Η ντροπή του σοσιαλισμού ο «φιλελές» Πέδρο Σάντσεθ βουλιάζει στα σκάνδαλα

Ο Πέδρο Σάντσεθ επισπεύδει την προσφυγή στις κάλπες, την ώρα που η κυβέρνησή του βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ιδιαίτερα βαρύ πολιτικό και δικαστικό φορτίο.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη Δευτέρα 05/10 τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών στις 29 Νοεμβρίου, επιλέγοντας να μετατρέψει την κρίση γύρω από τη στεγαστική πολιτική σε κεντρικό πεδίο της προεκλογικής αναμέτρησης, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να περιορίσει τις συνέπειες από τις υποθέσεις διαφθοράς που αγγίζουν πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος.

Η απόφαση του Σάντσεθ ήρθε λίγες ημέρες μετά την αποτυχία της κυβέρνησής του να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική έγκριση για μέτρα που είχαν παρουσιαστεί ως απάντηση στην οξύτατη στεγαστική κρίση.

Η εξέλιξη αποτέλεσε σημαντικό πλήγμα για μια κυβέρνηση μειοψηφίας, η οποία στηρίζεται σε ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο κοινοβουλευτικό τοπίο.

Ο πρωθυπουργός επιχειρεί τώρα να μεταφέρει το βάρος της προεκλογικής συζήτησης στο κόστος της στέγασης, ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει έντονες κοινωνικές αντιδράσεις.

Οι κινητοποιήσεις εντάθηκαν μετά την πολυσυζητημένη έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ στη Μαδρίτη, η οποία εξελίχθηκε σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης και προκάλεσε πανεθνικές διαμαρτυρίες.

Στο επίκεντρο η Μπεγκόνια Γκόμεθ

Πίσω όμως από τη στεγαστική ατζέντα παραμένει ένα πολύ πιο δύσκολο ζήτημα για τον Ισπανό πρωθυπουργό: οι δικαστικές υποθέσεις που έχουν πλήξει το περιβάλλον του, με την υπόθεση της συζύγου του, Μπεγκόνια Γκόμεθ, να αποτελεί μία από τις πλέον ευαίσθητες.

Η σύζυγος του Σάντσεθ πρόκειται να οδηγηθεί σε δίκη ενώπιον δικαστηρίου με ενόρκους για δύο φερόμενα αδικήματα, την εμπορία επιρροής και την υπεξαίρεση δημόσιων πόρων.

Η υπόθεση αφορά, μεταξύ άλλων, τη δραστηριότητά της στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης και τις σχέσεις της με επιχειρηματικά πρόσωπα.

Η δικαστική περιπέτεια της Γκόμεθ έχει ήδη εξελιχθεί σε σημαντικό πολιτικό βάρος για τον Σάντσεθ.

Η διαδικασία ξεκίνησε έπειτα από καταγγελία και επί δύο και πλέον χρόνια εξετάστηκαν διαφορετικές πτυχές της υπόθεσης.

Αρχικά ο δικαστής είχε αποδώσει στη Γκόμεθ περισσότερα αδικήματα, όμως η Audiencia Provincial της Μαδρίτης περιόρισε τελικά την υπόθεση σε δύο.

Η υπόθεση, πάντως, παραμένει ανοιχτή και η απόφαση για την έναρξη της δίκης προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό μέτωπο στην προεκλογική περίοδο του Σάντσεθ.

Η κατηγορία και η δικαστική διαδικασία δεν αποτελούν καταδίκη, ενώ η ίδια η Γκόμεθ αρνείται οποιαδήποτε παράνομη συμπεριφορά.

Και άλλες υποθέσεις διαφθοράς στο περιβάλλον του Σάντσεθ

Η υπόθεση της συζύγου του δεν είναι η μοναδική που επιβαρύνει την κυβέρνηση και το PSOE.

Δύο πρώην στενοί συνεργάτες του πρωθυπουργού στο Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα έχουν βρεθεί επίσης στο επίκεντρο ερευνών για υποθέσεις διαφθοράς.

