ΗΠΑ: Ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν μετά το ναυάγιο των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την έναρξη πλήρους ναυτικού αποκλεισμού όλων των πλοίων που εισέρχονται και εξέρχονται από τα ιρανικά λιμάνια και τις παράκτιες περιοχές από τη Δευτέρα 13/04.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την αποτυχία των συνομιλιών του Σαββατοκύριακου για την επίτευξη συμφωνίας τερματισμού του πολέμου με το Ιράν, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την εύθραυστη εκεχειρία δύο εβδομάδων.

Οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ, οι οποίες διήρκεσαν από το Σάββατο 11/04 έως νωρίς την Κυριακή 12/04, αποτέλεσαν την πρώτη απευθείας συνάντηση ΗΠΑ-Ιράν σε διάστημα πλέον της δεκαετίας, καθώς και τις συνομιλίες στο υψηλότερο επίπεδο από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Η διπλωματική προσπάθεια ξεκίνησε λίγες ημέρες μετά την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός την περασμένη Τρίτη 07/04, με στόχο τον τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων έξι εβδομάδων που κόστισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους στον Κόλπο, στραγγάλισαν τον ενεργειακό εφοδιασμό και προκάλεσαν φόβους για μια ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) διευκρίνισε ότι ο αποκλεισμός, που ξεκινά στις 10 π.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ) ή ώρα Ελλάδος 17.00 (5 μ.μ.) της Δευτέρας 13/04, θα επιβληθεί «αμερόληπτα έναντι σκαφών όλων των εθνών που προσεγγίζουν ή αποχωρούν από ιρανικούς λιμένες, συμπεριλαμβανομένων όλων των εγκαταστάσεων στον Αραβικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν».

Σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό, δεν θα παρεμποδίζονται τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ με προορισμό ή προέλευση λιμένες εκτός Ιράν, ενώ θα παρασχεθούν περαιτέρω πληροφορίες στους εμπορικούς ναυτιλλομένους μέσω επίσημης αναγγελίας.

Παρέμβαση Τραμπ και απειλές για «καταστροφή»

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε τη Δευτέρα 13/04 μέσω της πλατφόρμας Truth Social τη δήλωση του στρατού.

Ήδη από την Κυριακή 12/04, ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα αναχαιτίζουν κάθε σκάφος στα διεθνή ύδατα που έχει καταβάλει τέλη διέλευσης στο Ιράν.

«Κανείς που πληρώνει παράνομα διόδια δεν θα έχει ασφαλή διέλευση στην ανοιχτή θάλασσα», έγραψε ο Τραμπ στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, προσθέτοντας:

«Οποιοσδήποτε Ιρανός πυροβολήσει εναντίον μας ή εναντίον ειρηνικών σκαφών, θα σταλεί στην κόλαση!».

Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα ξεκινήσει την καταστροφή ναρκών που πόντισαν οι Ιρανοί στα Στενά του Ορμούζ, ένα σημείο-κλειδί από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού.

Παρά το γεγονός ότι το Σάββατο 11/04 τρία υπερδεξαμενόπλοια φορτωμένα με πετρέλαιο διήλθαν από τα Στενά, τη Δευτέρα 13/04 τα τάνκερ απέφευγαν τη θαλάσσια οδό ενόψει του αποκλεισμού.

Οι τιμές του αργού πετρελαίου σημείωσαν άλμα άνω του 7%, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια ανά βαρέλι στις ασιατικές αγορές, ενώ το δολάριο ενισχύθηκε και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών μετοχών υποχώρησαν.

«Ο Τραμπ επιδιώκει μια γρήγορη λύση», σχολίασε η Ντάνα Στρούλ, πρώην ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου επί κυβέρνησης Μπάιντεν, που πλέον εργάζεται στο Ινστιτούτο της Ουάσινγκτον για την Πολιτική στην Εγγύς Ανατολή.

«Η πραγματικότητα είναι ότι αυτή η αποστολή είναι δύσκολο να εκτελεστεί μονομερώς και πιθανότατα μη βιώσιμη μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα».

Τεχεράνη: «Κανένα δίδαγμα δεν έγινε μάθημα»

Μετά τις δηλώσεις Τραμπ, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε προσέγγιση στρατιωτικών σκαφών στα στενά θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας και θα αντιμετωπιστεί με σκληρότητα, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο επικίνδυνης κλιμάκωσης.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν απέρριψε την έκκληση της Ουάσινγκτον για τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, τη διάλυση των βασικών εγκαταστάσεων και τη μεταφορά του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.

Επίσης, η Τεχεράνη αρνήθηκε να σταματήσει τη χρηματοδότηση της Χαμάς, της Χεζμπολάχ και των Χούτι, καθώς και να ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.

Τα ιρανικά Μέσα Ενημέρωσης ανέφεραν ότι υπήρξε σύγκλιση σε ορισμένα θέματα, όμως τα Στενά και το πυρηνικό πρόγραμμα παρέμειναν τα κύρια σημεία τριβής.

Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι το Ιράν βρέθηκε αντιμέτωπο με «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, συνεχή μετακίνηση των στόχων και αποκλεισμό», ενώ βρισκόταν ελάχιστα πριν από την υπογραφή ενός «Μνημονίου Συνεργασίας στο Ισλαμαμπάντ».

«Κανένα δίδαγμα δεν έγινε μάθημα», πρόσθεσε.

«Η καλή θέληση γεννά καλή θέληση. Η έχθρα γεννά έχθρα».

Ακόμα και αν η εκεχειρία διατηρηθεί, αναλυτές εκτιμούν ότι θα απαιτηθεί χρόνος για την εξομάλυνση της ροής ενέργειας, γεγονός που συνεπάγεται υψηλότερες τιμές καυσίμων και πληθωριστικές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Ο Τραμπ, μιλώντας στην εκπομπή «Sunday Briefing» του Fox News, παραδέχθηκε ότι οι τιμές πετρελαίου και βενζίνης ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Ο Πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, ανάρτησε χάρτη με τις τιμές της βενζίνης στην περιοχή της Ουάσιγκτον, σχολιάζοντας ειρωνικά:

«Απολαύστε τις τρέχουσες τιμές. Με τον λεγόμενο “αποκλεισμό”, σύντομα θα νοσταλγείτε τη βενζίνη των 4 και 5 δολαρίων».

Συνέχιση των διαπραγματεύσεων;

Παρά την ένταση, ο Τραμπ δήλωσε ότι πιστεύει πως το Ιράν θα συνεχίσει να διαπραγματεύεται, χαρακτηρίζοντας τις συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ «πολύ φιλικές».

«Πιστεύω ότι θα επιστρέψουν στο τραπέζι, γιατί κανείς δεν μπορεί να είναι τόσο ανόητος ώστε να λέει “θέλουμε πυρηνικά όπλα”, τη στιγμή που δεν έχουν κανένα χαρτί στα χέρια τους», ανέφερε.

Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν τον απασχολεί αν ένα «απελπισμένο» Ιράν επιστρέψει στις συνομιλίες.

«Αν δεν γυρίσουν, δεν έχω πρόβλημα», δήλωσε στους δημοσιογράφους το βράδυ της Κυριακής 12/04.

Ο Kαλιμπάφ απέδωσε την ευθύνη στις ΗΠΑ για την αποτυχία οικοδόμησης εμπιστοσύνης, παρά τις «προοδευτικές πρωτοβουλίες» της ιρανικής πλευράς.

Ο Πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, τόνισε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει μια «ισορροπημένη και δίκαιη συμφωνία».

«Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιστρέψουν στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, η επίτευξη συμφωνίας δεν είναι μακριά», κατέληξε.