εμπλοκής στη διεθνή τρομοκρατία.

Διπλωμάτες στο περιθώριο και κλιμάκωση του εξτρεμισμού

Ενώ ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί συνεχίζουν τις επαφές με ηγέτες της Δύσης και του Κόλπου, η πραγματική τους επίδραση στην ιρανική πολιτική θεωρείται αμελητέα.

Ο Πεζεσκιάν περιγράφεται από ειδικούς ως ο πιο αδύναμος πρόεδρος στην ιστορία του Ιράν, χωρίς καμία ουσιαστική εξουσία πάνω στη στρατιωτική στρατηγική ή τη λήψη αποφάσεων για τις πολεμικές επιχειρήσεις.

Αυτό αφήνει τη χώρα στα χέρια των πιο ριζοσπαστικών στοιχείων των Φρουρών της Επανάστασης.