Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: «Είχα διαφορετική γνώμη» – Το παρασκήνιο της ιρανικής έγκρισης στη συμφωνία με τις ΗΠΑ

Με ένα προσεκτικά διατυπωμένο γραπτό ανακοινωθέν προς τα κρατικά Μέσα Ενημέρωσης, ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έσπασε την παρατεταμένη σιωπή του, προσφέροντας την πρώτη επίσημη αποτίμηση της Τεχεράνης για το αμφιλεγόμενο μνημόνιο συνεννόησης 14 σημείων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο μήνυμά του, ο Χαμενεΐ επιβεβαίωσε ότι ενέκρινε τη συμφωνία με σαφείς επιφυλάξεις, ενώ επιχείρησε να αντιστρέψει το αφήγημα, αποδίδοντας την υπογραφή της συνθήκης από τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, σε «πολιτική και οικονομική αδυναμία» της Ουάσιγκτον.

Η παρέμβαση του Ιρανού θρησκευτικού ηγέτη ακολούθησε αμέσως μετά την επίσημη επικύρωση του διπλωματικού εγγράφου από τον Λευκό Οίκο, η οποία πραγματοποιήθηκε ψηφιακά κατά τη διάρκεια στάσης του Προέδρου των ΗΠΑ στο Παρίσι, θέτοντας το νέο πλαίσιο σε άμεση ισχύ.

Επιλέγοντας τη γραπτή δήλωση αντί μιας τηλεοπτικής εμφάνισης, ο Χαμενεΐ επεδίωξε να ελέγξει τις εσωτερικές και περιφερειακές εντυπώσεις μετά την αιφνίδια άρση των κυρώσεων οικονομικής ανάσχεσης.

«Κατ’ αρχήν, είχα διαφορετική γνώμη», παραδέχθηκε ο Χαμενεΐ, αποκαλύπτοντας τις έντονες διαφωνίες που προηγήθηκαν στα ανώτατα κλιμάκια του καθεστώτος, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για τη μη διάδοση των πυρηνικών.

«Έδωσα όμως την έγκρισή μου κατόπιν διαβεβαίωσης του Προέδρου, υπό την ιδιότητά του ως επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού και του μετώπου της αντίστασης».

Αξιοσημείωτη είναι η παντελής έλλειψη αναφοράς από πλευράς του Ανώτατου Ηγέτη στα εξαιρετικά προσοδοφόρα οικονομικά ανταλλάγματα της συμφωνίας, όπως η άρση του ενεργειακού αποκλεισμού και η αποδέσμευση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ιρανικά κεφάλαια.

Περιφερειακές αντιδράσεις και ισραηλινός συναγερμός

Η παράλειψη αυτή, σε συνδυασμό με τους όρους της συμφωνίας, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στη Μέση Ανατολή.

Διεθνείς αναλυτές κατηγορούν την Ουάσιγκτον για απεμπόληση μιας στρατηγικής αποτροπής δεκαετιών με αντάλλαγμα απλές, μη επαληθεύσιμες υποσχέσεις.

Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του εξέχοντος πολιτικού σχολιαστή από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Αμτζάντ Τάχα, ο οποίος τόνισε ότι ο Λευκός Οίκος υποσχέθηκε μια προσωρινή διευθέτηση, αλλά τελικά «κλόνισε την εμπιστοσύνη των συμμάχων του».

Την ίδια στιγμή, η γεωπολιτική αναταραχή μεταφέρεται στο πεδίο της άμυνας. Παρά τις δηλώσεις του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ για έναρξη 60ήμερης εκεχειρίας και τις συστάσεις προς το Ισραήλ να επιδείξει αυτοσυγκράτηση στον Λίβανο, η Ιερουσαλήμ προχωρά σε κινήσεις θωράκισης έναντι μιας πιθανής κατάρρευσης της διπλωματικής αυτής αρχιτεκτονικής.

Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Ισραήλ, Εγιάλ Ζαμίρ, εξέδωσε κατεπείγουσα επιχειρησιακή οδηγία προς τις ένοπλες δυνάμεις (IDF) για την οριστικοποίηση σχεδίων έκτακτης ανάγκης. Τα σενάρια αυτά περιλαμβάνουν:

Την άμεση επανάληψη των ευρείας κλίμακας χερσαίων επιχειρήσεων στον Λίβανο.

Το ενδεχόμενο ενός απευθείας, μονομερούς στρατιωτικού πλήγματος εναντίον των πυρηνικών υποδομών του Ιράν.