Ρωσικό πλοίο-φάντασμα βυθίστηκε από τορπίλη υψηλής τεχνολογίας στη Μεσόγειο

Έρευνα του CNN φέρνει στο φως τη μυστηριώδη βύθιση του ρωσικού πλοίου Ούρσα Μέιτζορ (Ursa Major), το οποίο φέρεται να μετέφερε αντιδραστήρες πυρηνικών υποβρυχίων στη Βόρεια Κορέα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη 12/05, το ρωσικό φορτηγό πλοίο, ύποπτο για τη μεταφορά εξαρτημάτων δύο πυρηνικών αντιδραστήρων με πιθανό προορισμό την Πιονγιάνγκ, βυθίστηκε στη Μεσόγειο υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες τον Δεκέμβριο του 2024.

Το Ούρσα Μέιτζορ (γνωστό και ως Σπάρτα 3), ένα πλοίο μεταφοράς βαρέων φορτίων που συνδέεται με τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας και είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, βυθίστηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2024, περίπου 60 μίλια (100 χλμ.) ανοικτά των ισπανικών ακτών, κοντά στην Καρθαγένη.

Της βύθισης προηγήθηκε σειρά εκρήξεων που στοίχισε τη ζωή σε δύο μέλη του πληρώματος, ενώ άλλα 14 διασώθηκαν από τις ισπανικές Αρχές.

Οι Ισπανοί ερευνητές, επικαλούμενοι καταθέσεις του πλοιάρχου Ιγκόρ Ανισίμοφ, διαπίστωσαν ότι το σκάφος μετέφερε «εξαρτήματα για δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες παρόμοιους με αυτούς που χρησιμοποιούνται σε υποβρύχια».

Ο πλοίαρχος φέρεται να πίστευε ότι το φορτίο κατευθυνόταν προς το λιμάνι Ρασόν της Βόρειας Κορέας, εν μέσω της εμβάθυνσης της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Μόσχας και Πιονγιάνγκ.

Στοιχεία που δείχνουν πιθανό πλήγμα από τορπίλη

Ένα κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο είναι μια οπή μεγέθους περίπου 50 επί 50 εκατοστών στο κύτος, με τις άκρες λυγισμένες προς τα μέσα, γεγονός που συνάδει με εξωτερική πρόσκρουση.

Οι ισπανικές έρευνες υποδεικνύουν ότι η ζημιά αυτή μπορεί να προκλήθηκε από μια σπάνια τορπίλη υπερσπηλαίωσης τύπου Μπαρακούντα (Barracuda)· ένα όπλο υψηλής ταχύτητας που μπορεί να διαπεράσει το κύτος χρησιμοποιώντας μια φυσαλίδα αέρα για τη μείωση της οπισθέλκουσας.

Μόνο ένας περιορισμένος αριθμός χωρών είναι γνωστό ότι κατέχει αυτή την τεχνολογία: οι Ηνωμένες Πολιτείες, ορισμένοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, η Ρωσία και το Ιράν.

Αμερικανικά αεροσκάφη πυρηνικής ανίχνευσης πραγματοποίησαν πτήσεις πάνω από την περιοχή τους μήνες που ακολούθησαν το περιστατικό, παρακολουθώντας για τυχόν ύπαρξη ραδιενεργού υλικού.

Μέχρι στιγμής, δεν έχουν αναφερθεί δημοσίως επιβεβαιωμένες διαρροές ραδιενέργειας.

Η ρωσική αντίδραση και οι μεταγενέστερες εκρήξεις

Η κρατική ιδιοκτήτρια εταιρεία Oboronlogistics περιέγραψε τις αρχικές εκρήξεις ως «στοχευμένη τρομοκρατική επίθεση».

Μία εβδομάδα μετά τη βύθιση, το ρωσικό πλοίο συλλογής πληροφοριών και ερευνών Γιαντάρ (Yantar), το οποίο συχνά σχετίζεται με υποβρύχια κατασκοπεία, έφτασε στο σημείο του ναυαγίου.

Σεισμικά δεδομένα κατέγραψαν τέσσερις επιπλέον ισχυρές εκρήξεις κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στην περιοχή, πιθανώς με στόχο την καταστροφή ή την απόκρυψη των υπολειμμάτων του σκάφους στον βυθό, σε βάθος περίπου 2.500 μέτρων.

Το δηλωμένο μανιφέστο του πλοίου ανέφερε ακίνδυνα αντικείμενα, όπως γερανούς και καλύμματα φρεατίων, όμως η ασυνήθιστη διαδρομή του μέσω της Μεσογείου (αντί μιας πιο άμεσης πορείας) κίνησε τις υποψίες των ερευνητών.

Το ευρύτερο πλαίσιο

Το περιστατικό λαμβάνει χώρα με φόντο τις αναφορές για μεταφορά προηγμένης στρατιωτικής τεχνολογίας από τη Ρωσία στη Βόρεια Κορέα, ως αντάλλαγμα για στρατεύματα και πολεμοφόδια που χρησιμοποιούνται στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η αποτροπή της διάδοσης ευαίσθητης τεχνολογίας πυρηνικής πρόωσης αποτελεί προτεραιότητα για τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Καμία χώρα δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για οποιοδήποτε σαμποτάζ και οι πλήρεις λεπτομέρειες παραμένουν υπό διερεύνηση.

Οι ειδικοί συνεχίζουν να διαφωνούν για το αν η ζημιά προήλθε από τορπίλη, νάρκη ή άλλη αιτία.

Το ναυάγιο βρίσκεται σε διεθνή ύδατα και η ανάκτηση του καταγραφέα δεδομένων ταξιδιού ή του εναπομείναντος φορτίου θα απαιτούσε περίπλοκες επιχειρήσεις σε μεγάλο βάθος.