ΗΠΑ: Οργή στο Κογκρέσο για τις εξοπλιστικές «δουλίτσες» Τραμπ με Ερντογάν

Σφοδρές αντιδράσεις στο Κογκρέσο προκαλεί η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να προχωρήσει στην πώληση αμυντικού υλικού ύψους άνω των 700 εκατομμυρίων δολαρίων στην Τουρκία.

Ο Γκρέγκορι Μικς, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, κατηγόρησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για νέα παράκαμψη του κοινοβουλευτικού ελέγχου χωρίς την παροχή επαρκούς αιτιολόγησης.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, το εξοπλιστικό πακέτο αφορά κινητήρες General Electric F110, οι οποίοι προορίζονται για το KAAN, το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς της Άγκυρας.

Η επίσημη αντίδραση Μικς

Σε επίσημη τοποθέτησή του, ο Αμερικανός νομοθέτης υπογράμμισε ότι ενημερώθηκε από την κυβέρνηση για την πρόθεση παράκαμψης των θεσμικών διαδικασιών ελέγχου αναφορικά με τη συγκεκριμένη στρατιωτική σύμβαση.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, η εξέλιξη αυτή αποτελεί «ακραίως ανησυχητικό» παράδειγμα περιφρόνησης της εποπτικής αρμοδιότητας του Κογκρέσου.

Ο Μικς επεσήμανε ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προχώρησε στην κίνηση αυτή χωρίς να επικαλεστεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή να υποβάλει γραπτή τεκμηρίωση, παραλείποντας παράλληλα να ενημερώσει το νομοθετικό σώμα για τις ευρύτερες επιπτώσεις της πώλησης στις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας.

Στο σκεπτικό της αντίδρασής του κυρίαρχη θέση κατέχει το ζήτημα των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400, τα οποία η Τουρκία διατηρεί στο οπλοστάσιό της, καθώς και «άλλες περιφερειακές ανησυχίες ασφαλείας».

«Τα συγκεκριμένα είδη δεν θα παραδοθούν για χρόνια και η κυβέρνηση αγνόησε επανειλημμένα επίμονα αιτήματα για πληροφορίες και διευκρινίσεις σε βασικές πτυχές της αμερικανικής πολιτικής», δήλωσε ο Μικς.

Το διακύβευμα για το πρόγραμμα KAAN

Η προμήθεια των αμερικανικών κινητήρων θεωρείται κομβικής σημασίας για την Άγκυρα, καθώς το KAAN αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής της για τη μείωση της εξάρτησης από ξένες αμυντικές πλατφόρμες.

Παρά τις προσπάθειες για την ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, η Τουρκία παραμένει εξαρτημένη από την αμερικανική τεχνολογία για κρίσιμα εξαρτήματα του αεροσκάφους νέας γενιάς, γεγονός που καθιστά το συγκεκριμένο συμβόλαιο της General Electric ζωτικής σημασίας για την εξέλιξη του προγράμματος.

Το αγκάθι των S-400 και το καθεστώς των F-35

Η δυσπιστία στο Κογκρέσο παραμένει ισχυρή, συνδεόμενη άμεσα με την απόκτηση του ρωσικού συστήματος S-400 από την Τουρκία, επιλογή που είχε οδηγήσει στην αποπομπή της από το πρόγραμμα των F-35 και στην επιβολή κυρώσεων.

Στην Ουάσιγκτον κυριαρχεί η θέση ότι η συνύπαρξη ρωσικών συστημάτων με τη δυτική τεχνολογία πέμπτης γενιάς εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους ασφαλείας.

Παρά την έγκριση της πώλησης και αναβάθμισης των F-16 το 2024, σημαντική μερίδα Αμερικανών νομοθετών αρνείται να αντιμετωπίσει την Τουρκία ως κανονικό εταίρο για προηγμένα εξοπλιστικά συστήματα όσο εκκρεμεί το ζήτημα των S-400.

Σε κάθε περίπτωση, η τρέχουσα συμφωνία για τους κινητήρες δεν συνεπάγεται την επιστροφή της Άγκυρας στα F-35, καθώς η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει ρητά κάτι τέτοιο όσο το ρωσικό σύστημα παραμένει ενεργό.

Αν και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επανεξέτασης για το αν η Τουρκία πληροί τις νομικές προϋποθέσεις επανένταξης, σχετική απόφαση δεν έχει ληφθεί.

Η πώληση των κινητήρων αποτιμάται πρωτίστως ως μια κίνηση μερικής εξομάλυνσης των αμυντικών σχέσεων, και όχι ως πλήρης αποκατάσταση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Η διπλωματική συγκυρία ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ

Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ συμπίπτει χρονικά με τις προετοιμασίες για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα διεξαχθεί στην Άγκυρα, με τον Λευκό Οίκο να επιδιώκει μια χειρονομία καλής θέλησης προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ερωτηθείς σχετικά με το ζήτημα των κινητήρων, το μέλλον των F-35 και την επικείμενη Σύνοδο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι πιθανότατα θα κάνει «κάτι που θα τους κάνει πολύ χαρούμενους».

Η αποστροφή αυτή ενίσχυσε τις εκτιμήσεις ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί το άνοιγμα ενός νέου κεφαλαίου στις σχέσεις με την Άγκυρα, ωστόσο η σθεναρή στάση του Μικς καταδεικνύει ότι το Κογκρέσο προβάλλει ισχυρές θεσμικές αντιστάσεις.