Παράλληλα, δικαστική έρευνα έχει αγγίξει και τον πρώην πρωθυπουργό Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο, μια προσωπικότητα με σημαντική επιρροή στο PSOE και πολιτικό σύμμαχο του Σάντσεθ.

Ο Θαπατέρο έχει τεθεί υπό έρευνα στην υπόθεση της αεροπορικής εταιρείας Plus Ultra για οργάνωση εγκληματικής ομάδας, εμπορία επιρροής και πλαστογραφία εγγράφων.

Η υπόθεση αφορά καταγγελίες για παράνομες προμήθειες και την αξιοποίηση επιρροής γύρω από τη διάσωση της εταιρείας με 53 εκατομμύρια ευρώ δημόσιου χρήματος. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες.

Το πιο επικίνδυνο πολιτικά σενάριο για τον Σάντσεθ θα ήταν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που συνοδεύουν τις σχετικές έρευνες, να ανοίξει δικαστική έρευνα για το ίδιο το PSOE ως νομικό πρόσωπο πριν από τις εκλογές.

Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα σήμαινε αυτομάτως αποκλεισμό του κόμματος από την εκλογική διαδικασία, θα αύξανε όμως σημαντικά την πολιτική πίεση γύρω από τις υποθέσεις διαφθοράς και, σε περίπτωση μελλοντικής καταδίκης, θα μπορούσε να οδηγήσει και σε κυρώσεις για το κόμμα.

Η μεταναστευτική πίεση και η εύθραυστη κυβέρνηση

Στο ήδη βαρύ πολιτικό σκηνικό προστίθεται και το μεταναστευτικό. Η κυβέρνηση του Σάντσεθ έχει δεχθεί έντονη κριτική μετά τη μεγάλη άφιξη παράνομων μεταναστών στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική, εξέλιξη που επηρέασε και την εικόνα της στις δημοσκοπήσεις.

Παράλληλα, η κυβερνητική πλειοψηφία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.

Από την επιστροφή του στην εξουσία, ο Σάντσεθ έχει στηριχθεί σε μια σύνθετη κοινοβουλευτική συμφωνία που περιλαμβάνει το Sumar αλλά και περιφερειακά κόμματα, μεταξύ των οποίων το καταλανικό Junts.

Ο κατακερματισμός αυτός έχει περιορίσει σημαντικά την ικανότητα της κυβέρνησης να νομοθετεί.

Ενδεικτικό είναι ότι δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει την έγκριση εθνικού προϋπολογισμού, γεγονός που ενισχύει την εικόνα πολιτικής παράλυσης.

Με την προκήρυξη των εκλογών, ο Σάντσεθ ζητά πλέον από τους Ισπανούς ψηφοφόρους να του δώσουν μια «ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία», ώστε να απαλλαγεί από την ανάγκη να εξαρτά την κυβερνητική του επιβίωση από μικρά περιφερειακά κόμματα.

Οι δημοσκοπήσεις και το στοίχημα του Σάντσεθ

Το εκλογικό εγχείρημα, ωστόσο, πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον όπου οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σημαντικές δυσκολίες για το PSOE.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Sigma Dops που δημοσίευσε η El Mundo, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα του Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο και το Vox θα μπορούσαν αθροιστικά να εξασφαλίσουν πλειοψηφία στη Βουλή των 350 εδρών, φτάνοντας έως και τις 203 έδρες.

Παρά τα δημοσκοπικά δεδομένα, ο Σάντσεθ έχει στο παρελθόν καταφέρει να ανατρέψει προβλέψεις.

Το 2023, όταν αρκετές δημοσκοπήσεις προέβλεπαν σημαντικές απώλειες για το PSOE, επιχείρησε να συσπειρώσει τους αριστερούς ψηφοφόρους προβάλλοντας τον κίνδυνο συμμετοχής του Vox σε μια μελλοντική κυβέρνηση.

Το ίδιο πολιτικό αφήγημα επανέρχεται τώρα, καθώς ο Ισπανός πρωθυπουργός επιχειρεί να παρουσιάσει την εκλογική αναμέτρηση ως επιλογή ανάμεσα στον προοδευτισμό και ένα παγκόσμιο οπισθοδρομικό «ακροδεξιό κύμα».